Giáo án Ngữ văn lớp 7 - Tiết 3 đến 36 - Năm học 2008-2009

Giáo án ngữ văn 7

1

Ngày soạn: Ngày dạy: Tiết 3 Từ ghép A. Mục tiêu cần đạt: 1. Về kiến thức Giúp học sinh nắm được: cấu tạo của hai loại từ ghép: Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập. 2. Về kĩ năng:

- Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ ghép tiếng Việt (đặc điểm về nghĩa, quan hệ về nghĩa … của từ ghép …)

- Biết phân biệt và sử dụng các loại từ ghép trong ngữ cảnh cụ thể. 3. Thái độ b. chuẩn bị phương tiện dạy học của thầy và trò - Sách giáo khoa, từ điển c. tổ chức các hoạt động dạy học * ổn định lớp * Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh (SGK, vở ghi, vở BT…) Kiểm tra bài cũ: Nhắc lại khái niệm từ ghép ở lớp 6

(Từ ghép là từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa). * Giới thiệu bài mới * Tổ chức dạy học bài mới Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

? Em hãy nhận xét về cấu tạo của các từ ghép trên.

? Trong các từ ghép trên tiếng nào là chính, tiếng nào là phụ. ? So sánh nghĩa của bà với bà ngoại, thơm với thơm phức hoa với hoa dạ hương. ?Vậy, tiếng phụ có tác dụng gì với tiếng chính. ? Nhận xét về vị trí của tiếng chính, phụ trong từ ghép chính phụ.

I. Từ ghép 1. Từ ghép chính phụ (Giáo viên dùng đèn chiếu các từ ghép: Bà ngoại, thơm phức, hoa dạ hương)  Cấu tạo: Bà ngoại, thơm phức: gồm 2 tiếng Dạ hương: gồm 3 tiếng  Bà, thơm, hoa là tiếng chính Ngoại, phức, dạ hương là tiếng phụ.  Nghĩa của bà ngoại, thơm phức, hoa dạ hương so với một mình tiếng chính thì cụ thể hơn, rõ nghĩa hơn.  Có tác dụng bổ sung nghĩa cho tiếng chính.  Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau (trật tự này khó có thể đảo ngược)

2. Từ ghép đẳng lập

ThuVienDeThi.com

Giáo án ngữ văn 7

2

? So sánh các từ ghép sau: Quần áo, trầm bổng với các từ ghép chính phụ ở trên để rút ra sự giống và khác nhau.

? Từ phân tích trên em hãy rút ra các loại từ ghép ? Đặc điểm của từng loại.

? Dựa vào sự so sánh ở phần I em hãy rút ra nghĩa của từ ghép chính phụ.

? So sánh nghĩa của từ quần áo với nghĩa của mỗi tiếng quần hoặc áo. ? Vậy nghĩa của từ ghép đẳng lập có gì khác với nghĩa của từ chính phụ.

? Bài học này chúng ta ghi nhớ điều gì.

 Giống : Đều gồm nhiều tiếng. Khác: - Từ quần áo, trầm bổng không phân ra tiếng chính, phụ mà giữa chúng có quan hệ bình đẳng ngang hàng nhau về ngữ pháp. - Có thể đảo vị trí giữa chúng  Ghi nhớ 1: Từ ghép có 2 loại : từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập. - Từ ghép chính phụ có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính. Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau. - Từ ghép đẳng lập có các tiếng bình đẳng về ngữ pháp ( không phân ra tiếng chính, phụ). II. Nghĩa của từ ghép : 1. Nghĩa của từ ghép chính phụ :  Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa. Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính 2. Nghĩa của từ ghép đẳng lập :  Nghĩa của từ quần áo chung hơn, khái quát hơn nghĩa của từng tiếng quần hoặc áo.

 Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa: Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó.

 Học sinh đọc lại ghi nhớ Sgk trang 14.

* Bài tập: 1. Các từ ghép được phân loại như sau:

- Từ ghép chính phụ: Lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, cười nụ. - Từ ghép đẳng lập: Suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi. 2. Điền thêm tiếng để tạo từ ghép chính phụ

Bút chì ăn cơm mực tiền

Thước kẻ Trắng xoá đo độ lốp

ThuVienDeThi.com