Đề thi Giữa kì 1 Ngữ văn 10 năm 2024-2025 trường THPT Nguyễn Huệ (Quảng Nam)

Trang 1/2 | VnDeThi.com

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO QUẢNG NAM

TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ

(Đề kiểm tra có 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KỲ 1 NĂM HỌC 2024 - 2025 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP: 10 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

Họ và tên thí sinh: .................................................................. Số báo danh: ............... I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm) Đọc bài thơ sau:

THƠ KHUYÊN HỌC Đen thì gần mực, đỏ gần son, Học lấy cho hay, con hỡi con! Cái bút, cái nghiên là của quý, Câu kinh, câu sử, ấy mùi ngon! Vàng mua chứa để, vàng hay hết,[1] Chữ bán dư ăn, chữ hãy còn. Nhờ Phật một mai nên đấng cả,[2] Bõ công cha mẹ mới là khôn. (Thơ Nguyễn Khuyến, NXB Văn Học, 2010) Chú thích: 1. Vàng mua chứa để, vàng hay hết: Vàng ta mua về, chứa để rồi cũng sẽ hết.

2. Đấng cả: Đấng bậc (người) có địa vị cao sang, có danh tiếng.

Trả lời câu hỏi/ thực hiện yêu cầu sau: Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ Câu 3. Chỉ ra cách gieo vần trong bài thơ. Câu 4. Câu thơ Đen thì gần mực, đỏ gần son trong bài thơ được Nguyễn Khuyến vận dụng sáng tạo từ câu tục ngữ nào? Câu 5. Nêu hiệu quả của phép đối được sử dụng trong hai câu thơ sau:

Vàng mua chứa để, vàng hay hết,[1] Chữ bán dư ăn, chữ hãy còn. Câu 6. Nhận xét ngôn ngữ được sử dụng trong bài thơ. Câu 7. Hãy nêu một thông điệp từ bài thơ có ý nghĩa đối với em. Câu 8. Tác giả kết bài thơ bằng việc nêu cái đích sự học đó là thành người có tài năng và phẩm chất cao thượng (nên đấng) nên khi thành tài cần có lòng cảm ân, em có đồng tình không? Vì sao? II. PHẦN LÀM VĂN (4,0 điểm)

Trong Dặn con, Trần Nhuận Minh viết:

Chẳng ai muốn làm hành khất

Tội trời đày ở nhân gian Con không được cười giễu họ

Dù họ hôi hám úa tàn

Trang 2/2 | VnDeThi.com

Nhà mình sát đường họ đến

Có cho thì có là bao Con không bao giờ được hỏi

Quê hương họ ở nơi nào

Con chó nhà mình rất hư

Cứ thấy ăn mày là cắn Con phải răn dạy nó đi Nếu không thì con đem bán

Mình tạm gọi là no ấm Ai biết cơ trời vần xoay Lòng tốt gửi vào thiên hạ Biết đâu nuôi bố sau này. (Dặn con, Trần Nhuận Minh, NXB Văn học, 1993) Anh/chị hãy phân tích những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ trên.

..……..HẾT……….

SỞ GD & ĐT QUẢNG NAM TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I

LỚP 10 - NĂM HỌC 2024 - 2025

ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM

Môn: NGỮ VĂN (Đáp án và hướng dẫn chấm gồm 03 trang)

Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 6,0 1 Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật/ Thất ngôn bát cú 0,5 2 Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm 0,5 3 Chỉ ra cách gieo vần trong bài thơ: gieo vần chân (vần “on”) 0,5

4

Câu thơ được Nguyễn Khuyến vận dụng sáng tạo từ câu tục ngữ: Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng. 1.0

5

Tác dụng: - Phép đối tạo sự cân xứng, hô ứng, nhịp nhàng. - Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập . Hướng dẫn chấm:

+ Học sinh trả lời tương đương 02 ý như đáp án: 1.0 điểm + Học sinh trả lời tương đương 01 ý như đáp án: 0.5 điểm *Lưu ý: Học sinh có thể có cách diễn đạt tương đương.

1.0

6

Đặc điểm ngôn ngữ trong bài thơ: - Ngôn ngữ thơ bình dị, hình ảnh gợi cảm, vận dụng sáng tạo chất liệu văn học dân gian.

- Sử dụng phép đối đạt hiệu quả nghệ thuật. … Hướng dẫn chấm: + Học sinh trả lời tương đương 02 ý như đáp án: 1.0 điểm + Học sinh trả lời tương đương 01 ý như đáp án: 0.75 điểm *Lưu ý: Học sinh có thể có cách diễn đạt tương đương.

1.0

7

Thông điệp từ bài thơ có ý nghĩa đối với em: Hs có thể diễn đạt khác nhau miễn là phù hợp với nội dung văn bản.

Một số gợi ý đáp án: + Mỗi người cần xác định tầm quan trọng của việc học + Chữ nghĩa quý hơn của cải + Con cái cần học tập để đền đáp ân phụng dưỡng cha mẹ + Cần có lòng cảm ân …

1.0