Đề thi Giữa kì 1 Ngữ văn 11 năm 2024-2025 trường THPT Trương Định (Hà Nội)

SỞ GD&ĐT HÀ NỘI TRƯỜNG THPT TRƯƠNG ĐỊNH

(Đề thi gồm 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I LỚP 11

NĂM HỌC 2024-2025 (Thời gian làm bàì: 90 phút) I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

Buồng riêng, riêng những sụt sùi! Nghĩ thân, mà lại ngậm ngùi cho thân.

Tiếc thay trong giá trắng ngần, Đến phong trần, cũng phong trần như ai!

Tẻ vui cũng một kiếp người, Hồng nhan phải giống ở đời mãi ru!

Kiếp xưa đã vụng đường tu, Kiếp này chẳng kẻo đền bù mới xuôi!

Dẫu sao bình đã vỡ rồi Lấy thân mà trả nợ đời cho xong! ( Nguyễn Du, Truyện Kiều -NXB Văn học, 2001) Chú thích : * Bối cảnh đoạn trích : Gia đình Kiều gặp cơn tai biến, Kiều phải bán mình để cứu cha và em thoát khỏi sự tra tấn dã man của bọn sai nha. Nàng bị Mã Giám Sinh - một tay buôn người lừa bán vào lầu xanh. Tại đây, Thúy Kiều bị Tú Bà giăng bẫy nên đã mắc mưu Sở Khanh. Đoạn trích trên trích từ câu 1189 đến câu 1198 diễn tả tâm trạng của Thúy Kiều khi biết Sở Khanh bắt tay với Tú Bà để hãm hại mình. * Giải nghĩa từ khó : - Trong giá trắng ngần: ý thơ lấy từ tục ngữ: Trong như giá, trắng như ngần / trong như băng trắng như bạc. - Phong trần : chỉ gió bụi, trong văn cảnh câu thơ chỉ cuộc sống bẩn đục. - Hồng nhan : chỉ người con gái đẹp, có nhan sắc. Trả lời các câu hỏi: Câu 1. Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của văn bản trên ? Câu 2. Tìm những từ ngữ, hình ảnh diễn tả tâm trạng của Thúy Kiều trong văn bản. Câu 3. Qua văn bản, anh/chị cảm nhận được điều gì về tấm lòng, tình cảm của Nguyễn Du? Câu 4. Chỉ ra sự khác nhau cơ bản giữa niềm “ tiếc thay” của Nguyễn Du trong hai câu thơ:

Tiếc thay trong giá trắng ngần, Đến phong trần cũng phong trần như ai ! Với hai câu thơ :

Tiếc thay nước đã đánh phèn, Mà cho bùn lại vẩy lên mấy lần ! (Nguyễn Du, Kiều mắc mưu Hồ Tôn Hiến- Truyện Kiều, NXB Văn học, 2001)

II. VIẾT (6.0 điểm) Viết bài nghị luận phân tích sự độc đáo về nội dung và hình thức của đoạn văn bản sau:

VỘI VÀNG

Tôi muốn tắt nắng đi Cho màu đừng nhạt mất; Tôi muốn buộc gió lại Cho hương đừng bay đi.

Của ong bướm này đây tuần tháng mật; Này đây hoa của đồng nội xanh rì; Này đây lá của cành tơ phơ phất; Của yến anh này đây khúc tình si; Và này đây ánh sáng chớp hàng mi, Mỗi sáng sớm, thần Vui hằng gõ cửa; Tháng giêng ngon như một cặp môi gần; Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa: Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân. [...] ( Rút từ tập “ Thơ thơ” – 1938 của Xuân Diệu)

………….. Hết…………..

HƯỚNG DẪN CHẤM CÂU NỘI DUNG ĐIỂM I. ĐỌC HIỂU 4,0

Câu 1

Thể thơ của văn bản là : lục bát Phương thức biểu đạt chính là : biểu cảm Hướng dẫn chấm: - Thí sinh trả lời như Đáp án: 1,0 điểm - Thí sinh không trả lời đúng đáp án hoặc trả lời nhiều đáp án: 0 điểm

0,5 0,5

Câu 2

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện tâm trạng của Thúy Kiều : buồng riêng, sụt sùi, ngậm ngùi, tiếc thay, tẻ vui, bình đã vỡ, cho xong. Hướng dẫn chấm : - Học sinh trả lời 2 đáp án trở lên : 0,25 điểm - Học sinh trả lời 5 đáp án trở lên : 0,5 điểm

0,5

Câu 3

Tấm lòng Nguyễn Du qua đoạn trích trên : - Đồng cảm, sẻ chia, thấu hiểu với nỗi tình cảnh của Thúy Kiều. - Đau đớn, xót xa và bất bình trước thực tại. - Lên án, phê phán xã hội phong kiến nhiều bất công, ngang trái

→ Nặng tình đời và tình người luôn trăn trở, suy tư về những thân phận nhỏ bé, bất hạnh dưới đáy của xã hội. Hướng dẫn chấm : - Học sinh trả lời một ý : 0,5 điểm - Học sinh trả lời được hai ý: 0,75 điểm - Học sinh trả lời được ba ý trở lên : 1,0 điểm

1,0

Câu 4

Sự khác nhau cơ bản giữa niềm tiếc thương của Nguyễn Du :

Tiếc thay trong giá trắng ngần, Đến phong trần cũng phong trần như ai ! - Sự tiếc nuối, tiếc thương, xót xa cho sự trong trắng, trong sạch của Thúy Kiều.

Tiếc thay nước đã đánh phèn, Mà cho bùn lại vẩy lên mấy lần ! - Thương xót cho Thúy Kiều khi muốn trở lại cuộc sống trong sạch, lương thiện ( hình ảnh nước ) nhưng không thể được ( hình ảnh bùn ). Đó cũng chính là sự tiếc nuối, xót xa cho những cái đẹp thanh cao, trong sạch bị vấy bẩn, bị hủy hoại. Hướng dẫn chấm : - Học sinh trả lời ý 1: 0,75 điểm - Học sinh trả …