
1
PHẦN I – ĐỌC HIỂU (6 điểm)
Đọc văn bản sau:
MỘT THỨC QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
(Thạch Lam)
[1] Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của
lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn có
ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu
thân lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không? Trong
cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ.
Dưới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa ngày càng cong xuống, nặng
vì cái chất quý trong sạch của Trời/
[2] Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới xác định
được, người ta gặt mang về. Rồi đến một loạt cách chế biến, những cách thức làm
thuyền từ đời này sang đời khác, một sự bí mật trân trọng và khe khắt giữ gìn, cái
cô gái Vòng làm ra thứ cốm dẻo và thơm ấy. Tất nhiên là nhiều nơi cũng biết cách
thức làm cốm, nhưng không có đâu làm được hạt cốm dẻo, thơm và ngon được
bằng ở làng Vòng, gần Hà Nội. Tiếng cốm Vòng đã lan khắp tất cả ba kì, và đến
mùa cốm, các người của Hà Nội 36 phố phường vẫn thường ngóng trông cô hàng
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2 – ĐỀ SỐ 12
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 7
BỘ SÁCH: CÁNH DIỀU
Thời gian làm bài: 90 phút
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
2
cốm xinh xinh, áo quần gọn ghẽ, với cái dấu hiệu đặc biệt là cái đòn gánh hai đầu
cong vút lên như chiếc thuyền rồng…
[3] Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng
lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và tahnh khiết
của đồng quê nội cỏ An Nam. Ai đã nghĩ đầu tiên dùng cốm để làm quà sêu Tết.
Không gì còn hợp hơn với sự vương vít của tơ hồng, thức quà trong sạch, trung
thành như các việc lễ nghi. Hồng cốm tốt đôi… Và không bao giờ có hai màu lại
hòa hợp hơn được nữa: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm
của hồng như ngọc lựu già. Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc, hai vị nâng đỡ
nhau để hạnh phúc được lâu bề. (Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ
tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thức
bóng bẩy hào nhoáng và thô kệch bắt chước người ngoài: những kẻ mới giàu vô
học có biết đâu mà thưởng thức được những vẻ cao quý kín đáo và nhũn nhặn?)
[4] Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong
thả và ngẫm nghĩ. Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi
thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ: trong màu xanh của cốm, cái tươi
mát của lá non, và trong chất ngọt của cốm, cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo
mộc. Thêm vào cái mùi hơi ngát của lá sen già, ướp lấy từng hạt cốm một còn
giữ lại cái ấm áp của những ngày mùa hạ trên hồ. Chúng ta có thể nói rằng trời
sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen. Khi các
cô gái làng Vòng đỏ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm,
sạch sẽ, và tinh khiết, không có mảy may một chút bụi nào. Hỡi các bà mua hàng!
Chớ có thọc tay mân mê thức quà thần tiên ấy, hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút
chiu mà vuốt ve. Phải nên kính trọng cái lộc của Trời, cái khéo léo của người, và
sự cố sức tiềm tàng và nhẫn nại của thần Lúa. Sự thưởng thức của các bà sẽ được
trang nhã và đẹp đẽ hơn, và cái vui cũng sẽ tươi sáng hơn nhiều năm.
(Nguồn: Thạch Lam, Hà Nội băm sáu phố phường, NXB Đời nay, Hà Nội, 1943)
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.