Đề thi giữa kì 1 Văn 8 - Đề số 13

1

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

THU ẨM

Năm gian nhà cỏ thấp le te,

Ngõ tối đêm sâu đóm lập loè.

Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt,

Làn ao lóng lánh bóng trăng loe.

Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt?

Mắt lão không vầy cũng đỏ hoe.

Rượu tiếng rằng hay, hay chẳng mấy.

Độ năm ba chén đã say nhè.

(Trích Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 1971, tr.107)

Chú thích:

Nguyễn Khuyến (1835-1909), quê ở huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Ông đỗ đầu cả ba kì

thi: Hương, Hội, Đình nên được gọi là Tam nguyên Yên Đổ. Thơ Nguyễn Khuyến thể hiện tình

cảm thiết tha gắn bó với quê hương và ẩn chứa tâm sự yêu nước cùng nỗi u uẩn trước thời thế.

“Thu ẩm” là một bài thơ nổi tiếng nằm trong chùm ba bài thơ mùa thu: “Thu vịnh”, “Thu

điếu”, “Thu ẩm” được Nguyễn Khuyến viết trong thời gian ông từ quan về ở ẩn tại quê nhà.

Câu 1 (0.5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản trên.

Câu 2 (0.5 điểm). Tìm trong bài thơ những hình ảnh miêu tả khung cảnh làng quê đồng bằng

Bắc Bộ.

Câu 3 (1.0 điểm). Nội dung chính bài thơ “Thu ẩm” là gì?

Câu 4 (1.0 điểm). Em hãy nêu giá trị biểu đạt của từ “lóng lánh” trong câu thơ “Làn ao lóng

lánh bóng trăng loe”.

Câu 5 (1.0 điểm). Qua bài thơ, em cảm nhận như thế nào về tâm hồn, tình cảm của nhà thơ

Nguyễn Khuyến?

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm). Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) phân tích vẻ đẹp của đoạn thơ

sau:

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ 1 – ĐỀ SỐ 13

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 8

Thời gian làm bài: 90 phút

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Năm gian nhà cỏ thấp le te,

Ngõ tối đêm sâu đóm lập loè.

Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt,

Làn ao lóng lánh bóng trăng loe.

Câu 2 (4.0 điểm). Viết bài văn kể lại chuyến tham quan một di tích lịch sử, văn hóa đã để lại

cho em ấn tượng sâu sắc nhất.

3

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1.

Phương pháp:

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết:

Bài thơ “Thu ẩm” được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.

Phương pháp:

Đọc và xác định những hình ảnh miêu tả khung cảnh làng quê đồng bằng Bắc Bộ

Lời giải chi tiết:

Những hình ảnh miêu tả khung cảnh làng quê đồng bằng Bắc Bộ: nhà cỏ thấp le te, ngõ tối,

đóm lập lòe, lưng giậu, màu khói nhạt, làn ao, bóng trăng loe.

Câu 3.

Phương pháp:

Đọc và xác định nội dung chính của văn bản

Lời giải chi tiết:

Thu Ẩm vẽ nên bức tranh mùa thu yên bình nhưng lạnh lẽo với ao thu, chiếc thuyền câu và

cảnh rượu trong cô tịch. Qua đó, Nguyễn Khuyến bộc lộ tâm trạng u hoài, chán chường của

một tri thức nho nhã, không tìm thấy ý nghĩa trong cuộc đời giữa bối cảnh xã hội đầy biến đổi.

Câu 4.

Phương pháp:

Dựa vào ngữ cảnh để xác định giá trị biểu đạt của từ

Lời giải chi tiết:

Giá trị biểu đạt của từ “lóng lánh” trong câu thơ “Làn ao lóng lánh bóng trăng loe”:

- Gợi hình ảnh ánh trăng được phản chiếu từ mặt ao thu, tỏa ra khi làn nước xao động.

- Gợi khung cảnh đêm trăng ở làng quê đẹp, thơ mộng, huyền ảo.

Câu 5.

Phương pháp:

Nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn, tình cảm của tác giả

Lời giải chi tiết:

- Tình yêu quê hương tha thiết, gắn bó với những cảnh vật bình dị, thân thuộc của quê hương.

- Tâm hồn cao đẹp, luôn trăn trở, lo lắng cho đất nước nhân dân.