Giáo án Ngữ văn 10 - Trường THPT Trần Đại Nghĩa

Trường THPT Trần Đại Nghĩa Giáo án Ngữ văn 10

Trang 1

Tiết: 01 Tuần dạy: _________

TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT NAM

 1. MỤC TIÊU

1.1. Kiến thức: - Thấy được hai bộ phận hợp thành của văn học Việt Nam: văn học dân gian và văn học viết;

- Nắm được một cách khái quát tiến trình phát triển của văn học viết; - Hiểu được những nội dung thể hiện con người Việt Nam trong văn học. 1.2. Kĩ năng: Bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp, phân tích, tư duy sáng tạo 1.3. Thái độ: - Bồi dưỡng niềm tự hào về truyền thống văn hóa của dân tộc qua di sản văn học được học -> có lòng say mê với văn học Việt Nam 2. TRỌNG TÂM

2.1. Kiến thức Những bộ phận hợp thành, tiến trình phát triển của văn học Việt Nam và tư tưởng, tình cảm của người Việt Nam trong văn học.

2.2. Kĩ năng Nhận diện được nên văn học dân tộc, nêu được các thời kì lớn và các giai đoạn cụ thể trong các thời kì phát triển của văn học dân tộc. 3. CHUẨN BỊ

3.1.Giáo viên: giáo trình “Lịch sử VHVN”, bảng phụ. 3.2.Học sinh: , soạn bài theo hệ thống câu hỏi. 4. TIẾN TRÌNH

4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện 4.2.Kiểm tra miệng: không 4.3.Bài mới

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG

Hoạt động 1:Tìm hiểu hai bộ phận văn học lớn tạo nên nền VHVN.

GV: gợi mở, phát vấn. ? VHDG có đặc điểm gì nổi bật? ? Văn học viết là bộ phận văn học như thế nào? Đặc điểm nổi bật phân biệt nó với văn học dân gian? ? Hãy nêu một số tác phẩm văn học viết mà em đã học ở THCS? ? Tại sao văn học viết lại chia thành 3 thành phần? ? Sau khi tìm hiểu hai bộ phận văn học này, em hãy nhận xét vai trò, vị trí của VHDG , VHV và sự tác động qua lại của

I. Các bộ phận, thành phần của nền văn học: gồm 2 bộ phận chính.

1. Văn học dân gian: - Là sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân lao động. - Mang tính nhân dân, tính dân tộc sâu sắc, là nguồn nuôi dưỡng tâm hồn nhân dân.

2. Văn học viết: - Là sáng tác của tầng lớp trí thức, xuất hiện từ TKX. - Văn học viết Việt Nam đến đầu thế kỉ XX gồm: + Văn học viết bằng chữ Hán. + Văn học viết bằng chữ Nôm.

ThuVienDeThi.com

Trường THPT Trần Đại Nghĩa Giáo án Ngữ văn 10

Trang 2

chúng?

- GV: liên hệ, mở rộng để làm nổi bật sự kết tinh giữa vhdg và vh viết thông qua tác phẩm- tác giả tiêu biểu ( Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương…) - HS: tự nghiên cứu thêm. Hoạt động 2: Tìm hiểu các thời kì phát triển của VHVN: các thời kì lớn và các giai đoạn cụ thể. ? Đặc điểm nổi bật của văn học Việt Nam thời kì này? ? Kể tên một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu của văn học thời kì này?

HS lí giải những điểm nổi bật của thời kì đầu TKXX  CMT8- 1945. ? Văn học thời kì này có gì nổi bật so với thời kì trước?Vì sao? ? Văn hóa phương Tây đã ảnh hưởng như thế nào đến nội dung, hình thức của văn học thời kì này? ? Tác giả, tác phẩm tiêu biều?

Hướng dẫn hs tìm hiểu, nhận biết được vai trò, nhiệm vụ của văn học thời kì CMT8-1945  hết TKXIX. ? Cho biết đối tượng sáng tác của văn học thời kì này? ? Đề tài sáng tác có gì thay đổi?

- HS: phát biểu. - GV: nhấn mạnh, liên hệ mở rộng để hs thấy được sự đổi mới của vh thời kì này dưới ánh sáng của Đảng . Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu một số nét đặc sắc truyền thống của VHVN. - HS: trình bày ngắn gọn 4 nét đặc sắc truyền thống. - GV: nhấn mạnh, hướng dẫn hs thảo luận.  Câu hỏi thảo luận: Qua một số tác phẩm đã học ở THCS, hãy làm sáng tỏ nét đặc sắc truyền thống của VHVN? Thảo luận nhóm  Thời gian: 4 phút. +Nhóm 1: đặc điểm 1 +Nhóm 2: đặc điểm 2 +Nhóm 3: đặc điểm 3 +Nhóm 4: đặc điểm 4  HS: đại diện nhóm trình bày.  GV: nhận xét, bổ sung, chấm điểm.

+ Văn học viết bằng chữ quốc ngữ. 3. Mối quan hệ: Hai bộ phận văn học có mối quan hệ tác động qua lại  kết tinh  những thiên tài văn học.

II. Các thời kì phát triển của nền văn học: gồm 3 thời kì phát triển. 1. Thời kì từ TKX  hết TKXIX: - Hai dòng văn học ( vhdg, vh viết) phát triển song song. Văn học viết giữ vai trò chủ đạo ( chữ Hán, chữ Nôm). - Ảnh hưởng t