Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 10 năm 2025-2026 trường THPT B Nghĩa Hưng (Ninh Bình)

Trang 1/2

SỞ GD & ĐT NINH BÌNH TRƯỜNG THPT B NGHĨA

HƯNG ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2025-2026 Môn thi: Ngữ văn - Lớp: 10

(Thời gian làm bài: 120 phút)

Đề gồm 02 trang

Họ và tên thí sinh:...............................................Lớp: ……… SBD: .............Phòng: ……… I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

QUA ĐÈO NGANG (Bà Huyện Thanh Quan) Bước tới Đèo Ngang[1], bóng xế tà, Cỏ cây chen đá, lá chen hoa. Lom khom dưới núi, tiều[2] vài chú, Lác đác bên sông, chợ mấy nhà. Nhớ nước đau lòng con quốc quốc[3], Thương nhà mỏi miệng cái gia gia.[4] Dừng chân đứng lại trời, non, nước, Một mảnh tình riêng ta với ta. (Tuyển tập thơ Bà Huyện Thanh Quan, NXB Hội nhà văn, 1971, tr 76)

Chú thích: - Bà Huyện Thanh Quan: tên thật là Nguyễn Thị Hinh (1805-1848); xuất thân trong một gia đình nhà nho ở làng Nghi Tàm, huyện Vĩnh Thuận (nay thuộc quận Tây Hồ, Hà Nội). Chồng bà làm quan tri huyện Thanh Quan (thuộc Thái Ninh, tỉnh Thái Bình) do đó mà bà có tên gọi là Bà Huyện Thanh Quan. Bà nổi tiếng là một nữ sĩ học rộng, tài cao. Thơ của bà thể hiện lòng yêu mến cảnh quan thiên nhiên, đất nước và tâm sự u hoài trước thế sự đổi thay. - Bài thơ Qua Đèo Ngang: được sáng tác khi bà trên đường từ Bắc Hà vào Huế nhận chức “Cung Trung giáo tập” dạy học cho các cung phi. [1]. Đèo Ngang: thuộc dãy núi Hoành Sơn, một nhánh của dãy núi Trường Sơn, phân chia địa giới hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh. [2] Tiều: người chuyên nghề đốn củi. [3]. Con quốc quốc (cũng viết là cuốc cuốc): chim đỗ quyên (chim cuốc). Theo truyền thuyết Trung Quốc, Thục Đế mất nước, hồn biến thành chim cuốc, kêu nhớ nước đến nhỏ máu ra mà chết [4]. Cái gia gia (cũng viết là da da): chim đa đa, còn gọi là gà gô. Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để nhận biết thể thơ của văn bản. Câu 2. Xác định các tiếng gieo vần trong bài thơ. Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật đối trong hai câu thơ sau:

Lom khom dưới núi, tiều vài chú Lác đác bên sông, chợ mấy nhà. Câu 4. Nhận xét tâm trạng của chủ thể trữ tình được thể hiện trong bài thơ. Câu 5. Thông điệp sâu sắc nhất mà anh/chị rút ra cho bản thân từ văn bản trên là gì? Vì sao? II. VIẾT (6,0 điểm)

Trang 2/2

Câu 1 (2,0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bức tranh thiên nhiên trong bốn câu thơ đầu của văn bản Đọc hiểu. Câu 2 (4,0 điểm)

Vứt rác bừa bãi là thói quen phổ biến của nhiều người. Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) thuyết phục mọi người từ bỏ thói quen này.

...............................................HẾT.................................................

(Thí sinh không được sử dụng tài liệu) Họ tên và chữ ký của CBCKT: …………………………………………….

Trang 3/2

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH

TRƯỜNG THPT B NGHĨA HƯNG

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2025-2026 Môn thi: Ngữ văn - Lớp: 10 I. LƯU Ý CHUNG 1. Đáp án được xây dựng theo yêu cầu đánh giá năng lực nên giám khảo cần tập trung xem xét phương hướng và cách thức giải quyết vấn đề của thí sinh; chú ý đánh giá nội dung bài làm theo hướng mở, khuyến khích sáng tạo, tránh áp đặt.

2. Giảm khảo tuân thủ Đáp án, không tự xây dựng đáp án khác. Đối với những bài làm có ý tưởng riêng và cách diễn đạt, triển khai khác với Đáp án, giám khảo cần xem xét tính thuyết phục của bài viết để chấm điểm hợp lí.

3. Khi chấm bài, giám khảo đánh giá bao quát cả nội dung và hình thức; phát hiện và chấm điểm đúng những bài viết có cá tính, sáng tạo, chân thực và trong sáng; trừ điểm phù hợp đối với bài mắc nhiều lỗi; đối với những câu trả lời sai hoặc không trả lời thì chấm điểm 0.

II. ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM Phần Câu Nội dung Điểm

I ĐỌC HIỂU - Giám khảo đánh giá bài làm của thí sinh theo các yêu cầu cần đạt về đọc hiểu truyện của Chương trình Ngữ văn 2018, cụ thể: + Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của Thơ Nôm Đường luật. + Biết liên tưởng mở rộng vấn đề để hiểu sâu hơn văn bản được đọc. - Bài làm chỉ cần trả lời ngắn gọn, đúng yêu cầu trọng tâm của các câu hỏi đọc hiểu; chấp nhận cách …