Đề cương ôn tập học kỳ II môn Vật lý Lớp 9 - Nguyễn Duy Liệu

☼ TT LUYỆN THI ĐH – THPT QG ♣ Đ/C: K503/32 TRƯNG NỮ VƯƠNG – ĐÀ NẴNG

BIÊN SOẠN: ThS. NGUYỄN DUY LIỆU ♣ 0935991512 Trang 1

ÔN TẬP CHƯƠNG 3: QUANG HỌC A. Lý thuyết 1. Hiện tượng khúc xạ ánh sáng. Thấu kính hội tụ - Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ a) Hiện tượng khúc xạ ánh sáng

Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng. Tia sáng truyền từ môi trường không khí sang môi trường nước bị gãy khúc

Trên hình vẽ, quy ước gọi: - SI là tia tới. - IK là tia khúc xạ. - I là điểm tới. - NN’ vuông góc với mặt phân cách là pháp tuyến tại điểm tới. - Góc SIN là góc tới, kí hiệu là i. - Góc KIN' là góc khúc xạ, kí hiệu là r. - Mặt phẳng chứa tia tới SI và pháp tuyến NN’ là mặt phẳng tới. b) Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí

- Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước, góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới. - Khi tia sáng truyền từ nước sang không khí thì góc khúc xạ lớn hơn góc tới. c) Sự thay đổi góc khúc xạ theo góc tới

Khi tia sáng đi từ không khí sang các môi trường trong suốt rắn, lỏng khác nhau thì góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới và ngược lại. d) Đặc điểm của thấu kính hội tụ

Thấu kính hội tụ được làm bằng vật liệu trong suốt, được giới hạn bởi hai mặt cầu (một trong hai mặt có thể là mặt phẳng). Phần rìa ngoài mỏng hơn phần chính giữa.

Mỗi thấu kính đều có trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự.

Trên hình vẽ bên ta quy ước gọi: (Δ) là trục chính O là quang tâm F và F’ lần lượt là tiêu điểm vật và tiêu điểm ảnh Khoảng cách OF = OF’ = f gọi là tiêu cự của thấu kính.

DeThi.edu.vn

☼ TT LUYỆN THI ĐH – THPT QG ♣ Đ/C: K503/32 TRƯNG NỮ VƯƠNG – ĐÀ NẴNG

BIÊN SOẠN: ThS. NGUYỄN DUY LIỆU ♣ 0935991512 Trang 2

e) Đường truyền của một số tia sáng qua thấu kính hội tụ

- Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính. - Đường truyền của một số tia sáng đặc biệt: + Tia tới qua quang tâm cho tia ló tiếp tục truyền thẳng. + Tia tới song song với trục chính cho tia ló đi qua tiêu điểm ảnh F’. + Tia tới qua tiêu điểm vật F cho tia ló song song với trục chính. f) Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

- Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thật ngược chiều với vật. Khi vật đặt rất xa thấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự. - Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo lớn hơn vật và cùng chiều với vật. g) Ảnh của vật qua thấu kính hội tụ

* Cách dựng ảnh của điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ - Từ S ta dựng hai tia (trong ba tia đặc biệt) đến thấu kính, sau đó vẽ hai tia ló ra khỏi thấu kính. - Nếu hai tia ló cắt nhau thực sự thì giao điểm cắt nhau đó chính là ảnh thật S’ của S, nếu hai tia ló không cắt nhau thực sự mà có đường kéo dài của chúng cắt nhau, thì giao điểm cắt nhau đó chính là ảnh ảo S’ của S qua thấu kính.

* Dựng ảnh của vật sáng AB tạo bởi thấu kính hội tụ Muốn dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính (AB vuông góc với thấu kính, A nằm trên trục chính), chỉ cần dựng ảnh B’ của B bằng hai trong ba tia sáng đặc biệt, sau đó từ B’ hạ vuông góc xuống trục chính ta có ảnh A’ của A.

DeThi.edu.vn