Đề thi chọn học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 6 - Năm học 2014-2015

PHÒNG GD&ĐT

NAM TRỰC TRƯỜNG THCS NAM TOÀN

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 6

NĂM HỌC 2014-2015

Môn: Ngữ văn Thời gian làm bài 60 phút

Câu 1 (3,5 điểm): Cho đoạn thơ : Quê hương là con diều biếc, Tuổi thơ con thả trên đồng. Quê hương là con đò nhỏ, Êm đềm khua nước ven sông. ( Quê hương – Đỗ Trung Quân) a. Xác định và phân tích biện pháp tu từ chính được sử dụng trong đoạn thơ ? b. Em hãy viết bài văn ngắn trình bày cảm nhận về cái hay, cái đẹp của đoạn thơ trên ?

Câu 2 (6,5 điểm) : Sau khi về đến nhà, ông lão ( trong truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng – Ngữ văn 6, tập một) sửng sốt, lâu đài, cung điện biến mất ; trước mặt ông lão lại thấy túp lều nát ngày xưa và trên bậc cửa, mụ vợ đang ngồi trước cái máng lợn sứt mẻ. Ông lão tâm sự với vợ. Em hãy tưởng tượng và kể lại những lời tâm sự đó.

ThuVienDeThi.com

PHÒNG GD&ĐT

NAM TRỰC TRƯỜNG THCS NAM TOÀN

HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC SINH GIỎI LỚP 6

NĂM HỌC 2014-2015

Môn: Ngữ văn Thời gian làm bài 60 phút

MA TRẬN

VẬN DỤNG TÊN CHỦ ĐỀ NHẬN BIẾT

THÔNG HIỂU CẤP ĐỘ THẤP

CẤP ĐỘ CAO

CỘNG

Chủ đề 1 Tiếng Việt

Nghệ thuật so sánh

Hiểu được tác dụng của phép so sánh

Số câu Số điểm

Tỉ lệ %

Số câu 0,25

Số điểm 0,5

5

Số câu 0,25

Số điểm 1

10

Số câu 0,5

Số điểm

1,5 15

Chủ đề 2: Làm văn Viết đoạn văn cảm nhận

Viết đoạn văn cảm nhận về 1 khổ thơ trích từ bài “Quê hương” của Đỗ Trung Quân

Số câu Số điểm

Tỉ lệ %

Số câu 0,5 Số điểm 2

20

Số câu 0,5

Số điểm 2

20

Chủ đề 3 Tập làm văn Viết bài văn kể chuyện tưởng tượng

Viết bài văn kể chuyện tưởng tượng Số câu Số điểm Tỉ lệ %

Số câu 1

Số điểm 6,5

65

Số câu 1 Số điểm 6,5

65

Tổng Số câu Tổng Số điểm Tỉ lệ %

Số câu 0,25

Số điểm

Số câu 0,25

Số điểm 1

10

Số câu 0,5 Số điểm 2

20

Số câu 1

Số điểm 6,5

65

Số câu 2 Số điểm 10

100

ThuVienDeThi.com

0,5

5

Hướng dẫn chấm Câu 1 (3,5 điểm) : a. Biện pháp tu từ chính được sử dụng trong đoạn thơ : so sánh - 0,5 điểm. - Phân tích tác dụng : Phép so sánh khiến cho khổ thơ diễn đạt hay hơn, cụ thể hơn về tình yêu quê hương. Tình yêu đó xuất phát từ những sự vật bình dị nhất như cánh diều tuổi thơ, con đò nhỏ ven sông. (1đ) b. (2,0 điểm) Em hãy viết bài văn ngắn trình bày cảm nhận về cái hay, cái đẹp của đoạn thơ trên ? Bài viết cần đảm bảo những yêu cầu cơ bản sau : + Bố cục ba phần rõ ràng. + Trình bày ý mạch lạc, lời văn chính xác, biểu cảm. + Về nội dung : học sinh có thể trình bày cảm nhận theo nhiều cách khác nhau, có thể có những cảm nhận riêng song phải bám sát đoạn thơ, tránh suy diễn tùy tiện. Bài viết cần đạt được một số ý sau : « Quê hương » của Đỗ Trung Quân là một bài thơ độc đáo đã được phổ nhạc thành ca khúc nổi tiếng. Bài thơ sáng tạo được nhiều hình ảnh đẹp, gợi liên tưởng phong phú, sâu sắc về quê hương, trong đó có hình ảnh : Quê hương là con diều biếc Quê hương là con đò nhỏ Tác giả chọn hai hình ảnh cụ thể, thân thuộc, bình dị, nên thơ so sánh với quê hương. Những hình ảnh so sánh ấy đã gợi tả một không gian nghệ thuật tuyệt đẹp – có bầu trời cao xanh, cánh đồng thoáng đãng với « con diều biếc » bay bổng, có dòng sông êm đềm…và gợi hoài niệm tuổi thơ gắn với quê hương yêu dấu. Các tính từ « biếc », « nhỏ », « êm đềm » gợi tả cánh diều, con đò tuyệt đẹp. Âm điệu đoạn thơ du dương, dịu dịu, lan trải đưa những hình ảnh thân thuộc đong đầy những kỉ niệm của tuổi thơ lắng nhẹ vào hồn người để rồi cứ ngân nga, âm vang mãi. Bằng các từ ngữ, hình ảnh gợi tả, gợi cảm, nhà thơ đã diễn tả một cách vừa cụ thể, vừa gợi hình tượng gương mặt tâm hồn quê hương. Quê hương trong tiềm thức và trái tim mỗi người là những gì thân yêu, gắn bó. Qua bài thơ, ta cảm nhận được một tình yêu quê hương đằm, thiết tha của nhà thơ. Yêu quê hương cũng là yêu bầu trời, yêu cánh đồng, yêu kỉ niệm tuổi thơ đẹp. Mở rộng về đề tài quê hương, liên hệ tình cảm của bản thân với quê hương. Thang điểm : Cho 2 điểm nếu đáp ứng được các yêu cầu về hình thức và nội dung cơ bản nêu trên. Diễn đạt tốt, mắc rất ít lỗi về chính tả, ngữ pháp. Cho 1 điểm nếu đáp ứng được ½ các yêu cầu đã nêu. Hành văn …