Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 11 năm 2024-2025 trường THPT Nguyễn Huệ (Quảng Nam)

1

SỞ GD & ĐT QUẢNG NAM TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ (Đề này gồm có 02 trang)

KIỂM TRA CUỐI KÌ I, NĂM HỌC 2024 - 2025 MÔN: NGỮ VĂN - Lớp 11 Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian phát đề) I. ĐỌC - HIỂU (6.0 điểm) Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

TỐNG TRÂN – CÚC HOA (Trích)

(Truyện thơ Nôm khuyết danh)

Mẹ chồng thấy dâu thảo hiền

Đôi hàng nước mắt chảy liền như tuôn.

Khó nghèo có mẹ có con,

Ít nhiều gạn sẻ (1) vẹn tròn cho nhau

Lòng con nhường nhịn bấy lâu

Mẹ ăn cơm ấy ngon đâu hỡi nàng

Cúc Hoa nước mắt hai hàng:

“Lạy mẹ cùng chàng chở quản (2) tôi

Gọi là cơm tấm canh lê (3)

Mẹ ăn đỡ dạ kéo khi võ vàng (4)

Chàng ăn cho sống mình chàng,

Dốc lòng kinh sử văn chương đạo là.

Kể chi phận thiếp đàn bà,

Khó nghèo chớ quản nỗi nhà thảm thương”.

Thương con mẹ giấu cho vàng,

Bảo rằng gìn giữ để nương tựa mình.

Cúc Hoa trong dạ đinh ninh:

“Lạy mẹ còn có chút tình thương con”.

Tức thì trở lại phòng môn,

Cầm tay đánh thức nỉ non bảo chồng:

“Chàng ơi xin tỉnh giấc nồng,

Nay vàng mẹ thiếp cho dùng một chương”

Kể đoạn Cúc Hoa bán vàng,

Bán cho trưởng giả giàu sang hơn người.

Hai bên giả cả hẳn hoi,

Bắc cân định giả được ngoài tám mươi.

Cúc Hoa trở lại thư trai (5)

“Khuyên chàng kinh sử dùi mài cho hay.

Thiếp xin rước một ông thầy,

Để chàng học tập đêm ngày thiếp nuôi”.

Một ngày ba bữa chẳng rời,

Nuôi thầy, nuôi mẹ lại nuôi cả chồng.

Nàng thời nhiều ít cũng xong

Đói no chẳng quản miễn chồng làm nên.

Khấn trời lạy Phật đòi phen:

“Chứng minh phù hộ ước nguyền chồng tôi.

Khuyên chàng khuya sớm hôm mai,

Cố chăm việc học đua tài cho hay.

Một mai, có gặp rồng mây (6)

Bảng vàng may được tỏ bày họ tên (7)

Trước là sạch nợ bút nghiên (8)

Sau là thiếp cũng được yên lòng này” (Theo bản in của NXB Phổ thông Hà Nội năm 1961, Bùi Thức Phước sưu tầm & biên soạn, NXB Hội nhà văn, 2012)

Chú thích:

(1) Gạn sẻ: Gạn - chắt lọc và sẻ - chia sớt, chia nhỏ

(2) Quản: e ngại, ngại ngùng. Chở quản: không e ngại, quan tâm.

(3) Canh lê: canh nấu bằng rau lê; người nghèo thường ăn loại rau này.

(4) Võ vàng: gầy và da không hồng hào vì thiếu máu.

(5) Thư trai: phòng đọc sách, phòng học

(6) Rồng mây: hội rồng mây, cơ hội người đi thi đậu làm nên danh phận cao sang như rồng gặp mây.

2

(7) Bảng vàng: bảng màu vàng dùng để ghi tên thí sinh thi đỗ.

(8) Nợ bút nghiên: cha mẹ lo cho ăn học, thầy dạy cho chữ nghĩa. Đó là nợ của học trò. Câu 1. (0,5 điểm) Dấu hiệu để nhận biết thể loại của văn bản trên. Câu 2. (0.5 điểm) Kể tên các nhân vật được nhắc đến và xuất hiện trong đoạn trích sau:

Thương con mẹ giấu cho vàng,

Bảo rằng gìn giữ để nương tựa mình.

Cúc Hoa trong dạ đinh ninh:

“Lạy mẹ còn có chút tình thương con”.

Tức thì trở lại phòng môn,

Cầm tay đánh thức nỉ non bảo chồng:

“Chàng ơi xin tỉnh giấc nồng,

Nay vàng mẹ thiếp cho dùng một chương”

Kể đoạn Cúc Hoa bán vàng,

Bán cho trưởng giả giàu sang hơn người

Câu 3. (1,0 điểm) Đây là lời của ai nói với ai, về vấn đề gì?

Cúc Hoa trở lại thư trai

Khuyên chàng kinh sử dùi mài cho hay.

Câu 4. (1,0 điểm) Xác định chủ đề của văn bản. Câu 5. (1,0 điểm) Tóm tắt nội dung văn bản. Câu 6. (1,0 điểm) Cảm nhận của em về nhân vật mẹ chồng qua các dòng thơ sau:

Mẹ chồng thấy dâu thảo hiền Đôi hàng nước mắt chảy liền như tuôn.

Khó nghèo có mẹ có con, Ít nhiều gan sẻ vẹn tròn cho nhau Câu 7.(0, 5 điểm) Nhận xét ngắn gọn về nhân vật Cúc Hoa trong đoạn trích (trình bày trong khoảng 3-5 dòng). Câu 8. (0,5 điểm) Qua văn bản, hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa. II. VIẾT (4.0 điểm) Hãy viết một bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của bản thân về vai trò của tuổi trẻ trong việc bảo vệ môi trường.

.……… Hết ………