Đề thi Giữa kì 2 Ngữ văn 10 năm 2024-2025 trường THPT Bồ Hạ (Bắc Giang)

I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm) Đọc văn bản sau: BẢO KÍNH CẢNH GIỚI (Bài 38) - Nguyễn Trãi - Mấy phen lần bước dặm thanh vân,1 Đeo lợi2 làm chi luống nhọc thân. Nhớ chúa lòng còn đơn một tấc3 Âu thì4 tóc đã bạc mười phân. Trì thanh5 cá lội in vừng nguyệt6, Cây tĩnh chim về rợp bóng xuân. Dầu phải dầu chăng mặc thế, Đắp tai biếng mảng7 sự vân vân.8 Thực hiện các yêu cầu sau: Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên. Câu 2. Chỉ ra những hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong bài thơ. Câu 3. Xác định và nêu hiệu quả của biện pháp nghệ thuật trong hai câu thơ.

Trì thanh cá lội in vừng nguyệt, Cây tĩnh chim về rợp bóng xuân Câu 4. Trình bày thái độ của Nguyễn Trãi thể hiện qua câu Đeo lợi làm chi luống nhọc thân. Câu 5. Từ nội dung bài thơ, anh chị nêu quan điểm của mình về xu hướng bỏ phố về quê của một bộ phận người trẻ hiện nay và lý giải ngắn gọn về quan điểm đó.

II. VIẾT (6.0 điểm) Câu 1. Anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn (150 chữ) cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi thể hiện trong bài thơ.

Câu 2: Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của việc vượt qua được những cám dỗ trong cuộc sống hiện đại ngày nay.

------------------- HẾT ----------------------- Học sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị coi thi không giải thích gì thêm

1 Dặm thanh vân: chỉ con đường làm quan, con đường công danh. 2 Đeo lợi: đeo đuổi con đường danh lợi. 3 Lòng còn đơn một tấc: một tấc lòng son, một lòng trung thành, do chữ “nhất thốn tâm đan”. 4 Âu thì: lo việc đời, lo về thời cuộc. 5 Trì thanh: Đầm, vũng, chuôm ngoài đồng nước xanh trong; cũng có thể hiểu “trì thanh” là ao nước trong. 6 Vừng nguyệt: Vầng trăng. 7 Biếng mảng: Mảng có nghĩa là nghe. Biếng mảng: không thèm nghe, không chú ý. Nghĩa cả câu: bịt tai không muốn nghe việc này việc nọ.

8 Văn bản Trích trong Nguyễn Trãi toàn tập, Quốc âm thi tập, Phần Vô đề, Viện Sử học, NXB Khoa học xã hội, 2020, tr.381.

TRƯỜNG THPT

BỐ HẠ

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2024 - 2025

MÔN: NGỮ VĂN 10 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẮC GIANG

TRƯỜNG THPT BỐ HẠ (Hướng dẫn chấm gồm 05 trang)

HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2024 - 2025

MÔN: NGỮ VĂN 10

Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 4,0 1 Thể thơ: thất ngôn xen lục ngôn; thơ Nôm Đường luật; thất ngôn bát cú Đường luật. Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời đúng một trong các đáp án trên: 0,5 điểm. - Học sinh không trả lời hoặc trả lời không đúng: không cho điểm.

0,5

2 - Hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong bài thơ: Ao trong/ trì thành, cá bơi lội, nguyệt in bóng/ vừng nguyệt, cây tĩnh, chim về, bóng xuân. Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời đúng 5 đáp án trở lên cho: 0,75 điểm. - Học sinh trả lời đúng 3-4 hình ảnh cho: 0,5 điểm - Học sinh trả lời đúng 1 đến 2 đáp án hoặc trích hết cả câu thơ cho mỗi hình ảnh cho:0,25 điểm. - Học sinh không trả lời hoặc trả lời không đúng: Không cho điểm.

0,75

3 Xác định biện pháp tu từ: - Phép đối: Trì thanh >< Cây tĩnh; cá lội >< chim về; in vừng nguyệt >< rợp bóng xuân. - Liệt kê các hình ảnh là tạo vật của thiên nhiên: trì thanh, cá lội, vừng nguyệt, cây tĩnh, chim về, bóng xuân. - Hiệu quả: + Hình thức: Tăng giá trị biểu đạt; tạo nên sự cân đối hài hòa, nhịp nhàng, uyển chuyển; nhịp đều đặn, khoan thai, giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết cho lời thơ. + Nội dung: diễn tả khung cảnh thiên nhiên đẹp, trong trẻo, thanh khiết, nhộn nhịp, sinh động, tràn đầy đầy sức sống; cuộc sống, an nhàn, thanh thản, tự do tự tại; tâm hồn thư thái, hòa hợp thiên nhiên. Hướng dẫn chấm: - Học sinh chỉ cần trả lời đúng một biện pháp tu từ và biểu hiện cho 0,5 điểm; có tên biện pháp mà không có biểu hiện cho 0,25 điểm. - Học sinh trả lời đúng ý ở mỗi tác dụng cho 0,25 điểm. - Học sinh không trả lời hoặc trả lời không đúng ý nào không cho điểm.

0,5

0,5

4 Thái độ của nhà thơ Nguyễn Trãi qua câu “Đeo lợi làm chi luống nhọc thân” - Phủ nhận xem thường mục đích đích sống vì lợi danh, danh lợi; ngầm phê phán, châm biếm những kẻ háo danh, bất …