Giáo án Bài 4 Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch

Thầy Lê Quốc Huy – Điện thoại: 0966.28.99.68 – Website: http://hochoahoc.com

Đ/c : Ngô Thị Nhậm – Hà Đông - Hà Nội

..::HOCHOAHOC.COM::.. – Học để thành công!

I- Khái Niệm - Là phản ứng sảy ra do sự trao đổi ion giữa các chất điện li mà trong đó số oxi hóa của nó không

thay đổi. - Phương trình tổng quát: AB + CD  AD + CB

A,C, B,D Trao đổi vị trí cho nhau còn số oxi hoá không đổi. - Bao gồm:

1. Muối + Axit  Muối mới + Axit mới

Ví dụ: Na2CO3 + HCl  NaCl + H2O + CO2 ∙ Phải là muối của axit yếu còn axit kia phải là axit mạnh. 2. Muối + Bazơ  Muối mới + Bazơ mới

Ví dụ: Fe2(SO4)3 + 6NaOH  3Na2SO4 + 2Fe(OH)3 3. Muối + Muối  Muối mới + Muối mới

Ví dụ: K2SO4 + BaCl2 BaSO4 + 2KCl

4. Axit + Bazơ  Muối + H2O (phản ứng Axit-Bazơ)

Ví dụ: KOH + HCl  KCl + H2O

II- Điều kiện để phản ứng trao đổi xảy ra:

* Nguyên tắc của phản ứng : Nhiều ion  ít ion

* Điều kiện cần : Các chất tham gia phản ứng phải tan, và phân li ra ion.

* Điều kiện đủ : Có 3 trường hợp:

- Phản ứng tạo ra chất kết tủa:

Na2CO3 + Ba(OH)2  BaCO3 + 2NaOH

2Na+ + CO3

2- + Ba2+ + 2OH-  BaCO3 + 2Na+ + 2OH- ( phương trình ion )

CO3

2- + Ba2+  BaCO3 (phương trình ion rút gọn)

 Phản ứng có sự tương tác của các ion để tạo thành chất kết tủa là một trong những điều kiện để phản ứng trao đổi xảy ra.

- Phản ứng tạo thành chất khí:

NaHCO3 + HCl  NaCl + H2O + CO2 

HCO3

- + H+  H2O + CO2  ( phương trình ion rút gọn )

 Phản ứng có sự tương tác của các ion để tạo thành chất khí là một trong những điều kiện để phản ứng trao đổi xảy ra.

- Phản ứng tạo thành chất điện li yếu: + Tạo thành Axit yếu:

Bài 4 PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION

TRONG DUNG DỊCH

ThuVienDeThi.com

Thầy Lê Quốc Huy – Điện thoại: 0966.28.99.68 – Website: http://hochoahoc.com

Đ/c : Ngô Thị Nhậm – Hà Đông - Hà Nội

..::HOCHOAHOC.COM::.. – Học để thành công!

NaHPO4 + HCl  NaCl + H2PO4

HPO4

- + H+  H2PO4 + Tạo thành H2O : NaOH + HCl  NaCl + H2O OH- + H+  H2O + Tạo phức : CuSO4 + 3NH4  [Cu(NH3)4]SO4 Cu2+ + 3NH4  [Cu(NH3)4]2+

 Phản ứng có sự tương tác của các ion để tạo thành chất điện ly yếu, H2O, phức… là một trong những điều kiện để phản ứng trao đổi xảy ra.

Kết Luận :

- Để xảy ra phản ứng trao đổi cần đáp ứng 2 điều kiện

2

Axit

o



   

Điều kiện cần : chất tham gia phản ứng phải tan

sản phẩm tạo ra chất kết tủa

Điều kiện đủ : sản phẩm tạo ra chất khí

yeáu

saûn phaåm taïo ra chaát ñieän ly yeáu : H

Muoái phöùc

                      

- Những ion tương tác với nhau được gọi là ion đối kháng. Chúng không cùng tồn tại trong một dung dịch. Chúng gây ra phản ứng ngay lập tức khi gặp nhau. Chúng chính là thuốc thử của nhau. III- Cách viết phương trình ion rút gọn:

- Bước 1: Viết và cân bằng phương trình dưới dạng phân tử - Bước 2: Khai triển các chất thành ion với các chất điện li mạnh, các chất điện li yếu, chất kết tủa, chất bay hơi thì giữ nguyên - Bước 3: Triệt tiêu đi ion có mặt ở cả hai vế của phương trình và hoàn thành phương trình ion rút gọn. VD: B1: FeCl3 + 3NaOH  Fe(OH)3 + 3NaCl B2: Fe3+ + 3Cl- + 3Na+ + 3OH-  Fe(OH)3 + 3Na+ + 3Cl-

B3: Fe3+ + 3OH-  Fe(OH)3  Chú ý: Với những phương trình chưa xác định được sản phẩm: - Viết sự điện li của các chất tham gia phản ứng. Xét tính chất của từng ion. - Viết phương trình thủy phân của các ion  sản phẩm VD1: Viết phương trình ion của: AlCl3 + NaAlO2 + H2O Bài làm Viết phương trình phân li AlCl3 Al3+ + 3Cl-

NaAlO2 Na+ + AlO2

-

Thấy chỉ có 2 ion Al3+ và AlO2

- có khả năng thủy phân  Viết pt thủy phân Al3+ + 3H2O  Al(OH)3 + 3H+ 3AlO2

- + 6 H2O  3Al(OH)3 + 3OH- (HAlO2.H2O)

ThuVienDeThi.com