Tài liệu dạy học theo chủ đề môn Vật lý Lớp 11 - Chương 1 Điện tích. Điện trường - Ngô Thị Mộng Tuyền

Ngô Thị Mộng Tuyền Tài liệu dạy học theo chủ đề - Vật Lý 11 – Chương 1

1

CHƯƠNG I: ĐIỆN TÍCH. ĐIỆN TRƯỜNG

BÀI 1: ĐIỆN TÍCH VÀ ĐỊNH LUẬT CU LÔNG

I. ĐIỆN TÍCH – ĐIỆN TÍCH ĐIỂM

* Điện tích : là vật bị nhiễm điện (vật mang điện)

* Điện tích điểm: là một vật tích điện có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách tới điểm mà ta xét

II. TƯƠNG TÁC GIỮA HAI ĐIỆN TÍCH

- Có 2 loại điện tích + và - : cùng dấu thì đẩy, trái dấu thì hút

- Sự hút nhau và đẩy nhau giữa các điện tích được gọi là sự tương tác điện

III. ĐỊNH LUẬT CU LÔNG

* Trong chân không

“Lực hút hay đẩy giữa hai điện tích điểm đặt trong chân không có phương trùng với đường thẳng nối hai điện tích đó, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích độ lớn của hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng.”

F = k

Trong đó:

F: lực tĩnh điện (lực Cu-lông) (N)

k = 9.109 : hằng số điện

q1, q2: điện tích (C)

r: khoảng cách giữa hai điện tích (m)

*Trong Môi trường khác

Ý nghĩa hằng số điện môi:

- Đại lượng đặc trưng cho tính chất điện của một chất cách điện - Khi đặt các điện tích trong chất đó thì lực tác dụng của chúng sẽ nhỏ đi bao nhiêu lần so với đặc trong chân không.

2

2

C Nm

1 2 2 | | q q

r

1 2 2  q q F k r 

DeThi.edu.vn

Ngô Thị Mộng Tuyền Tài liệu dạy học theo chủ đề - Vật Lý 11 – Chương 1

2

BÀI 2: THUYẾT ELECTRON – ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐIỆN TÍCH

I. THUYẾT ELECTRON Proton + Hạt nhân ở trung tâm Nơtron : không mang điện Nguyên tử Vỏ : electron –

Thuyết electron: Thuyết dựa vào sự cư trú và di chuyển của các electron để giải thích các hiện tượng điện và tính chất điện gọi là thuyết electron.

Nội dung thuyết electron:

- Êlectron có thể rời khỏi nguyên tử để di chuyển tử nơi này sang nơi khác. Nguyên tử bị mất electron sẽ trở thành một hạt mang điện dương gọi là ion dương.

- Một nguyên tử trung hòa có thể nhận them một electron để tạo thành một hạt mang điện âm gọi là ion âm.

- Một vật nhiễm điện âm: số e > số p, ngược lại.

* Vận dụng thuyết electron giải thích

- Nhiễm điện do cọ xát: 2 vật không mang điện → trái dấu

- Nhiễm điện do tiếp xúc: 1 vật không mang điện + 1 vật nhiễm điện → cùng dấu

- Nhiễm điện do hưởng ứng: 1 vật không mang điện + 1 vật nhiễm điện → đầu gần trái dấu + đầu xa cùng dấu.

II. ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐIỆN TÍCH

Trong 1 hệ cô lập về điện tổng đại số các điện tích là không đổi

BÀI TẬP

Câu 1. Trong những cách sau cách nào có thể làm nhiễm điện cho một vật?

A. Cọ chiếc vỏ bút lên tóc B. Đặt một nhanh nhựa gần một vật đã nhiễm điện

C. Đặt một vật gần nguồn điện D. Cho một vật tiếp xúc với viên pin

Câu 2. Trong các hiện tượng sau, hiện tượng nào không liên quan đến nhiễm điện?

A. Về mùa đông lược dính rất nhiều tóc khi chải đầu

B. Chim thường xù lông về mùa rét

DeThi.edu.vn

Ngô Thị Mộng Tuyền Tài liệu dạy học theo chủ đề - Vật Lý 11 – Chương 1

3

C. Ôtô chở nhiên liệu thường thả một sợi dây xích kéo lê trên mặt đường

D. Sét giữa các đám mây

Câu 3. Điện tích điểm là

A. vật có kích thước rất nhỏ. B. điện tích coi như tập trung tại một điểm.

C. vật chứa rất ít điện tích. D. điểm phát ra điện tích.

Câu 4. Về sự tương tác điện, trong các nhận định dưới đây, nhận định sai là

A. Các điện tích cùng loại thì đẩy nhau.

B. Các điện tích khác loại thì hút nhau.

C. Hai thanh nhựa giống nhau, sau khi cọ xát với len dạ, nếu đưa lại gần thì chúng sẽ hút nhau.

D. Hai thanh thủy tinh sau khi cọ xát vào lụa, nếu đưa lại gần nhau thì chúng sẽ đẩy nhau.

Câu 5. Khi khoảng cách giữa hai điện tích điểm trong chân không giảm xuống 2 lần thì độ lớn lực Cu – lông

A. tăng 4 lần. B. tăng 2 lần. C. giảm 4 lần. D. giảm 4 lần.

Câu 7 . Có thể áp dụng định luật Cu – lông cho tương tác nào sau đây?

A. Hai điện tích điểm dao động quanh hai vị trí cố định trong một môi trường.

B. Hai điện tích điểm nằm tại hai vị trí cố định trong một môi trường.

C. Hai điện tích điểm nằm cố định gần nhau, một trong dầu, một trong nước.

D. Hai điện tích điểm chuyển động tự do trong cùng môi trường.

Câu 8. Hai điện tích điểm trái dấu có cùng độ lớn …