Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 8 năm 2025-2026 trường THCS Lương Thế Vinh (TP Hồ Chí Minh)

1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG THPT LƯƠNG THẾ VINH

KIỂM TRA CUỐI KỲ – HỌC KỲ 1 / NĂM HỌC 2025-2026

Môn: NGỮ VĂN 8 – Thời gian: 90 phút

(Đề thi gồm 02 trang)

I. ĐỌC HIỂU (5 điểm)

Hãy đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

KHOE CỦA

Có một anh tính hay khoe của. Một hôm, anh ta mua được chiếc áo mới, liền mặc ngay rồi đứng

hóng ở cổng làng. Gặp ai đi qua, anh ta cũng giơ cánh tay lên hỏi:

– Bác có thấy con muỗi nào đậu trên áo tôi không?

Người kia đáp:

– Không thấy.

Anh ta liền nói:

– Thế mà tôi cứ tưởng nó đậu ở đây, hóa ra nó đậu ở tay áo tôi.

Nói xong, anh ta xắn tay áo lên để khoe cái áo lót bằng lụa.

Một lúc sau, lại có người khác đi tới. Anh ta lại giơ tay lên hỏi:

– Bác có thấy con muỗi nào đậu trên vai tôi không?

Người kia lắc đầu:

– Không.

Anh ta nói:

– Chắc nó đậu ở trong này.

Rồi anh ta khoe cái cổ áo trong cũng bằng lụa.

Cứ thế, hễ gặp ai anh ta cũng tìm cách khoe cho bằng được cái áo lót lụa của mình. Cuối cùng, có một bác nông dân đi tới, anh ta lại hỏi:

– Bác có thấy con muỗi nào đậu ở sau lưng tôi không?

Bác nông dân nhìn kỹ rồi nói:

– Có đấy! Một con muỗi to lắm!

Anh mừng rỡ, vội vàng cởi áo ra, hỏi:

– Nó đậu ở chỗ nào?

Bác nông dân chỉ tay, nói:

– Nó đậu ngay ở cái lỗ thủng to tướng trên áo lót của anh kia kìa!

(Tuyển tập truyện cười dân gian Việt Nam, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, năm 2005)

2

Câu 1 (1 điểm): Xác định đề tài, bối cảnh của truyện cười trên.

Câu 2 (0.5 điểm): Nhân vật “anh khoe của” thuộc kiểu nhân vật nào trong truyện cười?

Câu 3 (1 điểm): Hãy nêu chức năng của trợ từ “ngay” trong câu sau:

“Nó đậu ngay ở cái lỗ thủng to tướng trên áo lót của anh kia kìa!”

Câu 4 (1 điểm): Vì sao hành động và lời nói của anh chàng khoe của trong truyện lại gây cười?

Câu 5 (1.5 điểm): Em rút ra được bài học gì cho bản thân sau khi đọc truyện cười trên? (Viết đoạn văn khoảng 5 đến 7 dòng để trả lời câu hỏi).

II. TẬP LÀM VĂN (5 điểm)

Ngạn ngữ Nga có câu: “Đừng xấu hổ khi không biết, hãy xấu hổ khi không chịu học.”

Em hãy viết một văn bản nghị luận xã hội (600 chữ) để trình bày ý kiến đồng tình hay phản đối

của mình về câu ngạn ngữ trên.

--- HẾT ---

3

ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM - VĂN 8 - CUỐI KÌ I/NH 2025-2026

Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 5,0 1 - Đề tài: Thói khoe khoang/ khoe của. (0.5 điểm) - Bối cảnh: (0.5 điểm) Cách 1: Ở cổng làng, nơi công cộng, vào một thời điểm không xác định trong ngày. Cách 2: Không miêu tả cụ thể, tỉ mỉ Cách 3: Ở cổng làng, nơi công cộng, vào một thời điểm không xác định trong ngày. (Không miêu tả cụ thể, tỉ mỉ) - Học sinh nêu được đúng đề tài: 0.5 điểm. - Học sinh nêu được đúng bối cảnh: 0.5 điểm.

1,0

2 Nhân vật “anh khoe của” thuộc kiểu nhân vật mang thói xấu phổ biến trong xã hội. (0.5 điểm). Hướng dẫn chấm: - Học sinh nêu được đúng 1 ý: 0.5 điểm.

0,5

3 - Trợ từ: "ngay" Chức năng: + Trợ từ "ngay" có tác dụng nhấn mạnh, chỉ rõ một cách chính xác và sát sao vị trí của con muỗi – chính là "cái lỗ thủng to tướng". + Việc nhấn mạnh này càng làm bật lên sự mỉa mai, châm biếm của tình huống: điều đáng chú ý nhất không phải là chất liệu lụa mà anh ta cố khoe, mà chính là khuyết điểm thảm hại (cái lỗ thủng) mà anh ta đang cố che giấu. TH1: Nếu trả lời “để nhấn mạnh”: 0.5 điểm TH2: Nếu trả lời: Nhấn mạnh một cách chính xác và sát sao vị trí của con muỗi – chính là "cái lỗ thủng to tướng": 0.75 điểm TH3: Nếu trả lời thêm ý: mỉa mai, châm biếm: 1 điểm

1

4 Hành động và lời nói của anh chàng khoe của gây cười vì: - Sự giả tạo, lố bịch: Anh ta bịa ra một lý do vô cùng vụng về và không tự nhiên (hỏi về con muỗi không có thật) chỉ để có cớ khoe chiếc áo lót lụa của mình. (0.5 điểm) (Giải thích dựa vào tình huống trong truyện) - Sự mâu thuẫn, bất ngờ: Cốt truyện được xây dựng dựa trên mâu thuẫn giữa ý định khoe khoang của anh ta và sự thật bị phơi bày ở cuối truyện. Khi anh ta càng cố công khoe khoang thì cái kết (cái lỗ thủng) lại càng khiến anh ta trở nên nực cười, lật tẩy hoàn toàn sự phô trương ấy. (0.5 điểm) (Giải thích dựa …