Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 12 năm 2024-2025 trường THPT Nguyễn Huệ (Quảng Nam)

1

SỞ GD & ĐT QUẢNG NAM TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ (Đề này gồm có 02 trang)

KIỂM TRA CUỐI KÌ I, NĂM HỌC 2024 - 2025 MÔN: NGỮ VĂN - Lớp 12 Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian phát đề) I. ĐỌC - HIỂU (4.0 điểm) Đọc văn bản sau:

CHUYỆN PHẠM TỬ HƯ LÊN CHƠI THIÊN TÀO Giới thiệu: Chuyên Phạm Tử Hư lên chơi Thiên tào là tác phẩm nằm trong tập Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ. Truyện kể về Tử Hư, một người tuấn sảng, hào mại, học hành giỏi giang nhưng phải cái tính hay kiêu căng, nhờ được thầy Dương Trạm uốn nắn, khuyên răn mà thành người tốt. Sau Dương Trạm mất đi, các học trò đều tản đi cả, riêng Tử Hư làm lều ở mả để chầu chực sau ba năm rồi mới về. Vì chuyện hiếu nghĩa này, Tử Hư đã được gặp lại Dương Trạm. Dưới đây là cuộc gặp gỡ và trò chuyện giữa hai thầy trò: [...] Tử Hư bèn sắm sẵn rượu và thức nhắm, đúng hẹn mà đến. Thầy trò gặp nhau vui vẻ lắm, chàng nhân hỏi rằng: -Thầy mới từ trần chưa bao lâu, thoắt đã trở nên hiển hách khác hẳn ngày trước, xin thầy cho biết rõ duyên do để con được vui mừng. Dương Trạm nói: -Ta thuở sống không có một điều thiện nào đáng khen, chỉ có hay giữ điều tín thực đối với thầy bạn; quý trọng những tờ giấy có chữ, hễ thấy rơi vãi liền nhặt mà đốt đi. Đức Đế quân đây ngài khen là có bụng tốt, tâu xin cho làm chức trực lại ở cửa Tử đồng. Hôm qua ta hầu linh giá ngài lên chầu Thiên cung, tình cờ lại gặp nhà ngươi, đó cũng là vì thầy trò mình có cái mối duyên. [...] Tử Hư mừng mà rằng: - Nếu thế thì tiền trình của con cùng đạt thế nào chắc thầy biết rõ? - Cứ như văn chương tài nghệ của anh, đương đời này không ai bì kịp, huống anh lại còn có tính trung hậu, nết thành thực. Chỉ phải cái hồi còn niên thiếu, anh thường lấy văn tài mà kiêu ngạo với người khác, cho nên trời mới bắt đỗ muộn để phải chùn nhụt cái nết ngông ngáo đi. Nếu không thì cướp thẻ trước của Mông Chính nhặt hạt cải của Hạ hầu, phỏng anh còn khó khăn gì nữa. Cho nên xưa nay người ta bàn về kẻ sĩ, tất trước hết xét đến đức hạnh là vì thế. Ngày nay những người mặc áo nhà nho, đeo dải nhà nho thì lại khác hẳn. Họ thường đổi họ để đi học, thay tên để ra thi; hễ trượt đỗ thì đổ lỗi mờ quáng cho quan chấm trường, hơi thành danh thì hợm mình tài giỏi hơn cả tiền bối, chí khí ngông ngáo tính tình tráo trở, thấy thầy nghèo thì lảng tránh, gặp bạn nghèo thì làm ngơ, không biết rằng ngày thường dắt dẫn rèn cặp, phần nhiều là cái công đức của thầy bạn. Vả như ta ngày xưa, dạy có đến mấy nghìn học trò, giao du ở kinh đô rất nhiều bè bạn, thế mà sau ta mất, nghe có người đai vàng mũ bạc, có người quan cả ngôi cao, nhưng không hề một ai tìm đến thăm viếng mồ ta mà tưới lên một vài chén rượu. Nhân thế ta vẫn đế ý đến anh lắm.

Tử Hư nhân đem những người làm quan bấy giờ; nhất nhất hỏi về từng người một.

[...] Trạm cười mà rằng:

- Trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu. Lưới trời thênh thang, thưa nhưng chẳng lọt. Chỉ có rằng thời gian chưa đến mà thôi. Nay ta bảo rõ anh nghe: trong khoảng trời đất báo ứng luân hồi, chỉ có hai loài thiện ác. Người chăm làm thiện, tuy hãy còn sống, tên đã ghi ở Đế đình; người hay làm ác, không đợi đến chết, án đã thành ở Địa phủ. Cho nên Nhan Hồi lúc sống ở trong ngõ hẻm mà chết làm chức Tu văn, Vương Bàng ngày thường có nết kiêu ngạo mà chết