Giáo án Ngữ văn 10 - Giáo viên Trần Hữu Quang

Giáo án Ngữ văn 10 Giáo viên: Trần Hữu Quang

Năm học 2015 - 2016

Ngày soạn: 20/8/2015 Tuần: 01 Văn học sử TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT NAM Tiết: 1

A. Mục tiêu cần đạt 1. Kiến thức: Thấy được những bộ phận hợp thành, tiến trình phát triển của Văn học Việt Nam và tư tưởng, tình cảm của người Việt Nam trong văn học. 2. Kĩ năng: Nhận diện được nền văn học dân tộc, nêu được các thời kì lớn và các giai đoạn cụ thể trong các thời kì phát triển của van học dân tộc. 3. Thái độ: Bồi dưỡng niềm tự hào về VHVN. 4. Năng lực cần hình thành: - Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản, - Năng lực giải quyết những tình huống đặt ra trong các văn bản - Năng lực đọc hiểu bài văn học sử - Năng lực giao tiếp - Năng lực hợp tác - Năng lực sáng tạo B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh 1. Giáo viên: Sgk, sgv và các tài liệu tham khảo, giáo án, phiếu học tập… 2. Học sinh: Hs soạn bài theo các câu hỏi của sgk. 3. Phương pháp: Thảo luận nhóm, nghiên cứu tình huống, phát vấn... C. Tiến trình dạy học 1. Ổn định, kiểm tra sĩ số(1’):

Lớp Sĩ số Ngày dạy 10C / /2015 10D / /2015 10I / /2015 2. Bài học

Hoạt động của GV và học sinh TG Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Tìm hiểu các bộ phận hợp thành của nền VHVN. Gv: + Khái niệm? + Thể loại? + Đặc trưng? Hs thảo luận, trình bày. Gv: Nhận xét

20 1. Các bộ phận hợp thành của nền VHVN. a. VH dân gian: - Khái niệm: Là sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân lao động. - Các thể loại VH dân gian: sgk - Đặc trưng: + Tính tập thể. + Tính truyền miệng. + Tính thực hành (gắn bó và phục vụ trực tiếp cho các sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng). b. VH viết: - Khái niệm: Là sáng tác của trí thức, được ghi lại bằng chữ viết, mang dấu ấn cá nhân của tác giả. - Đặc trưng: Là sáng tạo của cá nhân, mang dấu ấn cá nhân. - Các thành phần chủ yếu: + VH viết bằng chữ Hán.

ThuVienDeThi.com

Giáo án Ngữ văn 10 Giáo viên: Trần Hữu Quang

Năm học 2015 - 2016

+ Lí giải mối quan hệ giữa 2 bộ phận? vì sao có mối quan hệ đó? Hs trình bày Gv nhận xét

+ VH viết bằng chữ Nôm. + VH viết bằng chữ quốc ngữ. - Hệ thống thể loại: + Từ thế kỉ X-XIX: VH chữ Hán:+ Văn xuôi. + Thơ. + Văn biền ngẫu. VH chữ Nôm:+ Thơ. + Văn biền ngẫu. + Từ đầu thế kỉ XX- nay:+ Tự sự. + Trữ tình. + Kịch. * Lưu ý: Hai bộ phận VH dân gian và VH viết luôn có sự tác động qua lại. Hoạt động 2: Tìm hiểu quá trình phát triển của nền VHVN

+ VHVN phát triển theo mấy thời kì? Hs: Trả lời Gv: chia lớp thành 4 nhóm, tìm hiểu trong 3-5 phút, có kèm theo câu hỏi gợi ý cho mỗi nhóm: + Nhóm 1,3: Tìm hiểu văn học chữ Hán + Nhóm 2,4: Tìm hiểu văn học chữ Nôm Hs: Đọc sách và trả lời theo các gợi ý sau: Nhóm 1,2: + Chữ Hán được du nhập vào VN từ khoảng thời gian nào? Tại sao đến thế kỉ X, VH viết VN mới thực sự hình thành? + Kể tên một số tác giả, tác phẩm VH viết bằng chữ Hán tiêu biểu?

Nhóm 3,4: + Em biết gì về chữ Nôm và sự phát triển của VH chữ Nôm? + Các tác giả, tác phẩm tiêu biểu? + Đánh giá về ý nghĩa của chữ Nôm và VH chữ Nôm? Gv: nhận xét, khái quát

19 2. Quá trình phát triển của nền VHVN: - VHVN từ TK X- hết TKXIX - VHVN từ đầu TKXX- CM T8/1945. - VHVN từ sau CMT8/1945 đến hết TKXX. a. VH trung đại (Thời kì từ thế kỉ X-XIX): * VH chữ Hán: - Chữ Hán du nhập vào VN từ đầu công nguyên. - VH viết VN thực sự hình thành vào thế kỉ X khi dân tộc ta giành được độc lập. - Các tác giả, tác phẩm tiêu biểu: + Lí Thường Kiệt: Nam quốc sơn hà. + Trần Quốc Tuấn: Hịch tướng sĩ. + Nguyễn Trãi: Bình Ngô đại cáo, Quân trung từ mệnh tập,... + Nguyễn Du: Độc Tiểu Thanh kí, Sở kiến hành,... * Văn học chữ Nôm: - Chữ Nôm là loại chữ ghi âm tiếng Việt dựa trên cơ sở chữ Hán do người Việt sáng tạo ra từ thế kỉ XIII. - VH chữ Nôm: + Ra đời vào thế kỉ XIII. + Phát triển ở thế kỉ XV (tác giả, tác phẩm tiêu biểu: Nguyễn Trãi- Quốc âm thi tập, Lê Thánh Tông- Hồng Đức quốc âm thi tập,...). + Đạt đến đỉnh cao vào thế kỉ XVIII- đầu thế kỉ XIX (tác giả, tác phẩm tiêu biểu: Nguyễn Du- Truyện Kiều, Đoàn Thị Điểm- Chinh phụ ngâm, Thơ Nôm Hồ Xuân Hương,...). - Ý nghĩa của chữ Nôm và VH chữ …