Đề thi học kì 2 Văn 10 Kết nối tri thức - Đề số 4

1

I. ĐỌC HIỂU (6đ)

Hs đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi kế tiếp:

CHỈNH SỬA GENE VẬT NUÔI, THỊT NÀY NUỐT CÓ XUÔI

(Lê My)

Mâm thịt của tương lại sẽ có gì? Trong những hướng nghiên cứu mà giới

khoa học dày công theo đuổi bấy lâu nay, thịt lấy từ vật nuôi chỉnh sửa gene

là giải pháp gây nhiều tranh cãi dù nó được trao cho một mục đích tốt đẹp:

tăng phúc lợi động vật và tốt cho môi trường.

Mỗi năm, hàng triệu con gà bị tiêu hủy sống vì nhiễm virus cúm gia cầm. Vắc

xin ngừa cúm gia cầm tuy đã có nhưng vẫn chưa thể bảo vệ hoàn toàn những

đàn gà khỏe mạnh, chưa kể virus có thể đột biến và kháng vắc xin. Còn một

nguy cơ đáng sợ hơn: virus cúm gia cầm có thể lây sang người và gây thêm ít

nhất một đại dịch. Vì vậy, các nhà khoa học đang nghiên cứu một giải pháp lâu

bền hơn: chỉnh sửa AND của gia cầm để ngăn virus bám vào tế bào và nhân

bản, lợi gà mà cũng lợi người. […]

Thuận tự nhiên không?

ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ 2 – ĐỀ 4

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 10

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC

Thời gian làm bài: 90 phút

2

“Chỉnh sửa gene” (gene editing) thường được gộp chung nhóm với “biến đổi

gene” (gene modification, GM) – một công nghệ vốn đã gây ồn ào và chia rẽ từ

những năm 1990. Ở Mỹ chẳng hạn, hầu hết đậu nành và ngô được canh tác là

hàng GM để tối đa hóa sản lượng. Nhưng với liên minh châu Âu (EU), cây

trồng lẫn vật nuôi GM hầu như không có “đất sống” vì những quy định nghiêm

ngặt do lo ngại những ảnh hưởng ngoài ý muốn lên môi trường và sức khỏe

cộng đồng.

Giờ đây, một số nhóm vận động nói rằng chỉnh sửa gene cũng tiềm ẩn những

rủi ro tương tự. Tổ chức Greenpeace đã lên tiếng cảnh báo hồi đầu năm 2021:

Việc sử dụng các công nghệ chỉnh sửa gene “rất có thể sẽ biến cả thiên nhiên và

bản thân chúng ta (thông qua thực phẩm chúng ta ăn) thành một màn thí nghiệm

kỹ thuậ gene khổng lồ với những hệ quả chưa biết được và có khi chẳng thể nào

đảo ngược”.

Trong kỹ thuật GM, gene từ sinh vật này sẽ được chuyển sang sinh vật khác

theo ý đồ của người nghiên cứu. Ví dụ ở loại ngô “Bt” có khả năng tự kháng

côn trùng nhờ được cấy vật chất di truyền của loài vi khuẩn Bacillus

thuringiensis vào tế bào ở giai đoạn phôi.

Trong khi đó, chỉnh sửa gene hoạt động trong khuôn khổ gene của sinh vật,

không vay mượn bên ngoài. Kỹ thuật mới này cho phép các nhà khoa học thêm,

3

bớt hoặc thay đổi AND của sinh vật ở những vị trí họ mong muốn. “Ngôi sao”

của chỉnh sửa gene là công cụ CRISPR được phát triển vào năm 2012 (hai “mẹ

đẻ” của nó đã nhận giải Nobel hóa học năm 2020). Có thể xem CRISPR như

một cây kéo ở cấp độ phân tử dùng để cắt tỉa AND.

[…] Tách bạch 2 công nghệ “chỉnh sửa” và “biến đổi” gene có vai trò quan

trọng trong việc mở đường cho việc nghiên cứu chỉnh sửa gene vật nuôi. Quan

điểm không xếp “vật nuôi chỉnh sửa gene” vào nhóm “sinh vật biến đổi gene”

đồng nghĩa với việc gỡ bỏ các quy định vốn dành cho công nghệ GM khỏi các

dự án về chỉnh sửa gene. Một số quốc gia như Mỹ, Úc và Nhật Bản đã chọn

hướng tiếp cận tương đối “dễ chịu” này. Trong khi đó, theo luật của EU, các

“sinh vật chỉnh sửa gene” được đối xử như các sinh vật GM truyền thống và

phải tuân theo các quy định nghiêm ngặt hơn.

Khi còn trong cảnh “đồng sàng dị mộng” tiền Brexit năm 2019, Thủ tướng

Boris Johnson đã hứa sẽ “giải phóng lĩnh vực sinh học phi thường của Vương

quốc Anh khỏi các điều luật chống biến đổi gene” của EU. Hậu Brexit, tháng 9-

2021 Chính phủ Anh tuyên bố sẽ soạn ra các điều luật mở đường cho một số

hoạt động chỉnh sửa gene trong chăn nuôi

Ý tốt của một loài ăn thịt

Bộ trưởng Môi trường Anh George Eustice cho rằng chỉnh sửa gene làm giảm

“mối bận tâm về mặt đạo đức hoặc sinh học” nhiều hơn kỹ thuật GM, và tăng

“sự tôn trọng các quy luật của thiên nhiên”. Phe ủng hộ còn tin rằng việc chỉnh

sửa gene có thể giải quyết một số vấn đề lớn trong việc tiêu thụ thịt và chăn

nuôi hiện nay: thực phẩm lành mạnh hơn, nhu cầu sử dụng kháng sinh thấp hơn

và phúc lợi động vật tốt hơn. Lại lấy lũ gà làm ví dụ. Một khi thế giới …