Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 8 năm 2025-2026 trường THCS Nghĩa An (Nghệ An)

UBND XÃ NGHĨA KHÁNH TRƯỜNG THCS NGHĨA AN -------------------- (Đề thi có __02_ trang)

KIỂM TRA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2025 - 2026 MÔN: VĂN 8 Thời gian làm bài: 90 Phút (không kể thời gian phát đề) Phần 1. Đọc - hiểu ( 6,0 điểm):

CHIỀU HÔM NHỚ NHÀ

(Bà Huyện Thanh Quan)

Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn,

Tiếng ốc xa đưa lẩn trống đồn.

Gác mái, ngư ông(1) về viễn phố(2), Gõ sừng, mục tử(3) lại cô thôn(4).

Ngàn mai(5) gió cuốn chim bay mỏi,

Dặm liễu(6) sương sa khách bước dồn.

Kẻ chốn trang đài(7) người lữ thứ(8),

Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn(9)?

(Nguồn: Trần Trung Viên, Văn đàn bảo giám, NXB Văn học, 2004)

Chú thích: (1) Ngư ông: ông già câu cá/ đánh cá

(2) Viễn phố: nơi bến xa

(3) Mục tử: đứa trẻ chăn trâu (4) Cô thôn: xóm lẻ trơ trọi

(5) Ngàn mai: rừng mai (6) Dặm liễu: đường đi có trồng liễu ở hai bên

(7) Trang đài: chốn trang điểm của người phụ nữ; ở đây dùng để chỉ người ở nhà chờ đợi. (8) Người lữ thứ: người ở quán trọ, dùng để chỉ người đi xa, không ở nhà. (9) Hàn ôn: lạnh và ấm, chỉ việc hai người gặp nhau hỏi trời lạnh và ấm thế nào, thường dùng với

nghĩa tâm sự, kể lể, hỏi han.

Câu 1 (0,5 điểm) Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Câu 2 (0,5 điểm) Các phương thức biểu đạt được sử dụng trong bài ? Câu 3 (0,5 điểm) Nêu ít nhất 2 từ Hán Việt có trong câu thơ sau? “Gác mái, ngư ông(1) về viễn phố(2), Gõ sừng, mục tử(3) lại cô thôn(4)” Câu 4 (0,5 điểm) Biện pháp tu từ nào được sử dụng ở đây?

“Ngàn mai(5) gió cuốn chim bay mỏi, Dặm liễu(6) sương sa khách bước dồn.” Câu 5 (0,5 điểm) Cảnh vật trong bài thơ được miêu tả ở thời gian nào? Câu 6 (0,5 điểm) Bài thơ Đường luật này viết bằng chữ gì? Câu 7 (0,5 điểm): Đâu là từ tượng thanh chỉ ra? Câu 8 (0,5 điểm) Nghệ thuật nổi bật nhất của bài là? Câu 9 (1,0 điểm) Tác dụng của việc sử dụng từ Hán Việt? Câu 10 (1,0 điểm) Cảm nhận của em về tâm trạng của nhân vật trữ tình ở 2 câu thơ cuối?

“ Kẻ chốn trang đài(7) người lữ thứ(8),

Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn(9)?” Phần 2. Viết (4,0 điểm) Nghị luận về một vấn đề cần giải quyết “ Em hãy đề xuất những giải pháp phù hợp để khắc phục tình trạng xả rác bữa bãi ở trường học hoặc khu vực dân cư”

-----------------------------Hết…………………………………

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI KSCL CUỐI HỌC KỲ I - NGỮ VĂN 8 A. HƯỚNG DẪN CHUNG Hướng dẫn chấm chỉ nêu một số nội dung cơ bản, định tính chứ không định lượng. Giám khảo cần hết sức linh hoạt khi vận dụng, không chỉ đánh giá kiến thức và kĩ năng mà còn chú ý đến thái độ, cảm xúc, tình cảm của người viết; đánh giá bài làm của thí sinh trong tính chỉnh thể, phát hiện những bài có ý kiến và giọng điệu riêng; chấp nhận các kiến giải khác nhau, kể cả không có trong hướng dẫn chấm, miễn là hợp lí, có sức thuyết phục. 2. Tổng điểm của toàn bài là 10,0 điểm, cho lẻ đến 0,25 điểm. B. HƯỚNG DẪN CỤ THỂ:

Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 6,0 1 Thất ngôn bát cú Đường luật 0,5 2 Biểu cảm kết hợp miêu tả. 0,5 3 Ngư ông,gác mái (có thể nêu từ khác mục tử,viễn phố) 0,5 4 Đảo ngữ 0,5 5 Thời gian vào buổi chiều muộn. 0,5 6 Bài thơ Đường luật này viết bằng chữ gì Nôm. 0,5 7 Từ tượng thanh “gõ sừng” 0,5 8 Nghệ thuật nổi bật nhất của bài là? Lời thơ trang nhã,sử dụng nhiều từ Hán Việt,mang sắc thái hoài cổ.

0,5

9 Nêu tác dụng của việc sử dụng từ Hán Việt tạo sắc thái trang trọng,tao nhã phù hợp với xã hội xưa.

1,0

10 Nêu cảm nhận của em về tâm trạng của nhân vật trữ tình ở 2 câu thơ cuối?Tâm trạng của nhân vật trữ tình buồn thê lương,một nỗi sầu thương tê tái của người lữ khách đia xa nhớ nhà,nhớ quê hương da diết.

1,0

II VIẾT 4,0 a. Làm đúng kiểu bài nghị luận văn học, sử dụng kết hợp nhuần nhuyễn các thao tác lập luận và cảm thụ văn chương để làm sáng tỏ vấn đề. Bài làm có bố cục chặt chẽ.

0.25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Nghị luận về một vấn đề đời sống ( Một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)

0.25

c.Triển khai các vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; phân tích dẫn chứng phù hợp với luận điểm, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.

1. Mở bài. -Dẫn dắt, …