Kì thi chọn học sinh giỏi lớp 10 THPT môn Ngữ văn năm học 2010 - 2011

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC

------------- ĐỀ CHÍNH THỨC

KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 10 THPT

MÔN NGỮ VĂN NĂM HỌC 2010-2011 (Dành cho học sinh trường THPT chuyên) Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian giao đề).

------------------------------------------

Đề bài

Câu 1 (3,0 điểm)

Trong bài thơ Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa Nguyễn Duy viết:

“ Ta đi trọn kiếp con người

Vẫn không đi hết những lời mẹ ru”.

Câu thơ trên gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về tình mẫu tử?

Câu 2 (7,0 điểm)

Bàn về văn học dân gian, nhà văn Gorki nói: “Rất cần nêu lên rằng, trong văn

học dân gian hoàn toàn không có bóng dáng của chủ nghĩa bi quan mặc dầu những

người sáng tác văn học dân gian sống trong nhọc nhằn, cực khổ. Tập thể dường như

vẫn có ý thức về tính bất diệt của mình và tin rằng mình sẽ chiến thắng tất cả những

lực lượng thù địch”.

Bằng những hiểu biết về truyện cổ tích Việt Nam, hãy làm sáng tỏ nhận xét

trên.

---------HẾT---------

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

Họ tên học sinh……………………………..Số báo danh…………………..

ThuVienDeThi.com

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 10 THPT

MÔN NGỮ VĂN NĂM HỌC 2010-2011 (Dành cho học sinh trường THPT chuyên) Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian giao đề).

------------------------------------------

Câu 1 (3,0 điểm).

I. Yêu cầu về kĩ năng

Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội: Bố cục và hệ thống ý sáng rõ. Biết vận dụng

phối hợp nhiều thao tác nghị luận. Hành văn trôi chảy. Lập luận chặt chẽ. Dẫn chứng chọn lọc,

thuyết phục. Không mắc các lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp, chính tả.

II. Yêu cầu về kiến thức

Bài viết phải đảm bảo được những nội dung cơ bản sau:

1. Phân tích và lý giải:

Đòi hỏi vận dụng kiến thức, hiểu biết về nội dung và ý nghĩa của những lời ru; khả

năng nhậy cảm để nhận biết bằng trái tim những mong ước và tình yêu thương của mẹ.

a. Ý nghĩa của lời mẹ ru: không chỉ là lời ca và giai điệu để dỗ dành trẻ nhỏ ngủ ngon

mà còn là sự thể hiện tâm hồn, tấm lòng người hát ru. Tiếng ru của mẹ là tình cảm, là ước

mong, là lời gửi gắm tâm tình của người mẹ với con mình. Nó chứa đựng trong đó cả một

thể giới tinh thần mà người mẹ có được mà muốn xây dựng cho đứa con:

- Là lời yêu thương: chứa đựng tình yêu vô bờ bến của mẹ dành cho con. Trong tình

yêu ấy, con là tài sản quý giá nhất, là niềm tự hào lớn đẹp nhất, là cả cuộc sống của người

mẹ.

- Là lời cầu nguyện, ước mong: lời ru là sự gửi gắm mong ước về tương lai của con

với sự trưởng thành về thể chất và tâm hồn, sự thành công trong cuộc sống.

- Là lời nhắn nhủ, khuyên răn, dạy bảo: Chứa đựng trải nghiệm của cuộc đời người

mẹ, sự hiểu biết, khát vọng truyền thụ hiểu biết, kinh nghiệm của mẹ cho con, sự hiểu biết

và kinh nghiệm về đạo làm người, về lẽ sống ở đời, về lẽ phải cần phải tuân theo, về những

giới hạn cần biết dừng lại, về những cạm bẫy nguy hiểm nên tránh, về những bước đường

mỗi người phải đi qua…

Cho dù là lời yêu thương, lời cầu nguyện hay lời nhắn nhủ thì cũng là chuẩn bị của

người mẹ cho những đứa con trên con đường đời hiện tại và sau này của nó, sự chuẩn bị

không chỉ bằng kiến thức kinh nghiệm mà bằng cả tấm lòng và tình yêu. Lẽ tự nhiên, trong

mỗi người mẹ luôn bao gồm cả một nhà giáo dục và một phương pháp giáo dục của trái tim

thấm đẫm yêu thương.

ThuVienDeThi.com