Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 10 năm 2024-2025 Sở Nam Định

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NAM ĐỊNH

ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2024-2025 Môn: Ngữ văn - lớp 10 THPT, GDTX

(Thời gian làm bài: 120 phút)

Đề thi khảo sát gồm 01 trang. Họ và tên học sinh:……………………………………… Số báo danh:………….……………………..……………

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

NHỚ BẠN PHƯƠNG TRỜI(1)

Trần Tế Xương Ta nhớ người xa cách núi sông, Người xa, xa lắm, nhớ ta không? Sao đang vui vẻ ra buồn bã! Vừa mới quen nhau đã lạ lùng. Lúc nhớ nhớ cùng trong mộng tưởng, Khi riêng riêng cả đến tình chung. Tương tư lọ phải là mưa gió(2), Một ngọn đèn xanh trống điểm thùng.

(Tú Xương tác phẩm - giai thoại, Tủ sách quê hương,

Hội văn học nghệ thuật Hà Nam Ninh, 1988, tr.90) (1) Nhớ ông Cử Hồng ở Nghệ An. (2) Thơ cổ có câu "Phong vũ dạ hoài nhân" (đêm mưa gió nhớ người). Ở đây tác giả nhấn mạnh: chẳng cứ đêm mưa gió mới gợi nên sự nhớ nhau.

Thực hiện yêu cầu: Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản. Câu 2. Tìm những từ ngữ trong văn bản diễn tả tâm trạng, cảm xúc của nhân vật trữ tình và người bạn khi phải xa nhau. Câu 3. Phân tích hiệu quả của biện pháp nghệ thuật đối được sử dụng trong 2 câu thơ:

Lúc nhớ nhớ cùng trong mộng tưởng, Khi riêng riêng cả đến tình chung. Câu 4. Anh/chị hãy xác định chủ đề của văn bản trên. Câu 5. Thông điệp sâu sắc nhất mà anh/chị rút ra cho bản thân từ văn bản trên là gì? Vì sao? PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm) Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) cảm nhận về tình bạn của nhân vật trữ tình ta trong văn bản ở phần Đọc hiểu. Câu 2 (4,0 điểm)

Lạm dụng mạng xã hội Facebook là thói quen phổ biến của một bộ phận giới trẻ hiện nay. Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) thuyết phục những người đó từ bỏ thói quen này.

- - - - - - - - - - HẾT - - - - - - - - -

ĐỀ CHÍNH THỨC

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NAM ĐỊNH

KHẢO THI SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2024-2025 HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: NGỮ VĂN LỚP: 10

Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 4,0 1 - Dấu hiệu xác định thể thơ: số chữ trong các dòng/câu thơ đều nhau (7 chữ), bài thơ gồm 8 dòng/câu thơ, gieo vần chân ở cuối dòng/câu thơ đầu tiên và các câu số chẵn “ông, ung”, phối thanh bằng - trắc ở chữ thứ 2,4,6 của các dòng/câu thơ… - Thể thơ: thất ngôn bát cú Đường luật.

0,75

Hướng dẫn chấm: Học sinh trả lời đúng như đáp án: 0,75 điểm Học sinh trả lời đúng từ 03 dấu hiệu trở lên và nêu đúng thể thơ: 0,75 điểm Học sinh trả lời đúng từ 02 dấu hiệu trở lên hoặc đúng thể thơ: 0,5 điểm Học sinh trả lời đúng 01 dấu hiệu: 0,25 điểm Học sinh trả lời sai hoặc không trả lời: 0 điểm

2 Từ ngữ diễn tả tâm trạng, cảm xúc của nhân vật trữ tình: nhớ, vui vẻ, buồn bã, tương tư. Hướng dẫn chấm: Học sinh trả lời như đáp án: 0,75 điểm Học sinh trả lời được 2 – 3 từ: 0,5 điểm

0,75

Học sinh trả lời được 1 từ: 0,25 điểm Học sinh trả lời sai hoặc không trả lời: 0 điểm

3 - Biện pháp nghệ thuật đối được sử dụng trong hai câu thơ: lúc nhớ – khi riêng, nhớ cùng trong mộng tưởng – riêng cả đến tình chung, riêng – chung.

0,75

- Hiệu quả: + Làm cho lời thơ trở nên cân xứng, hài hòa; giàu giá trị gợi hình, gợi cảm. + Nhấn mạnh nỗi nhớ da diết của hai người bạn, nhớ nhau cả trong mộng tưởng; khi xa cách mỗi người đều có mối trăn trở riêng nhưng giờ đã trở thành mối quan tâm chung của hai người. + Thể hiện tình bạn sâu nặng, đáng trân trọng của nhà thơ. Hướng dẫn chấm: Học sinh chỉ ra được biểu hiện của phép đối: 0,25 điểm. Học sinh nêu được 03 hiệu quả: 0,5 điểm. Học sinh nêu được 01 - 02 hiệu quả: 0,25 điểm.