Đề thi học kì 1 Văn 8 - Đề số 11

1

PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi:

Con về quê cũ trời thưa vắng

Ngõ cúc buồn tênh dậu cúc già

Bên thềm trầu úa không người hái

Cau đã mấy mùa quên trổ hoa.

Nhớ xưa bóng ngoại nghiêng chiều nắng

Tóc trắng cùng mây trắng dưới trời

Xòe tay ngoại đếm từng thu cuối

Con nào hay biết mỗi thu vơi

Con đi mỗi bước xa, xa mãi

Dáng ngoại bên hiên. Nắng tắt dần

Lả nghiêng về cội con tìm ngoại

Tê tái chiều buông tím góc sân

(Nhớ ngoại, Bảo Ngọc, in trong tập Giữ lửa, NXB Hội Nhà văn 2015)

Chú thích: Nhà thơ Bảo Ngọc với cái tên gần gũi: “Người lưu giữ Kỷ ức đồng quê cho trẻ”.

Chị có khá nhiều bải thơ được lựa chọn đưa vào Sách giáo khoa bậc TH và THCS, có vài

chục bải thơ được phổ nhạc, được hòa âm phối khí dàn dựng trong Liên hoan tiềng hảt thiểu

nhi Thủ đô và được trao giải.

Câu 1 (0,5 điểm): Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Câu 2 (0,5 điểm): Hãy chỉ ra chủ thể trữ tình và đối tượng trữ tình trong bài thơ.

Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ sau:

Bên thềm trầu úa không người hái

Cau đã mấy mùa quên trổ hoa

Câu 4 (1,0 điểm): Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của hai câu thơ:

Xòe tay ngoại đếm từng thu cuối

Con nào hay biết mỗi thu vơi

Câu 5 (1,0 điểm): Trong nhịp sống hiện đại ngày nay, chúng ta ít có thời gian được gần gũi

với thế hệ ông bà và những người họ hàng thân thích ở những miền quê. Theo em, cần có

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 1 – ĐỀ SỐ 11

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

những việc làm nào để rút ngắn khoảng cách về không gian địa lý, để tạo ra mối liên hệ gần

gũi, gắn kết thường xuyên với ông bà, họ hàng ở quê xa?

II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích khổ thơ cuối của bài thơ

Câu 2 (4,0 điểm):

Hãy viết một văn bản nghị luận (khoảng 400 chữ) nêu suy nghĩ của em về vấn đề: Tình yêu

quê hương, đất nước của thế hệ trẻ trong thời đại ngày nay.

3

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1.

Phương pháp:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Thể thơ 7 chữ

Câu 2.

Phương pháp:

Đọc và xác định chủ thể trữ tình, đối tượng trữ tình

Lời giải chi tiết:

- Chủ thể trữ tình: Người cháu (nhân vật “con”) – người trở về quê, nhớ về người bà ngoại.

- Đối tượng trữ tình: Người bà ngoại đã khuất, cùng với cảnh quê hương gắn bó với ngoại.

Câu 3.

Phương pháp:

Vận dụng kiến thức về biện pháp nhân hoá

Lời giải chi tiết:

- Biện pháp tu từ: Nhân hoá (“trầu úa không người hái”, “cau quên trổ hoa”).

- Tác dụng: Gợi sự tàn phai, hiu hắt của cảnh vật quê nhà khi vắng bóng người bà; qua đó bộc

lộ nỗi nhớ thương, trống vắng trong lòng người cháu khi trở lại quê cũ.

Câu 4.

Phương pháp:

Dựa vào ngữ cảnh để xác định nghĩa của hai câu thơ

Lời giải chi tiết:

Hai câu thơ gợi hình ảnh người bà già yếu, mỗi mùa thu đến là một lần tuổi già thêm nặng,

sức khỏe thêm giảm sút. Bà lặng lẽ đếm từng mùa thu như đếm những ngày cuối đời, còn

người cháu vô tư, chưa thấu hiểu được sự hữu hạn ấy. Câu thơ thể hiện nỗi xót xa và hối tiếc

muộn màng của người cháu khi nhớ về ngoại.

Câu 5.

Phương pháp:

Liên hệ thực tế

Lời giải chi tiết:

Để rút ngắn khoảng cách và giữ liên hệ với ông bà, họ hàng ở quê xa, chúng ta có thể: