Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 10 năm 2024-2025 trường THPT Lê Hồng Phong (Đắk Lắk)

1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐAKLĂK ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CUỐI KÌ I LỚP 10 TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG Môn Ngữ Văn. Năm học 2024- 2025 --------------------------- Thời gian làm bài 90 phút (không kể thời gian phát đề)

ĐỀ CHÍNH THỨC (Đề có 02 trang)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

GỬI MẸ

Trên đời chẳng ai lo cho ta bằng mẹ

Cũng chẳng ai ta làm khổ nhiều như mẹ của ta

Mẹ ơi nếu con được sống lại tuổi thơ

Con sẽ chẳng bao giờ mải chơi trốn học

Đứa con trai nhiều lỗi lầm ương ngạnh

Sẽ không lần nào làm mẹ xót xa.

Ước mẹ trẻ hoài như buổi mới gặp cha

Ước con được sống suốt đời bên mẹ

Mẹ muốn ăn cá thu con chẳng nề xuống bể

Chẳng ngại lên ngàn kiếm đọt măng mai

Nhưng xứ sở ta quân Mỹ tới rồi

Cùng bè bạn con lên đường đuổi giặc.

Mẹ vui vẻ gánh lấy phần khó nhọc

Việc cơ quan, việc Đảng, việc nhà

Đánh Pháp năm xưa, đánh Mỹ bây giờ

Quen vất vả, mẹ quản gì sương nắng.

Đêm nay con nằm rừng xa gió lạnh

Mẹ nghỉ chưa hay đã thức rồi?

Suốt một đời chưa có lúc nghỉ ngơi

Nghĩ thương mẹ, giận quân thù quá đỗi.

Lo trước mọi điều mẹ thường ít nói

Mắt tin yêu nhìn thấu tận đường xa

Mọi giả dối quanh co mọi tàn bạo hận thù

Đều nát vụn trước mắt hiền của mẹ.

Dẫu cuộc đời là con đường dài thế

Con sẽ đi qua mọi đèo dốc chông gai

Bằng đôi chân của mẹ, mẹ ơi.

(Trích Thơ Lưu Quang Vũ, NXB Thanh Hóa, 2005).

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1.Nhân vật trữ tình trong bài thơ Gửi mẹ là ai?

Câu 2. Trong đoạn thơ 1, nếu “được sống lại tuổi thơ”, “đứa con ương ngạnh” sẽ sửa chữa lỗi lầm như thế nào?

2

Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ

“Dẫu cuộc đời là con đường dài thế”.

Câu 4. Đoạn thơ sau gợi lên cho em những suy nghĩ gì về hình ảnh người mẹ?

“Mẹ vui vẻ gánh lấy phần khó nhọc

Việc cơ quan, việc Đảng, việc nhà

Đánh Pháp năm xưa, đánh Mỹ bây giờ

Quen vất vả, mẹ quản gì sương nắng”

Câu 5. Hình ảnh, chi tiết nào trong bài thơ để lại ấn tượng sâu sắc nhất với em ? Vì sao?

II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm).

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích những tâm tư, tình cảm của người con trong bài thơ Gửi mẹ của Lưu Quang Vũ.

Câu 2 (4,0 điểm).

Có quan niệm cho rằng : “Thanh niên, học sinh thời nay phải biết hút thuốc lá, uống rượu, nhuộm tóc, vào vũ trường…thế mới là cách sống sành điệu của tuổi trẻ thời hội nhập”.

Viết bài văn nghị luận ( khoảng 500 chữ) thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm trên.

……………………………………………..Hết…………………………………………………

3

ĐÁP ÁN- HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ ĐÁNH GIÁ CKI NGỮ VĂN 10

NĂM HỌC 2024-2025 Phần Câu Nội dung Điểm

I ĐỌC HIỂU 4,0

1 Nhân vật trữ tình trong bài thơ Gửi mẹ là người con của mẹ (người con trai) 0.5

2 Trong đoạn thơ 1, nếu “được sống lại tuổi thơ”, “đứa con ương ngạnh” sẽ sửa chữa lỗi lầm bằng cách: + không mải chơi trốn học (0,25đ) + không làm mẹ xót xa. (0,25đ)

0.5

3 Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ “Dẫu cuộc đời là con đường dài thế” - Biện pháp tu từ so sánh: “cuộc đời” so sánh với “con đường dài”.(0,25đ) - Tác dụng: + Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ. (0,25đ) + Gợi lên/khắc hoạ… hình ảnh (0,25 đ): .Cuộc đời rộng lớn, mênh mông / với nhiều ngã rẽ bất ngờ, nhiều khó khăn, thử thách mà mỗi người phải trải qua. (0,25đ)

1.0

4 - Những suy nghĩ về hình ảnh người mẹ trong đoạn thơ là: Có thể theo hướng: - Người mẹ giỏi việc nước, đảm việc nhà; chịu thương, chịu khó không quản ngại vất vả khó khăn….(0,5đ) - Người mẹ đóng góp sức mình cho quê hương đất nước: đánh Pháp, đánh Mĩ..... (0,5đ)

1.0

5 HS có thể trả lời theo cảm nhận của mình : - Chỉ cần nêu được 1 hình ảnh, chi tiết để lại ấn tượng sâu sắc nhất. (0,5đ) - Lí giải lí do khiến bản thân có ấn tượng sâu sắc….(0,5đ) ( Trường hợp HS nêu 2 hoặc 3 hình ảnh, chi tiết….và có lí giải hợp lí…vẫn cho điểm tối đa )

1,0

II VIẾT 6,0

1 Viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) thuyết phục người khác từ bỏ một thói quen hay một quan niệm

4.0

a. Xác định yêu cầu của kiểu bài: đảm bảo cấu trúc bài nghị luận xã hội 0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: thuyết phục …