Bài giảng Vật lí Lớp 10 (Sách Kết nối tri thức) - Bài 13 Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực - Năm học 2022-2023 - Trường THPT Phan Châu Trinh

Khởi động

Hai tàu kéo giống nhau dùng dây cáp để kéo hệ thống ống ngầm khi xây

dựng hầm Thủ Thiêm (TP HCM) bằng hai lực F1 và F2 như hình

- Tàu chở hàng sẽ chuyển động theo hướng nào? - Làm thế nào để tính được độ lớn của lực kéo tác dụng lên tàu chở hàng?

Các tàu lai dắt hệ thống

ống ngầm trong quá trình xây dựng hầm Thủ Thiêm, TP Hồ Chí Minh.

?2 ?1

DeThi.edu.vn

Tổng hợp lực – hợp lực tác dụng

Tổng hợp lực là phép thay thế các lực tác dụng đồng thời vào cùng một vật bằng một lực có tác dụng giống hệt như các lực ấy.

՜?= ?1 + ?2+ ?3+…

Lực thay thế này gọi là hợp lực.

?2 ?1 Ԧ?

Về mặt toán học, ta có thể tìm hợp lực bằng phép cộng vectơ

DeThi.edu.vn

1. Nêu cách xác định độ lớn và chiều của hợp lực trong hai trường hợp: a) Vật chịu tác dụng của hai lực cùng phương, cùng chiều

Tổng hợp lực – hợp lực tác dụng

1. Tổng hợp hai lực cùng phương

3 N

?1

?2

5 N ?1

?2 3 N

5 N

3 N

?1

?2

5 N 2 N ՜?

՜? 8 N

2. Nêu quy tắc tổng hợp hai lực cùng phương. b) Vật chịu tác dụng của hai lực cùng phương, ngược chiều

?1 ?2 3 N 5 N

DeThi.edu.vn

Để tổng hợp hai lực đồng quy F1 và F2 ta sử dụng quy tắc HBH. Bước 1: Vẽ hai vectơ F1 và F2 đồng quy tại O.

Tổng hợp lực – hợp lực tác dụng

2. Tổng hợp hai lực đồng quy – Quy tắc hình bình hành (HBH)

Tổng hợp lực theo quy

tắc hình bình hành

՜?= ?1 + ?2

O

?1

?2

Bước 2: Vẽ một hbh có hai cạnh liền kề trùng với hai vectơ F1 và F2.

Bước 3: Vẽ đường chéo HBH có cùng gốc 0. Vectơ hợp lực ՜?trùng

với đường chéo này

DeThi.edu.vn

Câu hỏi

1. Cho hai lực đồng quy có độ lớn F = 6 N và F = 8 N. Nếu hợp lực có

độ lớn F = 10 N thì góc giữa hai lực F1 và F2 bằng bao nhiêu? Vẽ hình minh họa

O

՜?= ?1 + ?2

?2

?1

8 N

6 N

10 N

DeThi.edu.vn