Chuyên đề Sự truyền sóng cơ vật lí 12

TỈNH BÌNH PHƯỚC

Tên các chuyên đề có thể xây dựng trong chương trình vật lí 12

CHUYÊN ĐỀ: SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

VẬT LÍ 12

1. Xác định vấn đề cần giải quyết của chuyên đề

Chuyên đề “Sự truyền sóng cơ” đề cập nghiên cứu các đại lượng đặc trưng và quá trình lan truyền của của sóng hình sin.

2. Nội dung kiến thức cần xây dựng trong chuyên đề

- Khái niệm sóng cơ. Sóng ngang. Sóng dọc

+ Sóng cơ là quá trình lan truyền dao động cơ trong một môi trường.

+ Sóng dọc là sóng trong đó các phần tử môi trường dao động theo phương trùng với phương truyền sóng. Sóng dọc truyền được cả trong chất khí, chất lỏng và chất rắn. + Sóng ngang là sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương vuông góc với phương truyền sóng. Sóng ngang truyền được ở mặt chất lỏng và trong chất rắn. - Các đặc trưng của sóng hình sin: tốc độ truyền sóng, bước sóng, tần số sóng, biên độ sóng, năng lượng sóng

+ Biên độ sóng là biên độ dao động của một phần tử môi trường có sóng truyền qua.

+ Chu kì T (hoặc tần số f) là chu kì (hoặc tần số f) dao động của một phần tử môi trường có sóng truyền qua.

+ Tốc độ truyền sóng v là tốc độ truyền dao động trong môi trường.

+ Bước sóng l là quãng đường mà sóng truyền được trong một chu kì. Hai phần tử nằm trên cùng một phương truyền sóng, cách nhau một bước sóng thì dao động đồng pha với nhau.

+ Tần số sóng f là số lần dao động mà phần tử môi trường thực hiện trong 1 giây khi sóng truyền qua. Tần số có đơn vị là hec (Hz). + Năng lượng sóng có được do năng lượng dao động của các phần tử của môi trường có sóng truyền qua. Quá trình truyền sóng là quá trình truyền năng lượng. - Phương trình sóng

+ Phương trình dao động tại điểm O là uO = Acost. Sau khoảng thời gian t, dao động từ O truyền đến M cách O một khoảng x = v.t.

+ Phương trình dao động của phần tử môi trường tại điểm M bất kì có tọa độ x là

uM(t) = Acos = Acos2π x t v       

t x T         Phương trình này cho biết li độ u của phần tử có toạ độ x vào thời điểm t. Đó là một hàm vừa tuần hoàn theo thời gian, vừa tuần hoàn theo không gian.

3. Chuẩn kiến thức, kĩ năng và một số năng lực có thể được phát triển

ThuVienDeThi.com

3.1. Kiến thức

- Phát biểu được các định nghĩa về sóng cơ, sóng dọc, sóng ngang và nêu được ví dụ về sóng dọc, sóng ngang.

- Phát biểu được các định nghĩa về tốc độ truyền sóng, bước sóng, tần số sóng, biên độ sóng và năng lượng sóng.

- Công thức tính độ lệch pha.

3.2. Kĩ năng

- Viết được phương trình sóng. - Giải được các bài toán đơn giản về sự truyền sóng

- Xác định được tốc độ truyền sóng.

3.3. Thái độ

- Say mê khoa học kĩ thuật; khách quan, trung thực, cẩn thận.

- Tự lực, tự giác học tập, tham gia xây dựng kiến thức.

3.4. Năng lực có thể phát triển

- Bảng mô tả các năng lực có thể phát triển trong chủ đề

Nhóm năng lực Năng lực thành phần Mô tả mức độ thực hiện trong chuyên đề

K1: Trình bày được kiến thức về các hiện tượng, đại lượng, định luật, nguyên lí vật lí cơ bản, các phép đo, các hằng số vật lí

- Nêu được các định nghĩa về sóng cơ, sóng dọc, sóng ngang và nêu được ví dụ về sóng dọc, sóng ngang.

- Nêu được các định nghĩa về tốc độ truyền sóng, bước sóng, tần số sóng, biên độ sóng và năng lượng sóng. K2: Trình bày được mối quan hệ giữa các kiến thức vật lí

- Viết được công thức liên hệ giữa bước sóng, vận tốc truyền sóng và chu kì sóng (tần số sóng) - So sánh được tốc độ truyền sóng trong các môi trường rắn, lỏng, khí. - Viết được phương trình sóng K3: Sử dụng được kiến thức vật lí để thực hiện các nhiệm vụ học tập

- Xây dựng được phương trình sóng để mô tả quá trình lan truyền sóng - Giải được các bài tập liên quan đến sự truyền sóng

Nhóm NLTP liên quan

đến sử dụng kiến thức vật lí

K4: Vận dụng (giải thích, dự đoán, tính toán, đề ra giải pháp, đánh giá giải pháp …) kiến thức vật lí vào các tình huống thực tiễn

- Giải thích được hiện tượng truyền sóng là truyền dao động và năng lượng - Đo tốc độ truyền sóng trong một môi trường Nhóm NLTP về

P1: Đặt ra những câu hỏi về một sự …