Đề thi học kì 1 Văn 8 - Đề số 13

1

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc văn bản sau:

Chạy giặc

Nguyễn Đình Chiểu

Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây,

Một bàn cờ thế phút sa tay.

Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy,

Mất ổ bầy chim dáo dác bay.

Bến Nghé của tiền tan bọt nước,

Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây.

Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng,

Nỡ để dân đen mắc nạn này?

(Trích “Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu” NXB văn học, 1971)

Ghi chú:

- Tác giả: Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888), sinh ra tại quê mẹ - làng Tân Thới, huyện Bình

Dương, tỉnh Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh), quê cha ở xã Bồ Điền, huyện

Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh, mất mát. Các tác phẩm của

Nguyễn Đình Chiểu chủ yếu truyền bá đạo lý làm người và cổ vũ tinh thần yêu nước.

- Tác phẩm: Bài thơ Chạy giặc (có sách ghi là Chạy Tây) là một trong những tác phẩm đầu

tiên của văn học yêu nước chống Pháp nửa cuối thế kỉ XIX. Bài thơ được viết vào khoảng

năm 1959 khi thực dân Pháp đánh chiếm Gia Định, gây bao cảnh đau thương, mất mát cho

nhân dân ta.

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 (0,5 điểm): Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Câu 2 (0,5 điểm): Bài thơ được viết theo luật Bằng hay Trắc, căn cứ vào đâu em biết?

Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp đảo ngữ trong hai câu thơ:

Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy,

Mất ổ bầy chim dáo dác bay.

Câu 4 (1,0 điểm): Tâm trạng, tình cảm và thái độ của tác giả được thể hiện như thế nào qua

bài thơ trên?

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 1 – ĐỀ SỐ 13

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Câu 5 (1,0 điểm): Em rút ra thông điệp gì sau khi đọc bài thơ?

II.PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm): Từ nội dung bài thơ, em hãy viết đoạn văn nghị luận (200 chữ) để trả lời

câu hỏi: Là học sinh, em cần làm gì để thể hiện tình yêu quê hương, đất nước?

Câu 2 (4,0 điểm): Em hãy phân tích bài thơ sau:

Tiếng suối trong như tiếng hát xa,

Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

(Cảnh khuya, Hồ Chí Minh, NXB văn học)

Ghi chú: Bài thơ được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết vào năm 1947 tại chiến khu Việt Bắc -

trong những năm tháng đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954). Cuối

năm 1947, quân Pháp ồ ạt tấn công lên Việt Bắc, hòng tiêu diệt lực lượng chủ yếu và cơ quan

đầu não của ta. Chiến dịch Việt Bắc của quân và dân ta đã làm thất bại ý đồ của địch và tiêu

diệt nhiều lực lượng của chúng.

3

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1.

Phương pháp:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2.

Phương pháp:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

- Bài thơ được viết theo luật: Trắc

- Căn cứ vào chữ thứ hai của câu thứ nhất: từ chợ (T)

Câu 3.

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức về biện pháp đảo ngữ

Lời giải chi tiết:

- Biện pháp đảo ngữ: đảo vị trí của cụm chủ vị, của các từ trong cụm động từ.

Bỏ nhà /lũ trẻ /lơ xơ /chạy,

Mất ổ/ bầy chim/ dáo dác /bay.

- Tác dụng:

+ Giúp cho câu thơ sinh động, gợi cảm.

+ Nhấn mạnh sự vội vã, bất an, lo lắng, hốt hoảng, sợ hãi của lũ trẻ và bầy chim trước sự tàn

phá của giặc Pháp khi sang xâm lược nước ta.

+ Làm nổi bật nỗi đau chia li trong tình cảnh chiến tranh.

Câu 4.

Phương pháp:

Đọc và xác định tâm trạng, thái độ của nhà thơ

Lời giải chi tiết:

- Tâm trạng thái độ của nhà thơ:

+ Tác giả bày tỏ nỗi đau đau đớn, phẫn nộ trước cảnh mất mát, ly tán do chiến tranh gây ra.

+ Lên tiếng tố cáo chiến tranh và tội ác của giặc Pháp.

+ Thể hiện tình yêu quê hương đất nước sâu nặng.