Chuyên đề Chương 2 Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

BÀI TẬP HÓA HỌC 10NC

1

Chương 2: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC I/ Nguyên tắc sắp xếp các ngtố trong BTH : 3 nguyên tắc

Theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần Nguyên tử có cùng số lớp e xếp thành 1 hàng ( chu kỳ) Nguyên tử có cùng số e hoá trị xếp thành 1 cột ( nhóm ) Bảng tuần hoàn có 7 chu kì ( 3 chu kì nhỏ; 4 chu kì lớn) ; 8 nhóm , 18 cột gồm 8 nhóm A; 8 nhóm B (10 cột). II/. Cấu tạo bảng tuần hoàn:

1.Chu kì: là dãy các ngtố mà ngtử của chúng có cùng số lớp e, được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần. Số thứ tự chu kì ứng với số lớp e Chu kì 1 chỉ có 2 nguyên tố ( H và He) Chu kì 7 chưa đầy đủ Các chu kì còn lại; ;mỗi chu kì đều bắt đầu bằng 1 kim loại kiềm, chấm dứt bằng 1 khí trơ (khí hiếm) Số e lớp ngoài cùng tăng dần từ 1 đến 8 2.Nhóm và khối - Nhóm ngtố là tập hợp các ngtố mà ngtử có cấu hình e tương tự nhau, do đó có tính chất hóa học gần giống nhau và được xếp thành 1 cột. - Ngtử các ngtố trong cùng 1 nhóm có số electron hoá trị bằng nhau và bằng số thứ tự của nhóm. Số e hóa trị = số e ngoài cùng + một phần số e ở phân lớp sát ngoài cùng chưa bão hòa. Nhóm A là ngtố s, p. Nhóm B là ngtố d, f. Số thứ tự nhóm A = số e ngoài cùng. Số thứ tự nhóm B = e hóa trị Có 18 cột được chia thành 8 nhóm A và 8 nhóm B; mỗi nhóm là 1 cột riêng nhóm VIIIB có 3 cột - Khối:

 Khối các nguyên tố s ( nhóm IA ; IIA)  Khối các nguyên tố p ( nhóm IIIA đến VIIIA)  Khối các nguyên tố d và khối các nguyên tố f

Nhóm I II III IV V VI VII VIII Oxyt cao nhất R2O RO R2O3 RO2 R2O5 RO3 R2O7 X

Hợp chất khí với H Hợp chất rắn RH4 RH3 RH2 RH X

Hợp chất Hidroxxit ROH R(OH)2 R(OH)3

R(OH)4

Hay H2RO3

R(OH)5

Hay H3RO4

R(OH)6

Hay H2RO4

R(OH)7

Hay HRO4

X

 Hoá trị cao nhất với oxi + hoá trị số hidro ( của phi kim) =8

III. Sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố

1. Tính kim loại, phi kim

Tính kim loại của nguyên tố là khả năng nhường electron của nguyên tử nguyên tố để trở thành ion dương Tính phi kim là khả năng thu electron của nguyên tử của nguyên tố để trở thành ion âm. 2. Bán kính ion. Sự tách bởi electron ra khỏi nguyên tử để trở thành ion dương kèm theo sự giảm bán kính Sự thu thêm electron vào nguyên tử để trở thành ion âm luôn theo sự tăng bán kính

Vd: rNa = 1,86 ; . RCl= 0,99 ;

0 A 1,16 Na r 

0 A

0 A 1,67 Cl r 

0 A

3. Năng lượng ion hoá thứ nhất (I1): Năng lượng ion hoá của một nguyên tố là năng lượng tối thiểu cần để tách 1 electron ra khỏi nguyên tử ở trạng thái cơ bản. Vd: H H+ + 1e ; IH = 13,6 eV  Đối với nguyên tử có nhiều electron, ngoài năng lượng ion hoá lần thứ nhất (I1) còn có năng lượng ion hoá thứ hai ( I2), lần thứ ba (I3)…. Với I1< I2 < I3….< In 4.Độ âm điện: Độ âm điện của một nguyên tố là khả năng của nguyên tử nguyên tố đó hút electron về phía nó trong phân tử Một phi kim mạnh có độ âm điện lớn; ngược lại một kim loại mạnh có độ âm điện nhỏ.

ThuVienDeThi.com

BÀI TẬP HÓA HỌC 10NC

2

* Tóm tắt qui luật biến đổi:

Nội dung I1 BK NT ĐÂĐ Tính KL Tính PK Tính bazơ Tính axit

Chu kì (tráiphải)

Nhóm A (trêndưới)

 Nhận xét: Tính chất của chu kì ngược với tính chất của nhóm.

IV. Định Luật Tuần Hoàn

Tính chất của các ngtố và đơn chất, cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ các nguyên tố đó biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử.

Nội dung 1: Dựa vào cấu tạo nguyên tử của một nguyên tử để xác định vị trí của nguyên tử trong bảng hệ

thống tuần hoàn và ngược lại. Ví dụ 1: Một nguyên tố X thuộc chu kỳ 3, nhóm VIA trong hệ thống tuần hoàn. Hỏi:

a) Nguyên tử của nguyên tố đó có bao nhiêu electron ở lớp ngoài cùng? b) Các electron ngoài cùng nằm ở lớp thứ mấy? c) Viết cấu hình electron nguyên tử của nguyên tố trên. Ví dụ 2: Cho 4 nguyên tố sau: N (Z = 7) ; Mg (Z = 12) ; Fe (Z =26) ; Ar (Z = 18).

a) Viết cấu hình electron của chúng, xác định số electron hóa trị của chúng. b) Xác định vị trí mỗi nguyên tố trong hệ thống tuần hoàn. c) Nêu tính chất hóa học cơ bản của chúng? Ví dụ 3: Cho hai nguyên tố có cấu hình …