
ÔN THI THPT QUỐC GIA 2016 __________________________________________________________ Trang 1
PHAÀN I LÒCH SÖÛ THEÁ GIÔÙI
(1945 – 2000)
CHƯƠNG I. SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI II.
(1945 – 1949)
---o0o---
I. HỘI NGHỊ IANTA (2.1945). 1) Hoaøn caûnh. Đầu 1945, CTTG II sắp kết thúc, nhiều vấn đề quan trọng đặt ra trước các cường quốc Đồng minh: + Nhanh chóng đánh bại phát xít. + Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh. + Phân chia thành quả chiến thắng. 4 11.2.1945, HN quốc tế họp ở IANTA (LX) với sự tham gia của 3 cường quốc: Mỹ (Ru-dơ-ven), Anh (Sớc-sin), LX (Xta-lin) để thỏa thuận việc giải quyết những vấn đề bức thiết sau chiến tranh và hình thành TTTG mới. 2) Noäi dung (Nhöõng quyeát ñònh cuûa 3 cöôøng quoác). Tiêu diệt tận gốc CNPX Đức và CNQP Nhật. Để nhanh chóng kết thúc chiến tranh, LX sẽ tham chiến chống Nhật ở C.Á. Thành lập tổ chức LHQ để duy trì hòa bình, an ninh thế giới Thỏa thuận việc đóng quân, giải giáp quân đội phát xít và phân chia phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc thắng trận ở châu Âu và châu Á:
+ Châu Âu:
Liên Xô: chiếm Đông Đức, Đông Âu; Mỹ, Anh, Pháp: chiếm Tây Đức, Tây Âu. + Châu Á:
LX: chiếm Bắc Tr.Tiên, Nam Xa-kha-lin, 4 đảo thuộc quần đảo Cu-rin; Mỹ và phương Tây: chiếm NB, Nam Triều Tiên, Đ.N.Á, N.Á, T.Á,… Giữ nguyên trạng Mông Cổ. TQ cần trở thành quốc gia thống nhất. 3) Heä quaû nhöõng quyeát ñònh Hoäi nghò IANTA (Nhaän xeùt, aûnh höôûng). Tuy là thỏa thuận 3 cường quốc nhưng thực chất là phân chia phạm vi ảnh hưởng của Xô – Mỹ.
ThuVienDeThi.com
Trang 2 _____________________________________________________________ PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI
Những quyết định của hội nghị IANTA đã trở thành khuôn khổ của TTTG mới, thường được gọi là “TT 2 cực IANTA”. LX và Mỹ từ là đồng minh chống PX đối đầu sau CTTGII. Sự phân chia thế giới thành 2 cực, 2 phe XHCN và TBCN do LX và Mỹ đứng đầu mỗi cực làm cho tình hình thế giới ngày càng căng thẳng. Sự đối đầu Đông – Tây và khởi đầu CTL: Mỹ triển khai học thuyết Tru-man (3.1947), kế hoạch Mác-san (6.1947), thành lập NATO (1941) và VASAVA (1949) đánh dấu sự xác lập cục diện 2 cực, 2 phe, CTL bao trùm toàn thế giới. 4) Taïi sao Hoäi nghò coù lieân quan ñeán hoøa bình vaø an ninh theá giôùi ? Là HN thực hiện những mục tiêu CT của mỗi nước thành viên. Nhằm tranh giành, phân chia thành quả của CT chống PX, tương ứng với so sánh lực lượng, vị trí đóng góp mỗi nước. 5) So saùnh Traät töï 2 cöïc IANTA vaø Traät töï “Veùcxai–Oasinhtôn”. a. Điểm chung: Do các cường quốc thắng trận thiết lập, lợi ích chủ yếu thuộc về các nước đó. b. TT 2 cực Ianta:
3 cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh thống nhất nhau phân chia thành quả sau khi chiến thắng. CT đã nổ ra sau khi TT Vécxai – Oasinhtơn được hình thành. Còn TT 2 cực IANTA được thiết lập với 1 cực là LX luôn đấu tranh vì nền hoà bình TG. Việc giải quyết các vấn đề về CT, QS và bồi thường CT đối với các nước chiến bại được thoả đáng. Trong hệ thống trước, các nước bại trận bị giày xéo. Cơ quan duy trì hoà bình, an ninh của trật tự này là LHQ, tiến bộ hơn so với Hội Quốc Liên (chỉ phục vụ quyền lợi cho các nước đế quốc thắng trận). “Cực” LX luôn làm hậu thuẫn cho PTCMXHCN, CMGPDT và sự nghiệp đấu tranh vì hoà bình, DC, tiến bộ XH. 6) Moái quan heä Traät töï 2 cöïc IANTA vôùi caùc nöôùc chaâu AÙ. a. C.Âu: có sự phân chia 2 cực rõ ràng, chặt chẽ: Đ.Âu ảnh hưởng của LX – XHCN. T.Âu ảnh hưởng của Mĩ – TBCN. b. C.Á: nó đã bị “vi phạm” và diễn ra ngày càng khác với sự đối đầu 2 phe: TQ: Theo thoả thuận tại hội nghị IANTA: 1 CP liên hiệp sẽ được thành lập. 7.1946 cuộc nội chiến bùng nổ. Đ.N.Á, N.Á, T.Á: + Theo thoả thuận tại hội nghị IANTA: thuộc phạm vi ảnh hưởng của P.Tây. + Sau khi PX Nhật đầu hàng, các nước ĐNÁ nhanh chóng nổi dậy giành chính quyền, tuyên bố độc lập (Inđônêxia, VN, Lào,...) + Làn sóng đấu tranh GPDT đã lan nhanh sang N.Á, T.Á, C.Phi, ...
ThuVienDeThi.com
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.