Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 10 năm 2025-2026 trường THPT Lê Trọng Tấn (TP Hồ Chí Minh)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TPHCM TRƯỜNG THPT LÊ TRỌNG TẤN ĐỀ CHÍNH THỨC (Đề kiểm tra có 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2025 – 2026 MÔN NGỮ VĂN – LỚP 10 Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề

I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm) Đọc văn bản:

HOA CỎ MAY (1) Cát vắng, sông đầy, cây ngẩn ngơ Không gian xao xuyến chuyển sang mùa Tên mình ai gọi sau vòm lá Lối cũ em về nay đã thu. (2) Mây trắng bay đi cùng với gió Lòng như trời biếc lúc nguyên sơ1 Đắng cay gửi lại bao mùa cũ Thơ viết đôi dòng theo gió xa. (3) Khắp nẻo dâng đầy hoa cỏ may2 Áo em sơ ý cỏ găm3 dày Lời yêu mỏng mảnh4 như màu khói Ai biết lòng anh có đổi thay? (Xuân Quỳnh, in trong Xuân Quỳnh – Tác phẩm & Lời bình,

Nxb Văn học, 2011, tr.91) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. (1,0 điểm) Xác định thể thơ và hình thức xuất hiện của chủ thể trữ tình trong văn bản. Câu 2. (1,0 điểm) Tìm những từ ngữ, hình ảnh gợi tả bức tranh thiên nhiên vào thời điểm “chuyển sang mùa” trong khổ thơ (1), từ đó hãy nhận xét về bức tranh ấy. Câu 3. (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong khổ thơ:

Khắp nẻo dâng đầy hoa cỏ may Áo em sơ ý cỏ găm dày Lời yêu mỏng mảnh như màu khói Ai biết lòng anh có đổi thay? Câu 4. (1,0 điểm) Qua nội dung của văn bản, anh/ chị hãy rút ra thông điệp tâm đắc nhất và lý giải vì sao lựa chọn thông điệp đó. (Trình bày khoảng 5 – 7 dòng)

1 nguyên sơ: lúc ban đầu, lúc mới nảy sinh.

2 hoa cỏ may: một loài cây dại thân nhỏ, có hoa màu trắng nhỏ li ti, hạt có gai nhỏ dễ bám vào quần áo, thường mọc hoang dã ở đồng ruộng Việt Nam.

3 găm: làm cho mắc vào vật khác bằng vật nhỏ dài, nhọn đầu.

4 mỏng mảnh: mỏng và kém độ bền chắc, kém sức chịu đựng trước những tác động từ bên ngoài.

Câu 5. (1,0 điểm) Tìm và sửa lỗi dùng từ trong những trường hợp sau: a. Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một phụ nữ nhiều trắc ẩn, luôn da giết trong khát vọng về hạnh phúc bình dị, đời thường. b. Những thực phẩm nhiễm khuẩn Salmonella đã khiến nhiều người bị ngộ sát. II. VIẾT (5,0 điểm)

Trong hành trình sống, con người không tránh khỏi những trở ngại, thử thách. Có người dễ dàng gục ngã trước khó khăn, nhưng cũng có người mạnh mẽ đứng dậy, bền bỉ vượt qua nghịch cảnh để vươn tới thành công.

Từ nhận thức trên, anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về tầm quan trọng của nghị lực trong cuộc sống mỗi người.

----- HẾT ----- Họ tên học sinh: ………………………………………… Số báo danh:…………………

Học sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TPHCM TRƯỜNG THPT LÊ TRỌNG TẤN

GỢI Ý ĐÁP ÁN ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I

NĂM HỌC 2025 – 2026 MÔN NGỮ VĂN – LỚP 10 Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 5,0

1

- Thể thơ: bảy chữ. - Hình thức xuất hiện của chủ thể trữ tình: Trực tiếp, đại từ nhân xưng “em”.

0,5 0,5

2

- Từ ngữ, hình ảnh gợi bức tranh thiên nhiên vào thời điểm “chuyển sang mùa”:

+ Từ ngữ: ngẩn ngơ, xao xuyến, chuyển sang mùa + Hình ảnh: Cát vắng, sông đầy, mây trắng bay, vòm lá - Nhận xét: Bức tranh thiên nhiên bình dị, êm dịu và thơ mộng vào thời điểm giao mùa.

0,5

0,5

3

- Biện pháp tu từ so sánh: “Lời yêu” với “màu khói” -Tác dụng:

+ Làm rõ cảm nhận về sự mong manh của tình yêu “như màu khói” trong cảm xúc của “em”; qua đó bộc lộ tâm trạng lo âu, hoài nghi, trăn trở, bất an, thấp thỏm của chủ thể trữ tình trước tình yêu thiếu sự bền chắc.

+ Giúp câu thơ sinh động, gợi hình, gợi cảm.

0,5

0,5

4

- Gợi ý thông điệp tâm đắc nhất:

+ Trong tình yêu, con người luôn mong muốn sự chung thủy, bền lòng, không phải những lời hứa hẹn mong manh;

+ Hãy sống chậm lại, yêu thương nhiều hơn và trân trọng những điều bình dị, nhỏ bé quanh ta; … - Lý giải: Học sinh lý giải cụ thể, phù hợp với thông điệp. Lưu ý: Học sinh có thể đưa ra những thông điệp khác nhưng phải phù hợp với nội dung của văn bản, chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

HS trả lời 1 thông điệp hợp lý được 0,5 điểm; Lý giải hợp lý được 0,5 điểm.

0,5

0,5

5

a. - Lỗi dùng từ không đúng hình thức ngữ âm: da giết. - Cách sửa: Thay từ …