
Chương 1. CHẤT – NGUYÊN TỬ - PHÂN TỬ
❶ – CHẤT
A. TÓM TẮT GIÁO KHOA
Vật thể là những vật cụ thể mà ta có thể quan sát, cảm nhận được được
bằng giác quan. Vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo.
Ở đâu có vật thể thì ở đó có chất. Mỗi chất đều có tính chất nhất định.
Từ chất này có thể chuyển đổi thành chất khác.
Mỗi chất (tinh khiết) đều có tính chất vật lí, hóa học nhất định.
Khi trộn lẫn nhiều chất vào nhau, thu được hỗn hợp. Hỗn hợp không có
tính chất nhất định, thay đổi và phụ thuộc vào bản chất và tỉ lệ trộn giữa các chất.
Nước trong tự nhiên gồm nhiều chất trộn lẫn là một hỗn hợp. Nước cất
là chất tinh khiết.
Hỗn hợp có sự bảo toàn về khối lượng có thể không bảo toàn thể tích.
Dựa vào tính chất của chất có thể tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp.
Các phương pháp hay sử dụng: chiết, lọc, chưng cất và bay hơi.
B. BÀI TẬP TỰ LUẬN
1.1 Cho các vật thể sau: cái bàn, cái ghế, con vịt, quả dừa, điện thoại đi động, con sông, quyển sách, bóng đèn, cây xoài. Hãy cho biết đâu là vật thể tự nhiên và đâu là vật thể nhân tạo?
1.2 Một bạn học sinh làm thí nghiệm sau: cho vài viên kẽm vào ống nghiệm chứa dung dịch axit clohođric (HCl) được kẹp trên giá đỡ thì có khí hiđrô (H2) bay ra ngoài và dung dịch kẽm clorua (ZnCl2) trong suốt. Hãy cho biết chất và vật thể trong các từ gạch dưới trong câu trên.
1.3 Hãy cho biết đâu là vật thể, đâu là chất (những từ in nghiêng) trong các câu sau: a) Trước khi nung đá vôi người ta dùng búa đập nhỏ rồi đưa vào lò
nung ở nhiệt độ cao thì thu được vôi sống và khí cacbonic. b) Vỏ máy bay và tàu vũ trụ được làm từ hợp kim nhôm và nó rất bền
trong không khí và không bị mài mòn khi bay.
ThuVienDeThi.com
c) Người ta lấy đất sét trộn với nước, tạo thành bình hoa, chén, muỗng
sứ, … tráng lớp men chuyên dụng, vẽ rồi đem nung ở nhiệt độ cao thì có những vật rất đẹp mắt.
1.4 Hãy phân biệt từ nào (những từ in nghiêng) chỉ vật thể nhân tạo, vật thể tự nhiên, hay chất trong các câu sau đây: a) Trong quả chanh có nước, axit nitric (có vị chua) và một số chất
khác. b) Cốc bằng thủy tinh dễ vỡ so với cốc bằng chất dẻo. c) Thuốc đầu que diêm được trộn một ít lưu huỳnh. d) Quặng apatit ở Lào Cai có chứa canxi photphat với hàm lượng cao. e) Bóng đèn điện được chế tạo từ thủy tinh, đồng và vonfam (một kim
loại chịu nóng, làm dây tóc).
1.5 Trong số các tính chất kể dưới đây của chất, biết được tính chất nào bằng quan sát trực tiếp, tính chất nào dùng dụng cụ đo, tính chất nào phải làm thí nghiệm mới biết được ? Đánh dấu vào bảng sau:
Phương pháp Chất
Quan sát
trực tiếp
Dùng dụng
cụ đo
Làm thí
nghiệm Màu sắc Tính tan trong nước Tính dẫn điện Khối lượng riêng Tính cháy được Trạng thái Nhiệt độ nóng chảy
1.6 Căn cứ vào tính chất nào mà: a) Đồng, nhôm dùng làm dây điện; còn chất dẻo, cao su được dùng làn
vỏ dây ? b) Bạc được dùng để tráng gương ? c) Cồn được dùng để đốt ?
1.7 Cho biết axit là những chất có thể làm đổi màu chất quì tím thành đỏ (trong phòng thí nghiệm dùng giấy tẩm quì). Hãy chứng tỏ rằng trong nước vắt từ quả chanh có chất axit (axit xitric)
1.8 Cho 5 ví dụ về vật có thể được làm từ mỗi chất sau: a) Chất dẻo b) Sắt c) Cao su d) Thủy tinh
1.9 Hãy so sánh các tính chất: màu, vị, tính tan trong nước, tính cháy được của các chất: muối ăn, đường và than.
ThuVienDeThi.com
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.