Đề thi học kì 1 Văn 11 Chân trời sáng tạo - Đề số 7

1

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi kế tiếp

“NGHE LÉN” MUÔNG THÚ TRÒ CHUYỆN

(Lê My)

11/03/2023 05:34 GMT + 7

TTCT - Tất nhiên các nhà khoa học không phải nghe cá voi rù rì hay ong mật

thủ thỉ để cho vui, họ còn muốn hiểu “tiếng nói” của chúng. Những khám phá

mới có thể sẽ buộc con người xem xét lại mối quan hệ giữa mình với những loài

khác.

Suốt hàng thế kỷ, loài người thậm chí chẳng hề biết đến sự tồn tại của những âm

thanh mà tai người không nghe được - dơi líu ríu trong sóng siêu âm (nằm dưới

ngưỡng nghe). Nhưng khả năng nghe của chúng ta đã cải thiện cùng với sự trên

ngưỡng nghe của người) hay voi rỉ tai nhau những bí mật ở mức hạ âm (nằm

phát triển vượt bậc của công nghệ. Ngày nay, thiết bị ghi âm được lắp đặt ở

khắp mọi nơi từ Bắc Cực đến Amazon, biển dữ liệu thu được sẽ được được trí

tuệ nhân tạo (AI) xử lý, đưa con người tiến gần hơn với mong ước muôn đời:

nói chuyện với động vật.

Nâng trình “nghe lén”

Loài chuột dũi trụi lông (Heterocephalus glaber) tuy không có gì để nhìn, nhưng

chúng có nhiều điều để nói. Loài gặm nhấm nhăn nhúm màu hồng này sống

thành từng đàn lớn dưới lòng đất, đứng đầu là nữ hoàng, giống như nhiều

loài kiến hay mối. Và chúng tương tác với nhau bằng những âm thanh phức

tạp: huýt sáo, réo rắt và líu lo, gừ gừ, nấc và rít.

ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ 1

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 11

Thời gian làm bài: 90 phú t

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Khi hai chú chuột gặp nhau trong một đường hầm tối, chúng lịch sự chào nhau.

“Chúng sẽ tạo ra một tiếng chít khe khẽ, và kế đến là tiếng chít chít lặp đi lặp

lại”, theo Alison Barker, nhà thần kinh học tại Viện Nghiên cứu não bộ Max

Planck (Đức). Đan cài trong những cuộc đàm thoại hằng ngày là vô số mẩu

thông tin xã hội.

“Tiếng chào hỏi, mà tôi ngỡ rằng khá là cơ bản, hóa ra lại phức tạp vô cùng -

Barker nói với The New York Times. Mỗi cá thể chuột sở hữu “giọng nói riêng.

Chưa hết, mỗi đàn chuột còn có “phương ngữ” để phân biệt với đàn khác - một

kiểu “di sản văn hóa” gắn với mỗi triều đại chuột chúa...

Ghi âm thôi thì chưa đủ, bởi muốn giải mã ý nghĩa của mỗi tiếng kêu, người ta

cần biết được bối cảnh của nó. Ví dụ, để tìm hiểu âm thanh của loài dơi ăn quả

Ai Cập, nhóm của Yossi Yovel đã sử dụng cả máy quay và micro. Sau đó, các

nhà nghiên cứu đã dùng thuật toán để liên kết những âm thanh cụ thể (khoảng

15.000 tiếng kêu!) với các tương tác xã hội cụ thể đã được camera quay lại. Hóa

ra, dơi tranh cãi vì thức ăn; chúng có sự phân biệt giới tính trong khi giao tiếp;

chúng có tên riêng - hay đúng hơn là “tiếng gọi đặc trưng”. Như các mẹ bỉm

sữa, dơi mẹ cũng đổi giọng khi nói chuyện với “em bé” của chúng.

Năm 2019, nhóm nghiên cứu tại Đại học Washington (Mỹ) đã ra mắt phần mềm

DeepSqueak, sử dụng học máy để phân biệt giữa tiếng kêu trầm bổng khi các

loài gặm nhấm cảm thấy dễ chịu với tiếng kêu dài và phẳng khi chúng đang

bất ổn.

Những đội ngũ khác thì phát triển các hệ thống tự động nhận biết gà hoặc heo bị

khó ở thông qua tiếng kêu. Còn có dự án tham vọng hơn: tìm hiểu cú pháp trong

tiếng kêu của cá nhà táng và thậm chí tạo ra loại công nghệ cho phép con

người… đáp lời

Minh họa _ Phillip Lay, Observer Design