Đề thi Học kì 1 Ngữ văn 6 năm 2025-2026 trường THCS Tân Bình (TP Hồ Chí Minh)

UBND PHƯỜNG TÂN ĐÔNG HIỆP

TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH

KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I NĂM HỌC 2025 - 2026

Môn : NGỮ VĂN, LỚP 6 Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề)

(Đề gồm có 02 trang) PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm).

Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu sau đây:

“... Tôi là đứa con bé nhất của mẹ Dẻ Gai trong rừng già, trên sườn núi cao cheo leo.

Mùa xuân đến, từ trên cánh tay và mái tóc của mẹ, từng nụ hoa dẻ nhú ra như quả cầu xanh có tua gai nhỏ. Rồi hoa lớn dần thành những trái dẻ xù xì gai góc. Anh chị em chúng tôi ra đời như thế đó.

Chúng tôi lớn lên trong mùa hè nắng lửa, mưa dông. Những cơn mưa ào đến gội ướt đẫm tóc mẹ và tắm mát cho chúng tôi. Nắng làm bỏng rát cả làn da và mái tóc của mẹ.

Khi thu về, trái dẻ khô đi, lớp áo gai đã chuyển sang màu vàng cháy. Hạt dẻ căng tròn làm nứt bung cả tấm áo gai xù đã quá chật chội.

Tôi vẫn nằm im trong lớp áo gai xù, nép vào một cánh tay của mẹ. Tôi chẳng muốn chui khỏi tấm áo ấm áp, an toàn đó chút nào.

Nhưng rồi những ngày thu êm ả cũng trôi qua. Gió lạnh buốt bắt đầu thổi ù ù qua khu rừng. Gió vặn vẹo những cánh tay dẻo dai của mẹ. Gió lay giật tấm thân vững chãi của mẹ. Nhưng mẹ vẫn bền gan đứng trên sườn núi cheo leo.

Khi mùa đông đến, tôi cứ thu mình mãi trong tấm áo gai xù ấm áp của họ nhà dẻ gai và nép mãi vào tay mẹ, tóc mẹ. Tôi sợ phải xa mẹ, sợ phải tự sống một mình. Tôi sợ những gì lạ lẫm trong rừng già. Nhưng tôi nghe tiếng mẹ thì thầm:

- Bé Út của mẹ, con nhỏ nhất nhà so với các anh chị nhưng con cũng đã lớn rồi đấy. Con là một bé dẻ gai rất khoẻ mạnh. Hãy dũng cảm lên nào, con sẽ bay theo gió và sẽ trở thành một cây dẻ cường tráng trong cánh rừng này nhé!

Tôi cố quẫy mình ... Tấm áo gai dày và ấm bất chợt bung ra. Và tôi nhìn rõ cả cánh rừng già, cả sườn núi cao, cả bầu trời mây gió lồng lộng ào ạt trôi trên đầu mẹ. Hoá ra tôi là trái dẻ cuối cùng đang nép trên cánh tay vươn cao nhất của mẹ. Mẹ đưa tay theo chiều gió và thì thầm với riêng tôi: “Tạm biệt con yêu quý, hạt dẻ bé bỏng nhất của mẹ. Dù thế nào con cũng sẽ lớn lên, hãy dũng cảm và đón nhận cuộc sống mới nhé!”

Tôi bỗng thấy mình bay nhẹ theo làn gió, tung mình vào khoảng không bao la rồi rơi êm xuống thảm lá ấm sực của rừng già... “Tạm biệt mẹ! Con yêu mẹ!”- tôi gọi với theo gió trước khi chìm vào giấc ngủ đông ấm áp. Và tôi mơ...

(Theo Phương Thanh Trang, trích Câu chuyện của hạt dẻ gai, tạp chí Văn học và

tuổi trẻ, số 12 (465), 2020).

Câu 1. (1,0 điểm) Văn bản trên thuộc thể loại nào? Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?

Câu 2. (1,0 điểm) Khi mùa đông đến, nhân vật “tôi” sợ điều gì?

Câu 3. (1,0 điểm) Phân tích hiệu quả biểu đạt của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu: “...từ trên cánh tay và mái tóc của mẹ, từng nụ hoa dẻ nhú ra như quả cầu xanh có tua gai nhỏ..."? Câu 4. (1,0 điểm) Từ lời nói của Dẻ Gai dành cho mẹ: “Tạm biệt mẹ! Con yêu mẹ!”, em có cảm nhận như thế nào về nhân vật này?

Câu 5. (2,0 điểm) Em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 đến 7 câu) nêu lên bài học cuộc sống mà em rút ra được từ Câu chuyện của hạt Dẻ Gai trong đoạn trích?

PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)

“Mỗi nơi chú ng ta đến, mỗi người chú ng ta gặp, mỗi việc chúng ta là m đều để lại những suy nghĩ và bài học nhất định. Vì vậy, mỗi trải nghiệm đều cho ta những bài học bổ ích và là m cho chú ng ta ngà y càng trưởng thành hơn”.

Hãy viết bài văn (khoảng 400 chữ) kể lại một trải nghiệm đã để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất.

---------Hết---------

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I

Năm học 2025 – 2026

Môn: Ngữ văn, Lớp 6

Câu Nội dung Điểm PHẦN I. ĐỌC HIỂU 1 - Thể loại: Truyện đồng thoại - Ngôi kể: Ngôi thứ nhất 1,0

2 Khi mùa đông đến, nhân vật “tôi” sợ: - Tôi sợ phải xa mẹ. - Tôi sợ phải tự sống một mình. - Tôi sợ những gì lạ lẫm trong rừng già.

1,0

3 * Biện pháp tu từ: So sánh - So sánh: nụ hoa dẻ nhú ra như quả cầu xanh * Tác dụng: - Làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt - Giúp người đọc cảm nhận sâu sắc hơn về vai trò, vẻ đẹp của người mẹ.

1,0

4 Từ lời nói của Dẻ Gai …