Đề thi chọn học sinh giỏi Ngữ văn lớp 6 - Năm học 2014-2015 - Trường THCS Nam Toàn

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 6

Môn: Ngữ văn

Câu 1 (3,5 điểm): Cho đoạn thơ : Quê hương là con diều biếc, Tuổi thơ con thả trên đồng. Quê hương là con đò nhỏ, Êm đềm khua nước ven sông. ( Quê hương – Đỗ Trung Quân) a. Xác định và phân tích biện pháp tu từ chính được sử dụng trong đoạn thơ ? b. Em hãy viết bài văn ngắn trình bày cảm nhận về cái hay, cái đẹp của đoạn thơ trên ?

Câu 2 (6,5 điểm) : Sau khi về đến nhà, ông lão ( trong truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng – Ngữ văn 6, tập một) sửng sốt, lâu đài, cung điện biến mất ; trước mặt ông lão lại thấy túp lều nát ngày xưa và trên bậc cửa, mụ vợ đang ngồi trước cái máng lợn sứt mẻ. Ông lão tâm sự với vợ. Em hãy tưởng tượng và kể lại những lời tâm sự đó.

ĐỀ 2 Môn: Ngữ văn lớp 6 Câu 1: Thế nào là kết thúc có hậu trong chuyện cổ tích? Vì sao nhân dân lao động lại thích

kết thúc có hậu? (2 điểm)

Câu 2: Viết hai đoạn văn trình bày những suy nghĩ của em về hai chi tiết: tiếng đàn và

niêu cơm trong truyện Thạch Sanh. (2 điểm)

Câu 3: Bốn truyện truyền thuyết về thời đại Hùng Vương được học trong chương trình

Ngữ văn 6- kì I đã để lại trong em những ấn tượng sâu sắc về nguồn gốc dân tộc và công

cuộc dựng nước, giữ nước thời các vua Hùng.

Em hãy kể một câu chuyện tổng hợp về thời các vua Hùng bằng cách xâu chuỗi các

sự việc chính trong bốn truyện truyền thuyết ấy? (6 điểm)

ThuVienDeThi.com

Câu 1: 1đ Trong văn bản “Ếch ngồi đáy giếng”:

a. Thể loại là gì? b. Bài học rút ra qua văn bản trên là gì? Câu 2: 2đ

a. Nêu khái niệm về động từ. b. Chỉ ra động từ trong các câu sau: b1: Thạch Sanh giết đại bàng. b2: Thánh Gióng đánh giặc Ân. Câu 3: 2đ Viết đoạn văn khoảng 5 câu kể về dòng sông ở quê em. Trong đó, có sử dụng một danh từ riêng và xác định danh từ riêng đó. Câu 4: 5đ Tưởng tượng em vô tình lắng nghe cuộc trò chuyện của các loại rác trong lớp học. Hãy kể lại cuộc trò chuyện ấy.

Hướng dẫn chấm Câu 1 (3,5 điểm) : a. Biện pháp tu từ chính được sử dụng trong đoạn thơ : so sánh - 0,5 điểm. - Phân tích tác dụng : Phép so sánh khiến cho khổ thơ diễn đạt hay hơn, cụ thể hơn về tình yêu quê hương. Tình yêu đó xuất phát từ những sự vật bình dị nhất như cánh diều tuổi thơ, con đò nhỏ ven sông. (1đ)

ThuVienDeThi.com

b. (2,0 điểm) Bài viết cần đảm bảo những yêu cầu cơ bản sau : + Bố cục ba phần rõ ràng. + Trình bày ý mạch lạc, lời văn chính xác, biểu cảm. + Về nội dung : học sinh có thể trình bày cảm nhận theo nhiều cách khác nhau, có thể có những cảm nhận riêng song phải bám sát đoạn thơ, tránh suy diễn tùy tiện. Bài viết cần đạt được một số ý sau : « Quê hương » của Đỗ Trung Quân là một bài thơ độc đáo đã được phổ nhạc thành ca khúc nổi tiếng. Bài thơ sáng tạo được nhiều hình ảnh đẹp, gợi liên tưởng phong phú, sâu sắc về quê hương, trong đó có hình ảnh : Quê hương là con diều biếc Quê hương là con đò nhỏ Tác giả chọn hai hình ảnh cụ thể, thân thuộc, bình dị, nên thơ so sánh với quê hương. Những hình ảnh so sánh ấy đã gợi tả một không gian nghệ thuật tuyệt đẹp – có bầu trời cao xanh, cánh đồng thoáng đãng với « con diều biếc » bay bổng, có dòng sông êm đềm…và gợi hoài niệm tuổi thơ gắn với quê hương yêu dấu. Các tính từ « biếc », « nhỏ », « êm đềm » gợi tả cánh diều, con đò tuyệt đẹp. Âm điệu đoạn thơ du dương, dịu dịu, lan trải đưa những hình ảnh thân thuộc đong đầy những kỉ niệm của tuổi thơ lắng nhẹ vào hồn người để rồi cứ ngân nga, âm vang mãi. Bằng các từ ngữ, hình ảnh gợi tả, gợi cảm, nhà thơ đã diễn tả một cách vừa cụ thể, vừa gợi hình tượng gương mặt tâm hồn quê hương. Quê hương trong tiềm thức và trái tim mỗi người là những gì thân yêu, gắn bó. Qua bài thơ, ta cảm nhận được một tình yêu quê hương đằm, thiết tha của nhà thơ. Yêu quê hương cũng là yêu bầu trời, yêu cánh đồng, yêu kỉ niệm tuổi thơ đẹp. Mở rộng về đề tài quê hương, liên hệ tình cảm của bản thân với quê hương. Thang điểm : Cho 2 điểm nếu đáp ứng được các yêu cầu về hình thức và nội dung cơ bản nêu trên. Diễn đạt tốt, mắc rất ít lỗi về chính tả, ngữ pháp. Cho 1 điểm nếu đáp ứng được ½ các yêu cầu đã nêu. Hành văn …