Đề thi Giữa kì 2 Ngữ văn 10 năm 2025-2026 trường THPT Duy Tân (Quãng Ngãi)

SỞ GDĐT QUẢNG NGÃI TRƯỜNG THPT DUY TÂN

ĐỀ CHÍNH THỨC (Đề kiểm tra có 02 trang)

KIỂM TRA , ĐÁNH GIÁ GIỮA KÌ 2 NĂM HỌC 2025-2026

Môn: NGỮ VĂN, Lớp: 10 Thời gian làm bài: 90 phút, không tính thời gian phát đề

Họ, tên học sinh:………………………………… Số báo danh:………………..…….………………

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc văn bản sau: Nhà mẹ Lê là một gia đình một người mẹ với mười một người con. Bác Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô. Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chú ý đến đám con của bác: mười một đứa, mà đứa nhớn mới có mười bảy tuổi! Đứa bé nhất hãy còn bế trên tay. Mẹ con bác ta ở một căn nhà cuối phố, cái nhà cũng lụp xụp như những căn nhà khác. Chừng ấy người chen chúc trong một khỏang rộng độ bằng hai chiếc chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gẫy nát. Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó, chó mẹ và chó con lúc nhúc. Đối với những người nghèo như bác, một chỗ ở như thế cũng tươm tất lắm rồi. Nhưng còn cách kiếm ăn? Bác Lê chật vật, khó khăn suốt ngày cũng không đủ nuôi chừng ấy đứa con. Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bác ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người có ruộng trong làng. Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đợi ở nhà. Đó là những ngày sung sướng. Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cánh đồng chỉ còn trơ cuống rạ dưới gió bấc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói. Mấy đứa nhỏ nhất, con Tý, con Phún, thằng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tím lại vì rét, như thịt con trâu chết. Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó. ( Trích Nhà mẹ Lê –Truyện ngắn Thạch Lam, NXB Văn Học 2009, Trang 13,14) Thực hiện các yêu cầu : Câu 1: Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản trên. Câu 2: Nhân vật chính trong văn bản trên là ai? Em cảm nhận như thế nào về nhân vật đó? Câu 3: Chỉ ra và phân tích biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu văn dưới đây : “Dưới manh áo nát, thịt chúng nó thâm tím lại vì rét, như thịt con trâu chết” Câu 4. Từ câu chuyện về nhà mẹ Lê, em rút ra bài học gì có ý nghĩa nhất đối với bản thân? II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm) Câu 1.(2.0 điểm) Từ văn bản đọc hiểu, Anh /chị hãy viết đoạn văn nghị luận ( khoảng 150 chữ ) nêu cảm nhận về nhân mẹ Lê trong đoạn trích trên. Câu 2.( 4.0 điểm ) Anh/chị viết bài văn nghị luận ( khoảng 400 chữ ) bàn về sự lựa chọn thần tượng của giới trẻ hiện nay.

..................HẾT..................

Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 4,0 1 Ngôi kể được sử dụng trong văn bản : - Ngôi kể : thứ 3 Hướng dẫn chấm

- Cho 1,0 điểm: nêu đúng ngôi kể - Trả lời sai : 0,0 điểm

1,0

2 - Nhân vật chính : mẹ Lê - Cảm nhận về nhân vật : Đó là một người phụ nữ cực khổ , giàu tình thương con, chịu thương chịu khó ... Hướng dẫn chấm

- HS trả lời được nhân vật mẹ Lê cho 0,5 điểm

- HS trả lời được cảm nhận cho 0,5 điểm

-HS trả lời sai 0,0 điểm

1,0

3 -Biện pháp tu từ : So sánh : “thịt chúng nó thâm tím lại vì rét” như “thịt con trâu chết” - Tác dụng: + Làm cho câu văn trở nên sinh động, giàu sức gợi hình, gợi cảm. + Khắc sâu sự nghèo khổ, tội nghiệp, đáng thương của những đứa trẻ trong gia đình bác Lê.Tác giả thể hiện lòng đồng cảm, yêu thương, sẻ chia với những đứa trẻ con nhà nghèo. Hướng dẫn chấm -HS trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương : 1,0 điểm -HS chỉ ra đúng biện pháp tu từ so sánh : 0,25 điểm -HS trả lời đúng hoặc tương đương ý 1 phần tác dụng : 0,25 điểm, ý 2 : 0,5 điểm -HS trả lời sai : 0,0 điểm

1,0

4 Bài học cho bản thân :

-Bài học sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng, sự đồng cảm với những kiếp người nghèo khổ và trách nhiệm trân trọng gia đình.

- Nhắc nhở ta sống nhân ái, biết chia sẻ, đồng thời kiên cường vượt qua khó khăn dù cuộc sống có khắc nghiệt đến đâu. Hướng …