Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 11 năm 2025-2026 trường THPT Nguyễn Trãi (Đà Nẵng)

SỞ GD & ĐT THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI-HỘI AN NĂM HỌC 2025 - 2026 MÔN: NGỮ VĂN, LỚP 11 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề) ĐỀ CHÍNH THỨC

(Đề gồm có 02 trang)

I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

Ta ước mọc cánh bay cánh quạ Mắt tinh tường mắt én Lượn khắp vòm trời đỗ ngọn cây thơm Ta ước cánh ta như cánh ve đen vàng Bay muôn phương tìm xem thử mệnh1 nàng Mệnh nàng xa ta một với hay xa ta một sải? Xa một sải ta kéo gần một với Xa một với ta kéo gần một gang Xa một gang đôi mệnh gắn liền Em ơi anh đã tính mà tính không đủ Anh đã lo mà lo chẳng tròn Người ta trầu vàng cau rụng Gừng già quắt gói lá dong thô Trèo lên quản cha mẹ em vui mừng hớn hở Còn anh cau cả buồng sai quả Trầu xanh tươi muôn lá gói mang về Bước lên quản cha mẹ em hất xuống Cha mẹ em mới nói: - “Giống me rừng đất người chín nẫu cành thấp Còn quả me nhà chín rực cành cao Con gái yêu tao phải giá bằng voi mới gả!” Giá bằng voi thôi đành lảng xa Nếu giá bằng trâu còn có nổi may ra Thu vét cửa nhà cố khi cũng đủ Than ôi! Số đua số không cùng Phận thi phận không nổi.

(Trích Tiễn dặn người yêu – Xống chụ xon xao, Mạc Phi dịch và giới thiệu, Nxb Văn học, Hà Nội, 1973, Tr 30_31) * Chú thích: (1) Mệnh: Theo quan niệm xưa của người Thái, mỗi người sinh ra đời đều do Then đúc nên, có sẵn một sợi dây hoặc một cái móc, móc số mệnh treo trên trời. Chung liền một mệnh thì sẽ lấy được nhau, hoà hợp đến già.

Thực hiện các yêu cầu: Câu 1 (0,5 điểm). Xác định nhân vật trữ tình của văn bản. Câu 2 (0,5 điểm). Liệt kê những hình ảnh thiên nhiên gắn liền với ước muốn tìm kiếm người yêu của nhân vật trữ tình. Câu 3 (1,0 điểm). Anh/Chị hãy nêu cảm hứng chủ đạo của văn bản trên. Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép đối trong các dòng thơ:

“Người ta trầu vàng cau rụng Gừng già quắt gói lá dong thô [...] Còn anh cau cả buồng sai quả Trầu xanh tươi muôn lá gói mang về” Câu 5 (1,0 điểm). Nhận xét tình cảm của nhân vật trữ tình trong các dòng thơ dưới đây:

“Mệnh nàng xa ta một với hay xa ta một sải? Xa một sải ta kéo gần một với Xa một với ta kéo gần một gang Xa một gang đôi mệnh gắn liền” Câu 6 (1,0 điểm). Từ tâm thế chủ động của nhân vật trữ tình, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về ý kiến: Hạnh phúc đích thực không phải từ sự an bài của số phận, mà là phần thưởng dành cho những người dũng cảm vượt qua nghịch cảnh. II. VIẾT (5,0 điểm) Diễn giả Nick Vujicic từng nói: Không có người nào thành công mà không trải qua thất bại. Sự khác biệt là họ không bao giờ từ bỏ.

Từ ý kiến trên, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ về vấn đề: Cách thức để vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc sống.

----------------------- HẾT ----------------------- (Học sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị coi kiểm tra không giải thích gì thêm)

Câu Nội dung Điểm I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

1 Nhân vật trữ tình: Chàng trai/Anh. Hướng dẫn chấm: HS có thể trả lời một trong hai cách đều đạt điểm tối đa.

0,5

2 Hình ảnh thiên nhiên gắn liền với ước muốn tìm kiếm người yêu của nhân vật trữ tình: cánh quạ, mắt én, cánh ve.

Hướng dẫn chấm: - HS trả lời 2 ý trong 3 ý cho: 0,5 điểm. - HS trả lời 1 trong 3 ý cho: 0,25 điểm. - HS trả lời không đúng: 0,0 điểm.

0,5

3 Cảm hứng chủ đạo của văn bản: - Bày tỏ nỗi đau đớn, bất lực trước bi kịch tình yêu tan vỡ, khao khát vượt qua nghịch cảnh để gìn giữ hạnh phúc. - Phê phán hủ tục thách cưới cùng sự chi phối nghiệt ngã của đồng tiền. Hướng dẫn chấm: - HS nêu đúng đáp án hoặc diễn đạt tương đương cho: 1,0 điểm. - Nêu sơ sài, chưa trọng tâm cho: 0,25 điểm. (GV khi chấm dựa vào bài làm của HS để linh động cho điểm).

1,0

4 Hiệu quả nghệ thuật của phép đối: - Tăng sức gợi hình, gợi cảm, tạo sự cân đối, hài hòa cho các dòng thơ. - Nhấn mạnh nghịch lí: Giá trị vật chất dù sơ sài, hình thức thì được đón nhận; còn tấm chân tình, lễ vật chu đáo của chàng trai lại bị rẻ rúng. Qua đó, lên án hủ tục thách cưới và lối sống thực dụng đã chà đạp lên hạnh phúc lứa đôi. Hướng dẫn chấm: - HS …