Tài liệu ôn tập Lịch sử lớp 12 - Bài 3 Các nước Đông Bắc Á

Bài 3: Các nước Đông Bắc Á

Tài liệu ôn tập Lịch Sử 12 Trang 1

I. NÉT CHUNG VỀ KHU VỰC ĐÔNG BẮC Á

- Đông Bắc Á làp khu vực rộng lớn, đông dân nhất thế giới và có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú. Trước năm 1939, đều bị thực dân nô dịch (trừ Nhật Bản). Sau năm 1945 có nhiều biến chuyển:

- Tháng 1/10/1949, cách mạng Trung Quốc thắng lợi, nước CHND Trung Hoa ra đời. Cuối thập niên 90, Hồng Kông và Ma Cao cũng trở về với Trung Quốc (trừ Đài Loan).

- Năm 1948, trong bối cảnh chiến tranh lạnh, bán đảo Triều Tiên đã bị chia cắt thành hai miền theo vĩ tuyến 38: Đại Hàn dân quốc ở phía Nam (8/1948) và CHDCNH Triều Tiên ở phía Bắc (9/1948). Sau chiến tranh Triều Tiên (1950 – 1953), vĩ tuyến 38 vẫn là ranh giới phân chia hai nhà nước trên bán đảo.

- Gặp nhiều khó khăn trong xây dựng và phát triển kinh tế do hậu quả của chế độ thuộc địa và chiến tranh. Từ nửa sau thế kỷ XX, tăng trưởng nhanh chóng về kinh tế, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt. Trong “bốn con rồng châu Á” thì Đông Bắc Á có đến ba (Hàn Quốc, Hồng Kông, Đài Loan), còn Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Riêng Trung Quốc cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI có sự tăng trưởng nhanh và cao nhất thế giới. *Sự biến đổi của khu vực Đông Bắc Á * Sự biến đổi về mặt chính trị - Bốn sự kiện đánh dấu sự biến đổi về chính trị của khu vực Đông Bắc Á là:

+ Sự ra đời của nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Trung Hoa (1/10/1949) + Sự xuất hiện nhà nước Đại Hàn Dân Quốc (5/1948) + Sự thành lập nhà nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên (9/1948). + Dân chủ hoá nước Nhật. - Hai nhà nước trên bán đảo Triều Tiên ra đời là hệ quả của cuộc “Chiến tranh lạnh”.

+ Quan hệ giữa Liên Xô và Mĩ chuyển từ quan hệ đồng minh sang đối đầu. + Hệ thống xã hội chủ nghĩa chuyển từ quan hệ đồng minh sang đối đầu. + Mĩ và đồng minh của Mĩ nhận thấy cần phải ngăn chặn chủ nghĩa xã hội và ảnh hưởng của nó, nên đã chia cắt Triều Tiên, không thực hiện những thoả thuận trước đó với Liên Xô,...

* Sự biến đổi về mặt kinh tế: Đây là khu vực có sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, đời sống của nhân dân được cải thiện.

+ Hiện nay “4 con rồng” kinh tế châu Á thì Đông Bắc Á có 3 nước là: Hàn Quốc, Hồng Công, Đài Loan. Còn Nhật Bản trở thành nước có nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

+ Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Trung Quốc,... + Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên cũng đạt được những thành tựu trong xây dựng đất nước.

CHƯƠNG III: CÁC NƯỚC Á, PHI,

MỸ LA - TINH (1945 – 2000)

BÀI 3: CÁC NƯỚC ĐÔNG BẮC Á

ThuVienDeThi.com

Bài 3: Các nước Đông Bắc Á

Tài liệu ôn tập Lịch Sử 12 Trang 2

II. TRUNG QUỐC 1. Sự thành lập nước CHND Trung Hoa và thành tựu 10 năm đầu xây dựng chế độ mới (1949 – 1959) a. Sự thành lập nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa

- Tiền đề cách mạng

+ Chủ quan: Sau cuộc kháng Nhật thành công (1945), lực lượng Cách mạng Trung Quốc ngày

càng lớn mạnh: khu giải phóng chiếm ¼ đất đai và dân số, quân chủ lực phát triển lên tới 126

vạn, phong trào đấu tranh cuả quần chúng lên cao.

+ Khách quan: Sự giúp đỡ cuả Liên Xô về kinh tế và quân sự. Liên Xô chuyển giao vùng Quảng Châu, giúp đỡ vũ khí cho chính quyền Cách mạng đã tác động tích cực đến phong trào cách mạng thế giới.

+ Nguyên nhân trực tiếp: Tưởng Giới Thạch cấu kết với Mĩ phát động nội chiến giũa hai Đảng Quốc dân và Cộng Sản.

- Diễn biến cuộc nội chiến (được chia làm 2 giai đoạn)

+ Ngày 20/07/1946, Tưởng Giới Thạch tập trung 1,6 triệu quân tấn công vào các vùng giải phóng phát động nội chiến. + Giai đoạn phòng ngự về chiến lược (từ 7/1946 - 6/1947): Quân giải phóng thực hiện chiến lược phòng ngự tích cực, sau đó chuyển sang phản công và giải phóng toàn bộ lục địa Trung Quốc.

+ Giai đoạn phản công (từ tháng 6/1947 đến 4/1949)

 Quân cách mạng phản công, giải phóng nhiều vùng rộng lớn, quân giải phóng vượt sông Hoàng Hà giải phóng Trung Nguyên tiến vào nơi ngự trị cuả quân Tưởng.

 Cuối năm 1948 – đầu năm 1949 mở 3 chiến lược lớn, tiêu diệt 1 triệu 540 ngàn quân Tưởng.

 Ngày 21/4/1949, vượt sông Trường Giang.  …