Đề thi học kì 2 Văn 10 Chân trời sáng tạo - Đề số 8

1

I. ĐỌC HIỂU (6đ)

Học sinh đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi phía dưới

Sống mòn – Nam Cao

Chương VI

“... Trong khi ở nhà quê cũng vậy, làm đến chết người, cũng chỉ vì mỗi ngày

mấy bữa cơm, ngoài ra, chẳng hề có một cái lạc thú gì khác nữa... Cuộc đời như

thế kéo dài đã mấy năm rồi. Nó còn kéo dài ra năm năm, mười năm, hai mươi

năm... biết đến bao giờ? Thứ hoảng hốt rằng đời y rất có thể cứ thể này mãi mãi,

suốt đời... Thứ mở to đôi mắt, sợ hãi, nhận ra rằng bao nhiêu năm nay y đã sống

như mơ ngủ vậy. Ôi chao! Còn cách gì có thể thay đổi được đời y? Y không

đánh bạc, không mua vé số, không có vốn để đi buôn, cái đời công chức, có lẽ

chẳng hơn cải đời y được bao nhiêu, mà lại có phần bỏ buộc hơn, chán nản

hơn...

Y có sáu đứa em thì ba đứa sẽ phải cưới vợ, ba đứa phải gả chồng, rồi lại phải

giúp cho chúng có nghề nghiệp, có cơ sở làm ăn. Y là con cả. Y đã được học

nhiều. Cái bổn phận của y cố nhiên là phải to tát lắm. Y có rất nhiều gánh nặng.

Càng nhìn xa, y càng thấy đời y càng ngày càng thắt chặt vào, càng chật chội

thêm. Y chỉ có thể khổ hơn thế, không có thể sướng ra. Hết việc nọ đến việc kia,

toàn những việc phải tiêu. Y đúng như một con ngựa còm, cứ vừa mới ý ạch

ĐỀ THI HỌC KÌ 2 – ĐỀ 8

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 10

BỘ SÁCH: CHÂN TRỜI SÁNG TẠO

Thời gian làm bài: 90 phút

2

qua cái dốc này thì lại đến ngay dốc khác. Tương lai sầm tối. Thử vụt đã lại đã

biến thành con người thực tế hơn. Y không còn dám nghĩ gì đến những thú vui,

những hy vọng cao xa. Y chỉ còn dám nghĩ đến cơm áo hằng ngày của vợ con...

Số tiền gửi về nhà quê, số tiền để dành sẽ hụt đi. Vợ con y sẽ khổ thêm. Mà biết

đến bao giờ y mới sạch công nợ, có được một số vốn con con để đỡ lo một

chút? Vả lại ở nhà quê, vợ, các con y, bố mẹ y chả ăn uống khổ sở hàng đời

người rồi hay sao, còn có bao giờ được no xôi chán chè lấy hai bữa, lấy vài

tháng còn có bao giờ họ biết mùi thịt cá luôn, hay cũng chỉ cơm hầm cá hiu

thôi? Vậy thì y được như hiện nay cũng là đủ lắm rồi. Tại sao y lại muốn sung

sướng một mình trong khi cả nhà còn đói khổ? Y nhớ đến một lần y ở Hà Nội

về quê. Hồi ấy vợ chồng y mới ăn riêng... Bởi vậy lúc ăn cơm, khi thấy bà, bố

mẹ và các em ngồi một mâm, y thấy ngường ngượng mà lại buồn buồn. Khó

chịu như là ở mâm y lại có một đĩa cá kho, còn mâm kia chỉ toàn là rau. Y cau

mặt khẽ trách Liên. Liên chưa kịp trả lời thì bà mẹ y nhận thấy, đã cười và đáp

hộ Liên:

- Dào ôi! Nhà chẳng có đâu. Chúng tôi ở nhà thì đên cơm cũng chẳng có mà ăn,

còn có tiền đâu mà sắm thức ăn? Mọi khi nó cũng chỉ có rau không. Đây là hôm

nay, cụ Bá thấy nói con rể cụ về, sợ con rể cụ xưa nay chỉ ở tỉnh thành, chịu

kham khô không quen nên bảo vợ mày đem về cho mày một đĩa cả kho đấy

chứ! Nó chẳng mua đâu mà mắng nó.

Y chép miệng:

- Hù! Khéo vẽ!... Ăn thế nào mà chẳng được.

Rồi y bảo lấy một đĩa nữa, xé đĩa cả ra, bỏ sang mâm kia một nửa cho bà và các

em ăn với. Nhưng mọi người nhao nhao phản đối. Bà mẹ gắt lên:

3

- Thôi! Để đấy mà ăn. Chúng nó thì đến ăn cơm với tương cũng còn nhẵn cả nồi

đấy, lạ là phải thức ăn ngon! Có thức ăn ngon cho bọn chúng nó ăn thì đến mười

nồi cơm cũng chẳng xuể

- Thì mẹ cứ để cho chúng nó ăn, mẹ cũng xơi nhân thể.

Nhưng bà cụ đã vội và nốt bát cơm, buông đũa đứng lên.

- Thôi, tôi ăn xong rồi. Mỗi người có vài vực cơm, nhiều nhặn gì mà phải cá?

Thứ hơi phật ý. Y tưởng như bà và mẹ mia mai. Nhưng nghĩ cho kỹ, thì có lẽ

các cụ chỉ nhường nhịn đó thôi. Các cụ sợ nếu các cụ nhận ăn một lần thì lân

sau, có món ăn gì Thứ cũng lại chia cho. Nhà quả đông người. Nếu muốn mua

thức ăn cho chồng mà vợ Thứ cứ phải mua cho đủ mọi người ăn thì y lấy đâu ra

tiền mà mua như vậy? Huống chi đĩa cá kho lại là của ông bố vợ Thứ cho y.

Ông cho y thì để y ăn, người khác ăn vào, mang tiếng... Y nhớ đến những bữa

ăn hàng, y tiêu tốn đến hàng đồng và thấy lòng ân hận... Y chẳng còn biết gì

ngon. Và nếu không trông thấy mặt Liên buồn buồn, hai mắt nhìn xuống như có

ý tủi thân, thì có lẽ đã chẳng chạm đũa vào đĩa …