Giáo án Vật lí lớp 8 - Bài 5 Sự cân bằng lực, quán tính

Bài 5. SỰ CÂN BẰNG LỰC – QUÁN TÍNH

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

-Nêu được đặc điểm của hai lực cân bằng và biểu thị bằng vectơ lực.

-Biết được tác dụng và nêu ví dụ về tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật

đang chuyển động.

-Nêu được ví dụ về quán tính và giải thích.

2. Kỹ năng

Rèn luyện kỹ năng tiến hành thí nghiệm.

3. Thái độ

Học sinh có thái độ học tập tích cực, nghiêm túc, tham gia phát biểu xây dựng

bài.

III. Kiến thức trọng tâm

- Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động.

- Quán tính.

III. Chuẩn bị

1. Giáo viên

- Sách giáo khoa và sách bài tập vật lý 8.

- Dụng cụ thí nghiệm hình 5.3, 5.4.

2. Học sinh

Sách giáo khoa vật lý lớp 8.

IV. Tiến trình dạy – học

1. Ổn định lớp (1 phút)

2. Hoạt động dạy học

Đặt vấn đề (1 phút): Ở lớp 6, chúng ta đã được học một vật đang đứng yên nếu

chịu tác dụng của hai lực cân bằng thì sẽ tiếp tục đứng yên. Vậy nếu một vật đang

ThuVienDeThi.com

chuyển động mà chịu tác dụng của hai lực cân bằng thì nó sẽ tiếp tục đứng yên hay

chuyển động? Nếu chuyển động thì chuyển động như thế nào? Bài học ngày hôm

nay se giúp chúng ta trả lời câu hỏi đó: “Bài 5. Sự cân bằng lực – quán tính”

Hoạt động 1: Tìm hiểu về lực cân bằng

Thời gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản

20 phút

Giáo viên thông báo: Trong hình 5.2 quyển sách đặt trên bàn, quả cầu treo trên dây, quả bóng trên mặt đất đều đứng yên.

Yêu cầu học sinh phân tích và biểu diễn các lực tác dụng lên quyển sách, quả cầu, quả bóng. Nhận xét về phương, cường độ, điểm đặt, chiều của hai lực cân bằng.

Giáo viên vẻ một hình minh hoạ cho học sinh.

Yêu cầu học sinh nhắc lại khái niệm hai lực cân bằng.

Dưới tác dụng của hai lực cân bằng thì những vật trên sẽ đứng yên hay chuyển động?

Hai lực cân bằng tác dụng lên một vật đứng yên có là thay đổi vận tốc của

Học sinh quan sát.

Đối với quyển sách và quả bóng: chịu tác dụng của trọng lực P và phản lực Q. Đối với quả cầu: chịu tác dụng của lực căng dây T và trọng lực P.

Hai lực này đều tác dụng vào một vật (quyển sách, quả cầu, quả bóng), có cùng độ lớn (cường độ), cùng phương nhưng ngược chiều.

Hai lực cân bằng là hai lực cùng tác dụng vào một vật, mạnh như nhau, cùng phương nhưng ngược chiều.

Dưới tác dụng của hai lực cân bằng thì những vật trên sẽ đứng yên.

Không.

I. Hai lực cân bằng

1. Hai lực cân bằng là gì?

Hai lực cân bằng là hai lực cùng điểm đặt, cùng phương nhưng ngược chiều và cùng độ lớn.

ThuVienDeThi.com

vật không?

Giáo viên nhận xét và kết luận.

Chúng ta vừa phân tích đặc điểm của hai lực cân bằng cũng như phân tích tác dụng của hai lực cân bằng đối với vật đang đứng yên. Vậy thì đối với vật đang chuyển động thì tác dụng của hai lực cân bằng này như thế nào ta sẽ tìm hiểu trong phần 2.

Giáo viên thông báo: Lực là nguyên nhân làm thay đổi chuyển động (thay đổi vận tốc). Một vật nếu đang chuyển động mà nó chịu tác dụng của các lực không cân bằng nhau thì chuyển động của vật sẽ thay đổi. Cụ thể là vật chuyển động nhanh lên, chậm lại hay đổi hướng. Hai lực cân bằng tác dụng lên vật đứng yên thì vật tiếp tục đứng yên. Nghĩa là không có sự thay đổi vận tốc. Vậy nếu các lực cân bằng nhau tác dụng lên vật thì chuyển động của vật thay đổi như thế nào?

Muốn biết dự đoán của chúng ta là đúng hai sai thì ta sẽ tiến hành thí nghiệm kiểm tra. Nhà bác học người Anh A- tút là người đầu tiên tiến hành thí nghiệm này.

Bố trí thí nghiệm như

Học sinh lắng nghe.

Học sinh dự đoán: vật chuyển động thẳng đều mãi mãi.

Học sinh lắng nghe và quan sát.

2. Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động

a. Dự đoán

b. Thí nghiệm

ThuVienDeThi.com