Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 14

1

I. Đọc - hiểu (6,0 điểm)

Thuở ấy thế gian chỉ mới có các vị thần. Mặt đất mênh mông dẫu đã có khá

nhiều vị thần cai quản song vẫn còn hết sức vắng vẻ. Không muốn để tình cảnh

buồn tẻ đó kéo dài, bữa kia hai anh em Prômêtê và Êpimêtê xin với Uranôx và

Gaia tạo ra cho thế gian thêm nhiều nhiều cái gì đó để cho cuộc sống đông vui.

Uranôx và Gaia ưng thuận. Hai vị giao luôn việc đó cho hai anh em Prômêtê và

Êpimêtê. Cậu em, Êpimêtê mừng quá, tranh ngay lấy đất và nước nhào nặn ra,

trước hết, là các loài vật và ban cho mỗi con vật một đặc ân của thần, một "vũ

khí" để có thể phòng thân, hộ mệnh, bảo vệ được cuộc sống của giống loài

mình. Con thì được ban cho ân huệ chạy nhanh như gió. Con thì có đôi mắt

sáng xanh nhìn thấu cả đêm đen. Con thì có thân hình khổng lồ mạnh khỏe hết

chỗ nói. Có con thân hình bé nhỏ nhưng lại có nọc độc gớm ghê. Rồi con có bộ

lông dày, con có sải cánh rộng. Con thì xuống nước không chìm, con thì trèo leo

thoăn thoắt... Tóm lại mỗi con vật, mỗi giống loài đều có "vũ khí" cần thiết để

sống được ở thế gian.

Công việc làm xong xuôi, Êpimêtê gọi Prômêtê đến để xem xét lại. Mọi

việc đều tốt, rất tốt nữa là đằng khác. Nhưng xem kỹ ra thì tai hại thay, còn sót

lại một con, một con mà chàng Êpimêtê đần độn lại quên mất chẳng ban cho

một đặc ân, một thứ "vũ khí" gì. Đó là con người! Một con người, nhưng trần

trụi, trần trụi hoàn toàn. Phải, đúng là một con người trần trụi hoàn toàn trước

mặt Prômêtê. Làm thế nào bây giờ? Làm thế nào để con người sống được ở thế

gian khi các "nguyên liệu" đặc ân đã sử dụng phân phối hết rồi? Con người sẽ

ĐỀ THI HỌC KÌ 1 – ĐỀ 14

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 10

BỘ SÁCH: CÁNH DIỀU

Thời gian làm bài: 90 phút

2

sống thế nào trước các con vật: hổ, báo, voi, sói, vẹt, nhím, gấu, ngựa, sư tử, cá,

chim... là những con vật đã được sáng tạo hoàn hảo? Là những con vật đã được

ban cho đặc ân của thần thánh? Và rồi còn phải đương đầu với nắng, mưa, bão

tố, núi lửa phun, nước sông dâng, đất liền phút chốc thành biển cả, bãi bể hóa

nương dâu... biết bao biến thiên, tai họa khôn lường? Prômêtê đã nghĩ như thế.

Và vị thần có bộ óc thông minh, có tài nhìn xa trông rộng này quyết sửa chữa

bằng được cái thiếu sót của chú em lơ đễnh, đần độn của mình. Prômêtê dựa

theo thân hình trang nhã của các vị thần tái tạo lại con người cho có một thân

hình đẹp đẽ thanh tao. Phải làm cho con người đẹp đẽ thanh tao hơn hẳn con

vật. Prômêtê lại làm cho con người đứng thẳng lên, đi bằng hai chân để đôi tay

được thảnh thơi làm nhiều việc khác. Nhưng như thế vẫn chưa đủ. Con người

vẫn còn bấy yếu và thua kém nhiều so với các con vật. Phải làm cho con người

mạnh hơn hẳn con vật thì nó mới có thể sống được trong thế gian này. Prômêtê

liền băng ngay lên bầu trời cao xa tít tắp, đến tận cỗ xe của thần Mặt Trời

Hêliôx, lấy lửa của thần Mặt Trời châm vào ngọn đuốc của mình đem xuống

trao cho loài người. Và thế là từ đó, thế gian, mặt đất lúc nào cũng rực cháy

ngọn lửa của Prômêtê ban cho. Con người thoát khỏi cảnh sống tăm tối, giá

lạnh, đói khát. Ngọn lửa trở thành người bạn thân thiết, người bảo vệ chắc chắn

nhất, một vũ khí mạnh nhất của loài người. Ngọn lửa của con người hơn hẳn bộ

lông dày, hàm răng sắc, cặp móng nhọn, thân hình đồ sộ, khỏe mạnh, tài bay

cao, nhìn xa, chạy nhanh như bất cứ con vật nào. Và với ngọn lửa của

Prômêtê, con người, thế hệ này qua thế hệ khác, tạo dựng cuộc sống của mình

ngày càng văn minh hạnh phúc hơn.

Và từ đó dẫu mong manh và yếu đuối.

Giống loài người đã có ngọn lửa của Prômêtê.

Ngọn lửa thiêng dạy họ biết bao nghề.