Đề thi chọn học sinh giỏi lớp 12 cấp tỉnh năm học 2011 2012 môn thi Ngữ Văn

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BÌNH THUẬN KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 12 CẤP TỈNH

Năm học :2011 – 2012

Môn thi :NGỮ VĂN Thời gian : 180 phút (Không kể thời gian giao đề)

Câu 1: 6 điểm. Những người bạn giả dối giống như những chiếc bóng: chúng theo gót ta ra ngoài nắng ấm, và rời bỏ ta ngay khi ta bước vào bóng râm. (C. Bôvi) Ý kiến của anh – chị ?

(Viết không quá 60 dòng)

Câu 2: 6 điểm. Cảm nhận của anh – chị về nghệ thuật miêu tả màu sắc, ánh sáng, bóng tối, âm thanh trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam. Câu 3: 8 điểm. Cảm nhận về hoài niệm qua hai khổ thơ sau: Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.

(Trích Việt Bắc – Tố Hữu) Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ Nơi nao qua, lòng lại chẳng yêu thương ? Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn !

(Trích Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên)

ThuVienDeThi.com

ĐÁP ÁN, BIỂU ĐIỂM I. Phần chung về kĩ năng: - Bố cục bài viết rõ ràng. - Lập luận chặt chẽ, lý luận sắc sảo. - Ít mắc lỗi chính tả và lỗi diễn đạt. II. Về kiến thức: Câu 1. 6 điểm Đề yêu cầu kiểm tra kiến thức xã hội của học sinh trong quan hệ ứng xử, tình bạn, tình người, về cách sống ở đời. Học sinh có thể đưa ra nhiều cách suy nghĩ, nhận định, bình giải về câu nói của Bôvi và bày tỏ cách nhìn nhận, đánh giá, ứng xử và rút ra bài học cho bản thân, nhưng tựu trung cần đạt được những nội dung cơ bản sau: 1. “Những người bạn giả dối” “Giả dối” là không chân thực, nhằm mục đích đánh lừa. “Những người bạn giả dối” là những người sống với bạn không thật lòng, chỉ dựa trên danh nghĩa tình bạn để lợi dụng bạn nhằm thực hiện những mưu đồ lợi ích riêng tư cho chính bản thân. 2. So sánh giống như những chiếc bóng: chúng theo gót ta ra ngoài nắng ấm, và rời bỏ ta ngay khi ta bước vào bóng râm. Ý này học sinh cần giải thích làm rõ: a. Nghĩa tường minh khá rõ: khi ta ra ngoài nắng ấm thì chiếc bóng luôn luôn xuất hiện ở bên cạnh ta; khi ta vào trong bóng râm , phản chiếu của ánh nắng không còn thì bóng ta sẽ mất đi. Đó là một hiện tượng vật lý khách quan mang tính tất yếu. b. Hàm ý “nắng ấm” có thể hiểu đó là khi ta có cuộc sống có thể là thành đạt, khá giả, sung túc, vinh quang… thì lúc ấy “những người bạn giả dối” bám theo ta để nương tựa, nhờ đỡ, lợi dụng ta vì lợi ích nào đó cho chính bản thân. Ngược lại bóng râm có thể hiểu đó là lúc ta rơi vào cảnh thất cơ, lỡ vận, khó khăn, hoạn nạn,… thì sự giả dối ấy của

ThuVienDeThi.com

họ tất yếu hiện hình, lộ rõ, rời bỏ ta vì biết rằng bám theo ta cũng không có thêm được lợi ích gì. 3. Bình luận mở rộng về tình bạn và ý nghĩa câu nói của Bôvi. a. Tình bạn hiểu đúng nghĩa là người quen biết, có quan hệ gần gũi, do hợp tình, hợp ý, cùng chí hướng … là sự kết nối tình cảm thiêng liêng, tạo nên sự gắn bó mật thiết, để nương tựa giúp đỡ cho nhau cùng tiến bộ, cùng nhau tâm tình chia sẻ những nỗi niềm khi vui cũng như khi buồn, giúp nhau để vượt qua những lúc hiểm nghèo, khó khăn, hoạn nạn… b. Câu nói của Bôvi là nhằm lên án, phê phán bản chất của những kẻ cơ hội, đó không phải là tình bạn chân chính, mà là những con người dựa trên danh nghĩa tình bạn để lợi dụng cho cá nhân một cách thấp hèn, ích kỉ, không có nhân cách. Qua đó vừa cảnh báo về cách chọn bạn để sống, vừa nhắn nhủ với người đời hiểu đúng về tình bạn và sống với bạn cho ra nhân cách con người. (Khi liên hệ mở rộng, học sinh cũng có thể đưa ra ví dụ như những người trước đây đang có quyền chức thì bao nhiêu người xum xoe gần gũi, nhưng khi về nghỉ hưu – cái ánh nắng sáng lên quyền lực ấy không còn thì cái bóng kia cũng mất – chẳng mấy kẻ đến thăm, … đều được chấp nhận).

Lưu ý: Quy định của đề yêu cầu viết không quá 60 dòng, nhưng không nhất thiết phải viết đúng con số ấy, bài viết có thể dao động trên dưới 60. Cái chính là nhằm yêu cầu học sinh biết chọn lọc ý để trình bày một cách súc tích, cô đọng.

BIỂU ĐIỂM - Điểm 6 : + Bài làm đáp ứng được các yêu cầu ở đáp án. + Cách trình bày, đặt vấn đề tỏ ra hợp lý, thấu …