Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 12 năm 2025-2026 trường THPT Phan Ngọc Hiển (Cà Mau)

SỞ GD & ĐT CÀ MAU

TRƯỜNG THPT PHAN NGỌC HIỂN

ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ I, NĂM HỌC 2025 - 2026

BÀI THI: NGỮ VĂN KHỐI 12

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

NHỮNG GIỌT MƯA ĐỒNG HÀNH

(Nguyễn Thụy Kha)

Những giọt mưa ngồ ngộ say mê Đám mây nắng vỡ ra giữa gió Những đứa con Ồn ào không gian Cười nói Những giọt mưa chẳng hề mệt mỏi Reo hót triền miên Người lính trú vội mái hiên Rồi lại đi mảnh ni lông khoác chéo Anh lẫn vào mưa lúc nào chẳng hiểu Ngỡ mưa dệt nên anh Có một đứa trẻ con từ trong anh chạy nhanh Nhập vào đám trẻ con trần truồng Đang hò reo giữa phố Có một người nông dân từ trong anh hớn hở Xoè tay đồng hạn đón mưa Có một người lính Trường Sơn từ trong anh năm xưa Vội vã vắt áo quần ướt mưa hơ lửa Có một người ... có một người nào nữa Người lính bước nhanh Anh và mưa cứ như thế đã bao lần Người lính đi Đi qua thành phố Bao chân trời thử thách đợi anh Trong cuộc hành trình chưa nghỉ Mưa và anh là bạn đồng hành.

Vào hè, 1981

(Những giọt mưa đồng hành - Văn học Việt Nam sau cách mạng Tháng Tám, Nhà xuất

bản Văn học, 1993).

*Chú thích:

- Nguyễn Thụy Kha sinh 1949 là nhà thơ, nhạc sĩ, nhà báo, nhà nghiên cứu âm nhạc Việt Nam. Ông quê gốc tại thôn Ngãi Am, xã Hòa Bình, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng và hiện đang sống tại Hà Nội. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1990. Nguyễn Thụy Kha đã cất lên tiếng nói của một thế hệ nhà thơ khoác áo lính, bày tỏ những suy nghĩ sâu sắc về số phận con người và dân tộc khi đi qua cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại.

- Năm 1982, tên tuổi Nguyễn Thụy Kha đã được khẳng định khi bài thơ Những giọt mưa đồng hành của ông được in ở báo Văn nghệ và đạt giải Nhì một năm sau đó. Sau 40 năm, bài thơ vẫn nguyên vẹn sức hấp dẫn.

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1: Xác định một hình ảnh mang tính biểu tượng trong bài thơ.

Câu 2: Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ là ai?

Câu 3: Việc tác giả liên tưởng những giọt mưa với “Những đứa con/Ồn ào không gian/Cười nói” có tác dụng gì? Câu 4: Ý nghĩa của hình ảnh “Những giọt mưa đồng hành”?

Câu 5: Những lời thơ sau:

“Người lính đi Đi qua thành phố Bao chân trời thử thách đợi anh Trong cuộc hành trình chưa nghỉ”

giúp anh/chị rút ra được bài học tâm đắc nhất nào về lẽ sống của người trẻ trong cuộc sống hôm nay? Hãy trả lời bằng đoạn văn 5-7 dòng.

II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) nêu cảm nhận của anh/chị về hình tượng người lính trong bài thơ “Những giọt mưa đồng hành” của nhà thơ Nguyễn Thụy Kha.

Câu 2 (4,0 điểm)

Người bi quan phàn nàn về cơn gió, người lạc quan mong chờ gió đổi chiều, người thực tế điều chỉnh cánh buồm (William Arthur Ward).

Bằng hiểu biết và trải nghiệm cá nhân, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề: tuổi trẻ cần biết sống thích nghi với hoàn cảnh.

--- Hết ---

HƯỚNG DẪN CHẤM

Phần Câu Nội dung Điểm

I ĐỌC HIỂU 4,0

1 Hình ảnh mang tính biểu trưng: HS chọn một trong những hình ảnh sau:

- Hình ảnh mưa / những giọt mưa: Gian lao, thử thách, ký ức chiến tranh, sự đồng hành bền bỉ,…

- Hình ảnh đứa trẻ con: Sự hồn nhiên, trong trẻo

- Hình ảnh người lính: Biểu trưng cho con người Việt Nam sau chiến tranh

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng 1 hình ảnh như đáp án: 0,5 điểm

- Trả lời sai hoặc không trả lời: không cho điểm

0,5

2 Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ: Người lính.

Hướng dẫn chấm:

- Trả lời đúng như đáp án: 0,5 điểm

- Trả lời sai hoặc không trả lời: không cho điểm.

0,5

3 - Nhân hoá những giọt mưa thành hình ảnh trẻ thơ hồn nhiên, ồn ào, vui vẻ “cười nói”, khiến mưa trở nên gần gũi, sống động, gợi liên tưởng về sự trong trẻo, tươi mới, đầy sức sống của thiên nhiên.

- Từ hình ảnh mưa quen thuộc, tác giả khơi gợi cảm xúc lạc quan, giúp người đọc nhìn thấy ở mưa nét đẹp bình dị và thân thương trong cuộc sống.

- Tạo cách diễn đạt giàu hình ảnh sinh động và biểu cảm cho lời thơ.

* Lưu ý: Chấp nhận cách diễn đạt khác nhưng đảm bảo đúng bản chất vấn đề vẫn …