Bài giảng Vật lí Lớp 10 (Sách Kết nối tri thức) - Bài 4 Độ dịch chuyển và quãng đường đi được - Năm học 2022-2023 - Trường THPT Phan Châu Trinh

Khởi động

Một ô tô đi tới điểm O của một ngã tư đường có 4 hướng: Đông, Tây, Nam, Bắc với tốc độkhông đổi 36 km/h. Nếu ô tô đi tiếp thì sau 10s

a) Quãng đường đi tiếp của ô

tô là bao nhiêu mét? b) Vịtrí của ô tô ởđiểm nào

trên hình vẽ?

DeThi.edu.vn

Một chiếc xe (4 m) đi từ TP HCM đến Đà

Lạt (308 km) được xem là chất điểm.

Cũng xe đó (4m) khi di chuyển trong bãi đậu xe

(10m) thì không được xem là chất điểm.

Em có biết?

❖Động học là phần vật lý nghiên cứu chuyển động của vật mà

không đềcập đến tác dụng của lực lên chuyển động. ❖Khi kích thước của vật rất nhỏso với độdài của quãng đường đi

được thì vật được coi là chất điểm.

(Ở chương này chúng ta chỉ tìm hiểu chuyển động của chất điểm)

DeThi.edu.vn

Vị trí của vật chuyển động tại các thời điểm

❖Khi vận chuyển động thì vịtrí của vật so với vật được chọn làm

mốc thay đổi theo thời gian.

Ví dụ: nếu tỉ lệ là 1/1000

• Vị trí điểm A: (x = 10 m; y = 20 m) • Vị trí điểm B: là (x= - 10 m;y = 20 m).

Tỉ xích 1 cm ứng với 10 m

y

t -1

1

1

B A 2

❖Đểxác định vịtrí của vật, người ta dùng hệtoạđộcó gốc là vị

trí của vật mốc, trục hoành Ox và trục tung Oy

DeThi.edu.vn

Vị trí của vật chuyển động tại các thời điểm

Thực tế, thường chọn hệtoạđộtrùng với hệtoạđộđịa lí có:

▪Gốc là vịtrí của vật mốc

facebook:vatlytrucquan

Ví dụ: • Nếu OA = 2 cm • Tỉ lệ là 1/1000 • Vị trí của điểm A cách điểm gốc 20 m theo hướng 45° Đông - Bắc:

A (d = 20 m; 45° Đông - Bắc).

A

Bắc

Nam

Đông Tây

450

▪Trục hoành là đường nối hai hướng địa lí Tây- Đông ▪Trục tung là đường nối hai hướng địa lí Bắc - Nam.

DeThi.edu.vn

Câu hỏi

Hãy dùng bản đồ Việt Nam và hệ toạ độ địa lí, xác định vị trí của thành

phố Hải Phòng so với vị trí của Thủ đô Hà Nội.

B

N

Đ T

DeThi.edu.vn

Vị trí của vật chuyển động tại các thời điểm

Để xác định thời điểm, người ta phải chọn một mốc thời gian, đo khoảng

thời gian từ thời điểm được chọn làm mốc đến thời điểm cần xác định.

facebook:vatlytrucquan

*Chú ý: Khi vật chuyển động trên đường thẳng thì chỉ cần dùng hệ toạ độ có điểm gốc O (vị trí của vật mốc) và trục Ox trùng với quỹ đạo chuyển động của vật

Ví dụ: Chọn gốc thời gian: t0 = 8 h Thời gian chuyển động: t = 2 h →Thời điểm kết thúc chuyển động: t = t0 + t = 10h

Hệ toạ độ kết hợp với mốc thời gian và đồng hồ đo thời gian

được gọi là hệ quy chiếu.

x (km) 20 km

t0 = 8 h O

DeThi.edu.vn