Đề và đáp án thi học sinh giỏi cấp tỉnh Ngữ văn lớp 12 - Năm học 2010-2011 - Sở GD & ĐT Thanh Hóa

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 12 CẤP TỈNH Môn: Ngữ văn (THPT)

Năm học 2010 - 2011 Thời gian: 180 phút

Câu 1 (3 điểm): Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ sau:

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

(Quang Dũng – trích Tây Tiến)

Câu 2 (5 điểm):

Anh (chị) hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 từ) bàn về câu nói sau:

Phải chăng cái chết không phải là điều mất mát lớn nhất trong cuộc đời. Sự mất mát lớn nhất là bạn để cho tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống” (Nooc – Man Ku Sin, theo những vòng tay âu yếm – NXB trẻ 2003 )

Câu 3 (12 điểm):

Sự vận động trong phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân trước và sau cách mạng tháng Tám: từ Chữ người tử tù đến Người lái đò sông Đà.

ThuVienDeThi.com

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 12 CẤP TỈNH Môn: Ngữ văn Thời gian: 180 phút

Năm học 2010 - 2011

(Hướng dẫn chấm này này gồm có 04 trang)

I. Yêu cầu

Câu 1 (3 điểm):

1. Yêu cầu chung:

Viết thành một bài văn nghị luận có bố cục rõ ràng, diễn đạt trong sáng, mạch lạc.

2. Yêu cầu về kiến thức:

Thấy được đoạn thơ miêu tả cái chết của người lính Tây Tiến thấm đẫm tinh

thần bi tráng. Bởi cái chết – một sự thật trần trụi đã được nâng đỡ bằng đôi cánh của cảm hứng lãng mạn và thủ pháp nghệ thuật tài hoa, tinh tế của Quang Dũng.

- Hệ thống từ Hán Việt gợi không khí cổ kính, trang trọng.

- Lí tưởng sẵn sàng xả thân nơi chiến trận: Chiến trường di chẳng tiếc đời

xanh

- Hình ảnh áo bào thay chiếu: gợi sự sang trọng, che mờ sự thật trần trụi về về hoàn cảnh khắc nghiệt, thiếu thốn của người lính Tây Tiến ngay cả lúc sống và trong cái chết.

- Cách nói giảm: về đất gợi sự thanh thản và bình yên.

- Tiếng gầm của sông Mã: tiếng khóc vĩ đại của thiên nhiên đưa tiễn người

lính Tây Tiến.

Câu 2 (5 điểm):

1. Yêu cầu chung:

Viết thành một bài văn nghị luận có bố cục rõ ràng, diễn đạt trong sáng, mạch lạc.

2. Yêu cầu về kiến thức.

ThuVienDeThi.com

Thí sinh có thể trình bày theo các cách khác nhau nhưng cần nêu được những ý chính sau:

- Giải thích câu nói:

- Một tâm hồn tàn lụi là tâm hồn như thế nào? Nêu những biểu hiện của người có tâm hồn tàn lụi từ mức độ nhỏ đến lớn: sống không lí tưởng, không niềm

tin, không tình thương, không biết chia sẻ, không có ước mơ -> không hiểu được giá trị đích thực của cuộc sống

- Tại sao khi đang sống mà để tâm hồn tàn lụi là mất mát lớn nhất (hơn cả cái chết)?

- Điều đó có đúng không? Đúng ở chỗ nào? Vì sao? Nó có ý nghĩa gì?

- Chứng minh: bằng những biểu hiện của đời sống và cả trong tác phẩm nghệ thuật.

- Bài học rút ra cho bản thân từ ý kiến trên.

Câu 3 (12 điểm):

1. Yêu cầu chung:

Viết thành một bài văn nghị luận có bố cục rõ ràng, diễn đạt trong sáng, mạch lạc.

2. Yêu cầu về nội dung:

a. Thấy được sự vận động, phát triển trong phong cách Nguyễn Tuân vừa

mang tính kế thừa đồng thời có sự sáng tạo để tạo nên một phong cách vừa ổn định, thống nhất, vừa phong phú đa dạng

b. Nét ổn định trong phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân trước và sau cách

mạng tháng Tám qua Chữ người tử tù và Người lái đò sông Đà

- Tiếp cận sự vật, sự việc trên phương diện văn hoá, nghệ thuật.

+ Con người trong sáng tác của Nguyễn Tuân bao giờ cũng được khám phá dưới góc độ tài hoa, nghệ sĩ. Với nguyễn Tuân những nhân vật dù thuộc loại nào cũng đều đạt tới sự tài hoa xuất chúng trong nghề nghiệp của mình: Huấn cao, viên

Quản ngục (Chữ người tử tù), Ông lái đò (Người lái đò sông Đà).

+ Khi dựng cảnh Nguyễn Tuân thường chọn những cảnh gây ấn tượng mạnh, đập thẳng vào giác quan để tô đậm cái phi thường, cái xuất chúng của nó. Cảnh vật trong sáng tác của Nguyễn Tuân luôn được đẩy về hai thái cực thơ mộng đến trữ tình và hoành tráng đến dữ dội: cảnh sông Đà, cảnh cho chữ

ThuVienDeThi.com