Giáo án Ngữ văn lớp 9 - Tiết 121 đến 125 - Năm học 2013-2014

TUẦN 26 Tiết Tên bài dạy 121 Sang thu 122,123 Nói với con 124 Nghĩa tường minh và hàm ý 125 Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ Ngày soạn: 21/02/2014 Ngày dạy: 24/02/2014 – 28/02/2014

SANG THU Hữu Thỉnh I/Mục tiêu cần đạt 1/Kiến thức

-Vẻ đẹp của thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa và những suy nghĩ mang tính triết lý của tác giả.

-Phân tích được những cảm nhận tinh tế của nhà thơ Hữu Thỉnh về sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu. 2/Kỹ năng

-Thể hiện những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ. -Rèn luyện thêm năng lực cảm thụ thơ ca. II/Tiến trình dạy học 1/Ổn định lớp 2/Kiểm tra bài: 3/Giớithiệu bài :

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng -Hs: đọc chú thích -Gv: Hãy nêu những nét chính về nhà thơ? Nhiều vần thơ thu của ông mang cảm xúc bâng khuâng, vấn vương trước đất trời trong trẻo đang biến chuyển nhẹ nhàng. -Gv: Giới thiệu khái quát về bối cảnh thời gian, không gian mà nhà thơ miêu tả. -Gv: Sự biến đổi của đất trời lúc sang thu được Hữu Thỉnh cảm nhận bắt đầu từ đâu, qua chhi tiết nào? -Gv: Em hiểu “gió se” là gió như thế nào? Nhà thơ chợt nhận ra tín hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió se(nhẹ khô và hơi lạnh) mang theo hương ổi(ổi đang vào độ chín) -Gv: Như vậy tín hiệu chuyển mùa bắt đầu từ đâu và qua hiện tượng gì? -Gv: Em hiểu câu thơ “Sương cùng chình

I/Tìm hiểu chung 1/Tác giả -Hữu Thỉnh sinh 1942 -Ông là nhà thơ viết nhiều, viết hay về những con người, cuộc sống ở nông thôn, về mùa thu. 2/Tác phẩm -Bài thơ sáng tác cuối 1977 II/Đọc - hiểu văn bản 1/Sự biến đổi của đất trời lúc sang thu

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

->Tín hiệu sự chuyển mùa từ ngọn gió se, mang theo hương ổi, lan vào không gian.

ThuVienDeThi.com

qua ngõ” như thế nào? Tác giả nhân hóa làn sương. Nó đi qua ngõ có vẻ cố ý đi chậm hơn mọi ngày. -Gv: Các từ “bỗng, hình như”gợi lên tâm trạng, cảm xúc gì của nhà thơ? -Gv: Hình ảnh thiên nhiên sang thu được tiếp tục phát hiện bằng những hình ảnh, chi tiết nào? -Gv: Tại sao sông dềnh dàng mà chim vội vã? Dòng sông bắt đầu cạn, chảy chậm lại, trôi một cách thanh thản. Chim vội vã vì sợ lạnh phải đi tránh rét ở những miền đất ấm hơn. -Gv: Hình ảnh đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu, em hiểu như thế nào? Đây là một liên tưởng, tưởng tượng của tác giả. Sự thật không hề có đám mây như thế. Nhưng chính hàm ảnh này làm cho người đọc cảm nhận về không gian, thời gian thật là đẹp. -Gv: Thiên nhiên sang thu còn được gợi ra qua hình ảnh nào? -Nắng cuối hạ vẫn còn nhưng nhạt dần. -Gv: Theo em nét riêng của thời điểm giao mùa hạ - thu này được nhà thơ thể hiện đặc sắc nhất qua hình ảnh câu thơ nào? -Hs: Thảo luận, ý kiến, chứng minh. -Gv: Em hiểu như thế nào hai dòng cuối bài thơ? Hai dòng cuối hiểu với hai tầng nghĩa: Ý nghĩa tả thực về thiên nhiên và tính ẩn dụ của hình ảnh. Chính nhà thơ tâm sự; với hình ảnh có giá trị tả thực về hiện tượng thiên nhiên này, ông muốn gởi gắm suy ngẫm của mình-khi con người đã từng trãi thì cũng vững vàng hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời. -Gv: Cảm giác giao mùa được diễn tả qua từ ngữ trạng thái nào? Sự tinh tế của nhà thơ thể hiện trong những từ ngữ diễn tả cảm giác, trạng

=>Sự chuyển mùa đột ngột, bất ngờ. Tâm trạng ngỡ ngàng, ngạc nhiên. 2/Sự biến chuyển trong không gian lúc sang thu

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu

=> Cảm giác giao mùa được diễn tả qua dòng sông, cánh chim và đám mây thật là đẹp. -Lúc này cũng bớt đi tiếng sấm cùng những cơn mưa rào.

3/Câu thơ đặc sắc

Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi ->Lúc sang thu, bớt đi những tiếng sấm bất ngờ, hàng cây không còn bị bất ngờ, bị giật mình nữa.

*Ghi nhớ (SGK) III/Luyện tập

ThuVienDeThi.com