Giáo án môn Ngữ văn khối 10 - Học kì I

Ngày soạn: Ngày giảng:

Tiết: 1

Tổng quan văn học Việt Nam

A. mục tiêu bài học

Giúp HS:

1. Nắm được các bộ phận lớn và sự vận động phát triển của văn học. 2. Nắm được nét lớn về nội dung và nghệ thuật.

B. Phương tiện thực hiện - SGK, SGV - Thiết kế bài học - Các tài liệu tham khảo

C. cách thức tiến hành GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi.

D. tiến trình dạy học 1. Kiểm tra bài cũ 2. Giới thiệu bài mới

Lịch sử văn học của bất cứ dân tộc nào đều là lịch sử tâm hồn của dân tộc ấy. Để cung cấp cho các em nhận thức những nét lớn về văn học nước nhà, chúng ta tìm hiểu tổng quan văn học Việt Nam.

Hoạt động của GV và HS

Yêu cầu cần đạt

- Em hiểu thế nào là tổng quan văn học Việt Nam? - Yêu cầu học sinh (H/s) đọc mấy dòng đầu của sách giáo khoa (SGK) từ “Trải qua hàng ngàn năm... tinh thần ấy” + Nội dung của phần này? Theo em đó là phần gì của bài tổng quan văn học? I. Các bộ phận hợp thành của văn học Việt Nam

- Cách nhìn nhận, đánh giá một cách tổng quát những nét lớn của văn học Việt Nam. + Nội dung SGK: Trải qua quá trình lao động, chiến đấu xây dùng bảo vệ đất nước, nhân dân ta đã sáng tạo những giá trị tinh thần. Văn học Việt Nam là bằng chứng cho sự sáng tạo tinh thần ấy. Đây là phần đặt vấn đề của bài tổng quan văn học Việt Nam.

ThuVienDeThi.com

- Yêu cầu học sinh đọc phần I (SGK) Từ “Văn học Việt Nam bao gồm “Văn học viết” + Văn học Việt Nam gồm mấy bộ phận lớn?

1. Văn học dân gian (H/S đọc từ văn học dân gian cộng đồng) + Hãy trình bầy những nét lớn của văn học dân gian? (Tóm tắt những nét lớn của sách giáo khoa)

(H/S đọc SGK từ “Văn học viết”, "kịch nói") SGK trình bày nội dung gì? Hãy trình bầy khái quát về từng nội dung đó?

II. Tiến trình lịch sử văn học Việt Nam (Lần lượt gọi học sinh đọc rõ từng phần)

+ Văn học Việt Nam gồm 2 bộ phận lớn: * Văn học dân gian * Văn học viết + Khái niệm văn học dân gian: Là những sáng tác tập thể của nhân dân lao động được truyền miệng từ đời này sang đời khác. Những trí thức có thể tham gia sáng tác. Song những sáng tác đó phải tuân thủ đặc trưng của văn học dân gian và trở thành tiếng nói, tình cảm chung của nhân dân. + Các thể loại của văn học dân gian: Truyện cổ dân gian bao gồm: thần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện cười, truyện ngô ngôn. Thơ ca dân gian bao gồm tục ngữ, câu đố, ca dao, vÌ, truyện thơ. Sân khấu dân gian bao gồm chèo, tuồng, cải lương. + Đặc trưng của văn học dân gian là tính truyền miệng, tính tập thể và tính thực hành trong các sinh hoạt khác nhau của đời sống cộng đồng.

2. Văn học viết

- Khái niệm về văn học viết: là sáng tác của trí thức được ghi lại bằng chữ viết, là sáng tạo của cá nhân, văn học viết mang dấu ấn của tác giả. - Hình thức văn tự của văn học viết được ghi lại bằng ba thứ chữ: Hán, Nôm, Quốc ngữ. Một số ít bằng chữ Pháp. Chữ Hán là văn tự của người Hán. Chữ Nôm dựa vào chữ Hán mà đặt ra. Chữ quốc ngữ sử dụng chữ cái La tinh để ghi âm tiếng Việt. Từ thế kỉ XX trở lại đây văn học Việt Nam chủ yếu viết bằng chữ quốc ngữ.

- Hệ thống thể loại: Phát triển theo từng thời kỳ. * Từ thế kỉ X đến thế kỉ XIX gồm văn xuôi tự sự (truyện kí, văn chính luận, tiểu thuyết chương hồi). Thơ gồm thơ cổ phong, đường luật, từ khúc. Văn

ThuVienDeThi.com