Tổng hợp kiến thức luyện thi học sinh giỏi môn Tiếng Việt Lớp 5

Bài luyện tập thi HSG môn Tiếng Việt Lớp 5

THƯ VIỆN SEN VÀNG 1

CẤU TẠO TỪ

1. Từ đơn – Từ phức

Bài1. Dùng dấu gạch chéo tách các từ trong đoạn văn sau rồi ghi lại từ đơn, từ phức

trong câu .

Bởi/ tôi/ ăn uống/ điều độ /và/ làm việc/ chừng mực/ nên/ tôi/ chóng/ lớn/ lắm/ (...)Cứ/ chốc chốc/ tôi/ lại/ trịnh trọng/và/ khoan thai/ đưa/ hai/ chân/ lên/ vuốt /râu./

Từ đơn: Bởi, tôi, và, nên, tôi, chóng, lớn, lắm, Cứ, tôi, lại, và, đưa, hai, chân/ lên/ vuốt /râu./

Từ phức : ăn uống/ điều độ/ làm việc/ chừng mực/ chốc chốc/ trịnh trọng/ khoan thai/

Bài 2: Gạch một gạch một gạch dưới những từ đơn, gach 2 gạch dưới từ phức dưới câu nói của Bác Hồ : Tôi có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta độc lập tự do, động bào ta ai cũng có cơm ăn , áo mặc, ai cũng được học hành .

Bài 3: Các từ được in đậm dưới đây là từ phức đâu là từ đơn:

a, Cánh én dài hơn cánh chim sẻ .

b, Mùa xuân đến, những cành én lại bay về .

c, Cánh gà nướng rất ngon .

d, Một chị đứng lấp ló sau cánh gà để xem.

e, Tay người có ngón ngắn ngón dài .

g, Những vùng đất hoang đang chờ tay người đến khai phá .

Gợi ý : Những kết hợp lỏng lẻo đó là 2 từ đơn đó là kết hợp ë câu a, c, e

Những kết hợp chặt chẽ đó là từ phức : đó là các từ ë câu b, d, g

Bài 4 : Điền vào các câu trả lời để phân biệt nghĩa cáctừ in đậm trong các cặp từ trên

Nghĩa của cánh én trong câu b chỉ......................................(cánh chim én)

Nghĩa của cánh gà trong câu d chỉ : ...........................(2 bên màn sân khấu)

- Nghĩa của tay người trong câu h chỉ : ............................(chỉ con người)

Bài 5 : Nghĩa của từ : nhà cửa, ăn uống, sách vở có gì khác so với nghĩa của các từ đơn : nhà, cửa, ăn, uống, sách, vở ?

ThuVienDeThi.com

Bài luyện tập thi HSG môn Tiếng Việt Lớp 5

THƯ VIỆN SEN VÀNG 2

Gợi ý : Nghĩa của các từ phức mang tính khái quát . Ví dụ từ sách vở Không phải chỉ sách và vở mà chỉ chung cho đồ dùng học tập .

Nghĩa các từ đơn mang tính cô thể .Ví dụ sách, vở chỉ riêng sách và vở .

Bài 6 : Từ nào là từ phức

Trời trong xanh

Sạch sành sanh

Vô tuyến truyền hình

Trường tiểu học

Hợp tác xã

2. Từ láy & Từ ghép

1) *LÝ thuyết :

Từ như thế nào được gọi là từ ghép ? (Do những tiếng có nghĩa tạo thành)

Từ như thế nào được gọi là từ láy ? (Do những tiếng cùng âm hoặc cùng vần lặp lại tạo thành)

- Để phân biệt với từ ghép, ngoài hình thức trên ta phải xét trên phương tiện về nghĩa . Từ láy có một tiếng có nghĩa rõ ràng các tiếng còn lại không có nghĩa hoặc có nghĩa không rõ ràng, Hoặc hai tiếng có nghĩa không rõ ràng.

2) *Luyện tập

Bài 6: Tìm từ ghép và từ láy trong mỗi câu sau

a) Mùa xuân/ mong ước/ đã/ đến .Đầu tiên/ từ trong vườn, mùi /hoa hồng/ hoa huệ /sực nức ..

b) Nước /Việt Nam/ có/ muôn ngàn/ cây lá /khác /nhau/ .Cây/ nào/ cũng/ đẹp/, cây /nào/ cũng /quý./Nhưng /thân thuộc/ nhất/ vẫn /là/ tre nứa, tre /Đồng Nai, nứa/ Việt Bắc/, tre /ngút ngàn/ Điện Biên Phủ ...

Bài 7: Tìm mỗi kiểu từ láy 4 từ để ghi vào « trống trong mỗi cột sau

Láy tiếng Láy âm Láy vần Láy cả âm lẫn vần

Xinh xinh

Xa xa

Xanh xanh

Cao cao

Long lanh

đẹp đẽ

vui vẻ

may mắn

Bối rối

Lò mò

Lơ mơ

LÒ mÒ

Ngoan ngoãn

Đo đỏ

NhÌ nhẹ

Xâu xấu

ThuVienDeThi.com