Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 18

1

I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

HS đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

TỰ TÌNH

(Bài 3)

Hồ Xuân Hương

Chiếc bách (1) buồn về phận nổi nênh,

Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh,

Lưng khoang tình nghĩa dường lai láng,

Nửa mạn phong ba luống bập bềnh.

Cầm lái mặc ai lăm (2) đỗ bến,

Dong lèo (3) thây (4) kẻ rắp xuôi nghềnh,

Ấy ai thăm ván cam lòng vậy,

Ngán nỗi ôm đàn những tấp tênh

(Theo Nghĩ về thơ Hồ Xuân Hương – Lê Trí Viễn, NXB Giáo dục, 2007, tr.49)

Trả lời các câu hỏi:

Câu 1. Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? (0,5 điểm)

Câu 2. Chỉ ra những câu thơ có sử dụng phép đối trong bài thơ (0,5 điểm)

Câu 3. Từ lênh đênh trong câu thơ “Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh” có nghĩa

gì? (0,5 điểm)

Câu 4. Em cảm nhận như thế nào về tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài

thơ? (1 điểm)

ĐỀ THI HỌC KÌ 1 – ĐỀ 18

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 10

Thời gian làm bài: 90 phú t

BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

2

Câu 5: Nội dung chính của bài thơ là gì? (1 điểm)

II. LÀM VĂN (6,0 ĐIỂM)

Câu 1: Từ cảm nhận về nhân vật trữ tình trong bài thơ, em hãy liên hệ so sánh

với hình ảnh người phụ nữ trong xã hội hiện nay (trình bày bằng đoạn văn 10-

12 câu) (2 điểm)

Câu 2: Miệt thị ngoại hình (Body Shaming) là một thực trạng nhức nhối trong

xã hội hiện đại. Bạn hãy viết một bài văn nghị luận thuyết phục người khác từ

bỏ thói quen này (4 điểm)

3

Đáp án

Phần I. ĐỌC HIỂU

Câu 1. Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? (0,5 điểm)

Phương pháp giải:

Chú ý số dòng trong bài, số từ trong câu

Lời giải chi tiết:

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú

Câu 2. Chỉ ra những câu thơ có sử dụng phép đối trong bài thơ (0,5 điểm)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ bài thơ

Nhớ lại kiến thức về phép đối

Lời giải chi tiết:

1. Lưng khoang tình nghĩa dường lai láng,

Nửa mạn phong ba luống bập bềnh

2. Cầm lái mặc ai lăm đỗ bến,

Giong lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh.

Câu 3. Từ lênh đênh trong câu thơ “Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh” có nghĩa gì?

(0,5 điểm)

Phương pháp giải:

4

Dựa vào ngữ cảnh câu thơ

Vận dụng kiến thức về giải nghĩa của từ

Lời giải chi tiết:

Từ lênh đênh trong câu thơ “Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh” có nghĩa chỉ số

phận trôi nổi của người phụ nữ trên dòng nước, không biết sẽ đi đâu về đâu.

Câu 4. Em cảm nhận như thế nào về tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ? (1

điểm)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ bài thơ

Chú ý các từ ngữ miêu tả tâm trạng của nhân vật trữ tình

Lời giải chi tiết:

Tâm trạng của tác giả được thể hiện trong bài thơ: Cô đơn, lạc lõng, chán chường,

buông xuôi, chán chường, phẫn uất

Câu 5: Nội dung chính của bài thơ là gì? (1 điểm)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ bài thơ

Chú ý các chi tiết, hình ảnh tiêu biểu

Lời giải chi tiết:

5

Nội dung của bài thơ: Tự tình bài III thể hiện tâm trạng, thái độ của nừ sĩ Hồ

Xuân Hương: vừa đau buồn, phẫn uất trước éo le, sóng gió cuộc đời; vừa muốn

gắng gượng vươn lên vừa như cam chịu chấp nhận. Đằng sau tâm trạng bi kịch

ấy là khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của nữ sĩ nói riêng và người phụ nữ

trong xã hội phong kiến nói chung.

II. VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1: Từ cảm nhận về nhân vật trữ tình trong bài thơ, em hãy liên hệ so sánh

với hình ảnh người phụ nữ trong xã hội hiện nay (trình bày bằng đoạn văn 10-

12 câu) (2 điểm)

Phương pháp giải

Vận dụng phần phân tích ở trên

Liên hệ đến những tác phẩm có chung chủ đề về thân phận người phụ nữ trong

xã hội xưa

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh nhân vật trữ tình trong bài thơ là hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ

trong xã hội phong kiến phận nổi lênh đênh, không biết đâu là bến bờ của mình.

- Xã hội phong kiến khiến họ mất đi quyền được tự do quyết định số phận và bị

ràng buộc trong những lễ giáo phong kiến hà khắc.

- Song một điều may mắn là trong xã hội hiện đại, người phụ nữ đã có quyền

làm chủ cuộc đời mình mà không bị lệ thuộc hay trói buộc bởi bất cứ ai. Đây

chính là một tín hiệu đáng mừng vì càng ngày người phụ nữ càng khẳng định

tiếng nói mạnh mẽ và vị trí quan trọng của mình trong …