Đề thi Học kì 2 Ngữ văn 11 năm 2025-2026 trường THPT Xuyên Mộc (TP Hồ Chí Minh)

I.ĐỌC HIỂU (4.0 điểm). Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

KHÓI BẾP CHIỀU BA MƯƠI

(Nguyễn Trọng Hoàn)

Con đi xa vẫn nhớ nao lòng

Khói bếp nồng thơm mái rạ

Chiều ba mươi quây quần bên bếp

Nồi bánh chưng nghi ngút trước giao thừa

Ba mươi này mẹ gói bánh chưng chưa

Mâm cỗ tất niên hương toả ấm

Ba mươi này mẹ vào ra trông ngóng

Khói bếp xanh quấn quyện trước hiên nhà

Ba mươi này mẹ biết đứa con xa

Lòng canh cánh nhớ quê biết mấy

Khói bếp của chiều xưa thức dậy

Thuở ấu thơ vĩnh viễn đã qua rồi

Khói bếp chiều phơ phất ba mươi

Cứ ám ảnh và thiêng liêng gợi nhớ

Vòng tay mẹ …và chúng con bé nhỏ

Mà tháng năm vời vợi khôn nguôi

S SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG THPT XUYÊN MỘC --------- (Đề gồm có 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ II

NĂM HỌC 2025 – 2026 MÔN: NGỮ VĂN – KHỐI 11

Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)

Quê hương và dáng mẹ

Khói bếp, chiều ba mươi…

(Theo Tạp chí Văn học tuổi trẻ, số 12, năm 2019, trang 35)

Câu 1 (0.5 điểm). Xác định thể thơ.

Câu 2 (0.5 điểm).Tìm những từ ngữ miêu tả tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Câu 3 (1.0 điểm). Phân tích tác dụng của biện pháp lặp cấu trúc trong khổ 2 của bài thơ.

Câu 4 (1.0 điểm). Nêu ý nghĩa của hình ảnh Khói bếp chiều ba mươi.

Câu 5 (1.0 điểm). Qua văn bản, em hãy rút ra một thông điệp ý nghĩa nhất với bản thân và lý giải.(Trình bày khoảng 5 đến 7 dòng).

II. LÀM VĂN (6.0 điểm).

Viết bài văn nghị luận cảm nhận về cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ Khói bếp chiều ba mươi của Nguyễn Trọng Hoàn.

Chú thích: Nhà thơ Nguyễn Trọng Hoàn (1963 - 2020) quê ở Hưng Yên, là tiến sĩ Ngữ văn, từng là giảng viên khoa Ngữ văn Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2, rồi công tác tại báo Giáo dục Thời đại, sau đó giữ chức Phó Vụ trưởng Vụ Trung học phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, uỷ viên Hội đồng thơ của Hội Nhà văn Hà Nội. Sáng tác của ông thường viết về tình yêu quê hương, đất nước và biển đảo với giọng điệu duy mỹ, trong sáng, giàu cảm xúc nội tâm và ưu tư.

HƯỚNG DẪN CHẤM

Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 4,0

1 Thể thơ: Tự do Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời như đáp án: 0.5 điểm - Học sinh trả lời không chính xác: 00 điểm

0.5

2 Những từ ngữ miêu tả tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ: nhớ nao lòng, canh cánh, nhớ quê biết mấy, ám ảnh, thiêng liêng gợi nhớ, vời vợi khôn nguôi. Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời được 5-6 từ ngữ: 0.5 điểm - Học sinh trả lời chính xác từ 2-4 từ ngữ: 0.25 điểm - Học sinh trả lời không chính xác: 00 điểm

0.5

3 Biện pháp lặp cấu trúc “Ba mươi này mẹ…” trong khổ 2 có tác dụng:

-Tạo nhịp điệu và âm hưởng cho đoạn thơ.

-Nhấn mạnh thời điểm đặc biệt: chiều ba mươi Tết – khoảnh khắc thiêng liêng của gia đình, khắc họa hình ảnh người mẹ tần tảo, tất bật chuẩn bị Tết.

-Qua đó, tác giả ca ngợi tình cảm gia đình ấm áp và nỗi mong ngóng đoàn viên.

Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời như đáp án, có thể diễn đạt tương tự đáp án:1.0 điểm. - Học sinh trả lời chính xác mỗi ý: 0,25 điểm - Học sinh trả lời không hợp li: 00 điểm

1.0

4 Hình ảnh “khói bếp chiều ba mươi” mang ý nghĩa:

-Gợi lên không khí Tết cổ truyền ấm cúng, sum vầy.

-Là biểu tượng của quê hương, gia đình, đặc biệt là tình mẹ.

-Gợi ký ức tuổi thơ thân thương, thiêng liêng.

1.0