Đề thi Giữa kì 1 Ngữ văn 10 năm 2024-2025 trường THPT Ngô Gia Tự (Đắk Lắk)

TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ

TỔ NGỮ VĂN

(Đề có 02 trang)

KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2024 - 2025

MÔN NGỮ VĂN – LỚP 10

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

Họ và tên học sinh………………………………… Số báo danh………..Lớp....... Phòng.......

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Chử Lầu

Chử Lầu sau khi sáng tạo ra trời đất bèn làm một lúc 10 mặt trời, 9 mặt trăng và rất nhiều sao để chiếu rọi cho khô ráo và cho sáng. Về sau vì loài người sợ rằng những thứ đó rơi xuống có thể làm nguy hại cho trần gian nên xin Chử Lầu cất đi nhưng Chử Lầu không cất, chỉ làm thêm một cái màng xanh ngăn giữa đất và tinh cầu để cho loài người an tâm. Mười mặt trời là nữ, chín mặt trăng là nam được Chử Lầu cho một cái hồn vào miệng và thổi hơi cho hoạt động. Những tinh cầu ấy hun đốt trong bảy năm liền. Trong thời gian đó, chỉ có ngày mà không có đêm.

Khi đất đã khô ráo, Chử Lầu làm ra mọi thứ cỏ cây, muôn vật và người. Con người do Chử Lầu dùng đất nặn thành, cho hồn vào bụng, tiếng nói ở cổ họng và thổi hơi vào cho sống. Mọi vật phát triển rất chóng, chả mấy lúc mà đầy cả mặt đất. Nhưng vì nóng quá, con người bèn chặt cây lớn làm cung tên khổng lồ, bắn vào các mặt trời và mặt trăng. Chín mặt trời và 8 mặt trăng trúng tên tắt ngay còn hai cái nữa trốn thoát.

Trong khoảng đó có đêm không ngày người ta sống trong cảnh đen tối, lạnh lẽo. Họ cố nài mặt trời và mặt trăng trở lại nhưng chúng không nghe. Các giống vật cử cọp đi gọi nhưng cũng không được. Sau bảy năm, nhờ có gà gọi mãi đến lần thứ bảy, chúng mới chịu trở về, Chử Lầu thưởng cho gà một cái mào đỏ vì có công trạng ấy.

Con người lúc đó sống đến 900 tuổi, đến hạn cũng chết, nhưng được vào vườn Din-giang- ca của Chử Lầu. Ở đó trong 12 ngày tự nhiên lột da, sống và trẻ lại rồi trở về nhà cũ. Nhưng có một nhà nọ, nàng dâu xích mích với mẹ chồng, thường hắt hủi xỉ vả nên mẹ chồng giận, quyết ở luôn tại vườn Din-giang-ca không về. Ở đây bà ta ăn quả đào trắng, uống nước suối, phạm vào lệnh cấm của Chử Lầu. Chử Lầu giận, bèn cấm loài người không được đến vườn của mình nữa. Từ đó, loài người hễ chết là chết luôn.

[…]

(Theo Bùi Văn Nguyên, Đỗ Bình Trị, Tư liệu tham khảo văn học Việt Nam, Tập I : Văn học dân gian, phần III, NXB Giáo dục, 1976. Tr.93 – 96)

Chử Lầu: như Ngọc Hoàng trong thần thoại của người Kinh (Việt)

Tinh cầu: ngôi sao

Nài: nằn nì, yêu cầu

Din-giang-ca: vườn của Chử Lầu, tức là “thiên đường” theo quan niệm thần thoại.

Câu 1. (0,5 điểm) Theo văn bản, “Khi đất đã khô ráo”, Chữ Lầu làm gì?

Câu 2. (0,5 điểm) Trong lúc ở vườn Din-giang-ca, người mẹ chồng đã làm gì khiến Chữ Lầu giận?

Câu 3. (1,0 điểm) Xác định chủ đề của văn bản?

Câu 4. (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của phép tu từ trong câu văn sau: “Các giống vật cử cọp đi gọi nhưng cũng không được. Sau bảy năm, nhờ có gà gọi mãi đến lần thứ bảy, chúng mới chịu trở về, Chử Lầu thưởng cho gà một cái mào đỏ vì có công trạng ấy”.

Câu 5. (1,0 điểm) Theo anh/chị, chi tiết “con người bèn chặt cây lớn làm cung tên khổng lồ, bắn vào các mặt trời và mặt trăng. Chín mặt trời và 8 mặt trăng trúng tên tắt ngay còn hai cái nữa trốn thoát.” thể hiện khát vọng gì của người xưa?

II. LÀM VĂN (6,0 điểm)

Câu 1. (2 điểm) Anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích vai trò của yếu tố thần kỳ trong đoạn trích trên?

Câu 2. (4 điểm) Anh/chị hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ về ý chí nghị lực của con người trong cuộc sống.

….. HẾT ……

Học sinh không sử dụng tài liệu, giám thị không giải thích gì thêm.