Phương pháp tư duy giải các bài tập hoán vị g

Khóa học LUYỆN ĐỀ ĐẶC BIỆT môn Sinh Học – Thầy Nguyễn Quang Anh (Moon.vn)

Tham gia khóa LUYỆN ĐỀ ĐẶC BIỆT môn Sinh Học tại Moon.vn – Tự tin chinh phục kì thi THPTQG 2017 !

Thầy Nguyễn Quang Anh

PHƯƠNG PHÁP TƯ DUY GIẢI CÁC BÀI TẬP HOÁN VỊ GEN

TÌM TẦN SỐ HOÁN VỊ GEN

CHÌA KHÓA VẠN NĂNG GIẢI CÁC BÀI TẬP DI TRUYỀN HVG

Giáo viên : Nguyễn Quang Anh – MOON.VN Facebook : https://www.facebook.com/quanganhnguyen

PHƯƠNG PHÁP TÌM TẦN SỐ HOÁN VỊ GEN.

Tần số hoán vị chính là tổng tỉ lệ % các giao tử hoán vị. Vì vậy, muốn tìm tần số hoán vị thì phải tìm tỉ lệ

của giao tử hoán vị. Vì tần số hoán vị không vượt quá 50% cho nên tỷ lệ giao tử hoán vị không vượt quá

25%. Do đó, trong số các giao tử được sinh ra, loại giao tử nào có tỉ lệ < 25% thì đó là giao tử hoán vị ;

Loại giao tử nào có tỉ lệ > 25% thì đó là giao tử liên kết.

Tần số hoán vị = 2 × tỷ lệ % giao tử hoán vị = 1 - 2 × tỷ lệ % giao tử liên kết.

Trong bài viết này, thầy chỉ đề cập phương pháp tìm tần số hoán vị đối với trường hợp mỗi cặp tính trạng

do một cặp gen quy định.

1. Đối với phép lai phân tích 2 cặp tính trạng, tỉ lệ các loại kiểu hình đúng bằng tỉ lệ các loại giao tử. Vì

vậy, tần số hoán vị gen = 2 × tỉ lệ của loại kiểu hình thấp nhất.

2. Đối với trường hợp 2 cặp tính trạng đều liên kết giới tính thì ở giới XY, tỉ lệ các loại kiểu hình đúng

bằng tỉ lệ các loại giao tử. Vì vậy, tần số hoán vị gen = 2 × tỉ lệ của loại kiểu hình thấp nhất.

3. Đối với một phép lai bất kì, muốn tìm tần số hoán vị gen thì phải dựa vào kiểu hình đồng hợp lặn ở

đời con (kiểu hình có kiểu gen ab

ab ). Từ tỉ lệ của kiểu hình ab

ab  Tỉ lệ của giao tử ab  Tần số hoán vị.

* Đối với trường hợp có tương tác gen, việc tìm tần số hoán vị gen cần phải được tiến hành như thế nào?

Thầy sẽ trình bày ở bài sau.

1. Các ví dụ minh họa Ví dụ 1: Cho biết thân cao trội so với thân thấp, hoa đỏ trội so với hoa trắng. Cho cây thân cao, hoa đỏ lai

phân tích, thu được Fa có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 37,5% cây cao, hoa trắng : 37,5% cây thấp, hoa đỏ :

12,5% cây cao, hoa đỏ : 12,5% cây thấp, hoa trắng. Hãy tìm tần số hoán vị gen.

Hướng dẫn giải: Tần số hoán vị = 12,5% + 12,5% = 25%. (Theo nhận xét 1 ở trên) Ví dụ 2: Ở một loài thú, cho biết mỗi cặp tính trạng do một cặp gen quy định. Tiến hành cho con đực thân đen, mắt trắng giao phối với con cái thân xám, mắt đỏ (P), thu được F1 có 100% cá thể thân xám, mắt đỏ. Cho F1 giao phối với nhau, thu được F2 có tỉ lệ: Ở giới cái có 100% cá thể thân xám, mắt đỏ. Ở giới đực có: 45% cá thể thân xám, mắt đỏ : 45% cá thể thân đen, mắt trắng : 5% cá thể thân xám, mắt trắng : 5% cá thể thân đen, mắt đỏ. Xác định tần số hoán vị gen

Hướng dẫn giải:

ThuVienDeThi.com

Khóa học LUYỆN ĐỀ ĐẶC BIỆT môn Sinh Học – Thầy Nguyễn Quang Anh (Moon.vn)

Tham gia khóa LUYỆN ĐỀ ĐẶC BIỆT môn Sinh Học tại Moon.vn – Tự tin chinh phục kì thi THPTQG 2017 !

- Khi có liên kết giới tính và có hoán vị gen, thì tần số hoán vị gen được tính dựa trên giới đực của đời con (vì khi đó ở giới đực nhân Y của bố và X của mẹ nên tỉ lệ giao tử X của mẹ quyết định tỉ lệ kiểu hình của đời con).

Tần số hoán vị = 5% + 5% = 10%. Ví dụ 3: Ở một loài thực vật, tính trạng màu sắc hoa do một cặp gen quy định, tính trạng hình dạng quả do một cặp

gen khác quy định. Cho cây hoa đỏ, quả dài giao phấn với cây hoa vàng, quả tròn (P), thu được F1 gồm 100% cây

hoa đỏ, quả tròn. Cho tất cả các cây F1 tự thụ phấn, thu được F2 gồm 4 loại kiểu hình, trong đó cây hoa đỏ, quả dài

chiếm 21%. Biết không xảy ra đột biến nhưng xảy ra hoán vị gen ở cả hai giới với tần số bằng nhau. Hãy xác định

tần số hoán vị gen.

Hướng dẫn giải:

Cây hoa đỏ, quả bầu dục chiếm 21%  Cây hoa trắng, quả bầu dục ( ab

ab ) chiếm tỉ lệ 4%.

 Kiểu gen có tỉ lệ 0,04 ab

ab = 0,2 ab ×0,2 ab.

Giao tử ab có tỉ lệ = 0,2 (chứng tỏ đây là giao tử hoán vị)

 Tần số hoán vị gen = 2 × 0,2 = 0,4 = 40%.

Ví dụ 4: Cho biết mỗi tính trạng do một gen quy định và trội hoàn toàn. Ở đời con của phép lai ♀AB

ab Dd ×

♂AB

ab Dd, loại kiểu hình …