Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 12 năm 2024-2025 Sở Nam Định

Trang 1/2

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NAM ĐỊNH

ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2024-2025 Môn: Ngữ văn - lớp 12 THPT, GDTX

(Thời gian làm bài: 120 phút)

Đề thi khảo sát gồm 02 trang. Họ và tên học sinh:……………………………………… Số báo danh:………….……………………..……………

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc bài thơ:

BAN MAI (Nguyễn Quang Thiều) Bóng tối đêm dần sáng như một con mèo nhung khổng lồ bước đi uyển chuyển Cái đuôi mềm của nó chạm vào tôi làm tôi tỉnh giấc Tôi cựa mình như búp non mở lá Ý nghĩ mỉm cười trong vắt trước ban mai Những xôn xao lùa qua hơi ẩm Vọng về từ cánh đồng rộng lớn mờ sương Tiếng bánh xe trâu lặng lẽ qua đêm Chất đầy hương cỏ tươi lăn về nơi hừng sáng Ơi… ơi…ơi, những con đường thân thuộc Như những ngón tay người yêu lùa mãi vào chân tóc Ai gọi đấy, ai đang cười khúc khích Tôi lách mình qua khe cửa, ơi… ơi… Người nông dân bế tôi lên và đặt vào thùng xe Dưới vành nón của người cất lên trầm trầm giọng hát Như tiếng lúa khô chảy vào trong cót Như đất ấm trào lên trong lóe sáng lưỡi cày Chiếc bánh xe trâu một nửa đã qua đêm Một nửa thùng cỏ tươi còn trong bóng tối Và sau tiếng huầy ơ như tiếng người chợt thức Những ngọn ban mai mơn mởn rướn mình (Sự mất ngủ của lửa, Nguyễn Quang Thiều, NXB Hội nhà văn, 2015, tr.13-14) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ. Câu 2. Chỉ ra những từ ngữ, hình ảnh biểu đạt cảm giác mới mẻ, niềm vui trong sáng của nhân vật trữ tình khi tỉnh giấc trước ban mai trong khổ 1 của bài thơ. Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong những dòng thơ sau:

Ơi… ơi…ơi, những con đường thân thuộc Như những ngón tay người yêu lùa mãi vào chân tóc Câu 4. Nêu tâm trạng của nhân vật trữ tình khi nghe tiếng bánh xe trâu lặng lẽ và tiếng ai gọi, ai cười khúc khích lúc ban mai. Câu 5. Từ hình ảnh “ban mai” trong câu thơ “Những ngọn ban mai mơn mởn rướn mình”, hãy bày tỏ suy nghĩ của anh/chị về sự cần thiết phải đánh thức ban mai trong tâm hồn con người (trình bày khoảng 5 – 7 dòng).

ĐỀ CHÍNH THỨC

Trang 2/2

II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm)

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích những liên tưởng của nhân vật trữ tình khi nghe giọng hát của người nông dân trong đoạn thơ ở phần Đọc hiểu:

Người nông dân bế tôi lên và đặt vào thùng xe Dưới vành nón của người cất lên trầm trầm giọng hát Như tiếng lúa khô chảy vào trong cót Như đất ấm trào lên trong lóe sáng lưỡi cày Câu 2 (4,0 điểm)

Trước những tình huống thử thách trong đời sống, đôi khi người trẻ bộc lộ những năng lực mà chính họ cũng không biết đến.

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bày tỏ ý kiến của anh/chị về việc người trẻ cần đánh thức những năng lực tiềm ẩn trong chính mình.

----------HẾT---------

Phần Câu Nội dung Điểm

I ĐỌC HIỂU 4,0

1 Nhân vật trữ tình: chủ thể phát ngôn xưng tôi Hướng dẫn chấm: - Trả lời như đáp án hoặc “nhân vật tôi”: 0,75 điểm - Trả lời sai: 0 điểm

0, 75

2 Những từ ngữ, hình ảnh biểu đạt cảm giác mới mẻ, niềm vui trong sáng của nhân vật trữ tình: cựa mình như búp non mở lá; ý nghĩ mỉm cười trong vắt.

Hướng dẫn chấm:

Trả lời được 02 ý trong đáp án: cho 0,75 điểm Trả lời được 01 ý trong đáp án hoặc trích dẫn hai dòng thơ: cho 0,5 điểm Trả lời được một ý nhưng không đầy đủ: cho 0,25 điểm

0,75

3 - Biện pháp so sánh: con đường thân thuộc như ngón tay người yêu lùa vào chân tóc. - Tác dụng: + Nhấn mạnh sự mềm mại của những con đường; cảm giác thân quen, yên bình của nhân vật trữ tình đối với con đường. + Làm cho lời thơ sinh động, gợi hình, gợi cảm.

Hướng dẫn chấm: Chỉ ra được hình ảnh so sánh: cho 0,25 điểm Nêu tác dụng của biện pháp so sánh: cho mỗi ý 0,25 điểm Thí sinh có cách diễn đạt khác nhưng đúng ý vẫn cho điểm.

0,75

4 Tâm trạng của nhân vật trữ tình: - Nghe tiếng bánh xe trâu lặng lẽ: hình dung chiếc xe mang đầy hương cỏ tươi lăn về phía hừng đông, thấy lòng xôn xao niềm vui khi cảm nhận được ánh sáng, sự tươi mới của cuộc sống bên ngoài. - Nghe tiếng ai gọi, ai cười khúc khích: muốn lách mình qua khe cửa để đáp lời, cất tiếng, …